ΟΙ ΤΟΥΡΚΟΙ ΑΞΙΩΝΟΥΝ ΑΟΖ ΣΤΗΝ ΑΝ. ΜΕΣΟΓΕΙΟ

Ο επιτελάρχης του ΓΕΝ, ταξίαρχος Γιαϊτζί, έγραψε βιβλίο-προπομπό με τα σχέδια της Αγκυρας

Από τον 
Σάββα Καλεντερίδη

Παραθέτουμε μεταφρασμένο άρθρο του Τούρκου δημοσιογράφου Tevfik Kadan, που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Αϊντινλίκ» και απηχεί απόψεις του βαθέος κράτους. Το άρθρο αφορά εργασία που έκανε ο επιτελάρχης του τουρκικού ΓΕΝ για το θέμα της ΑΟΖ της ανατολικής Μεσογείου και θεωρούμε ότι είναι τόσο ενδιαφέρον, που πραγματικά κάθε σχόλιο είναι περιττό.

Απλώς, να σημειώσουμε ότι οι ελληνικές Ενοπλες Δυνάμεις πρέπει επιτέλους να αποκομματικοποιηθούν, οι πολιτικοί να τις σεβαστούν και να τις αφήσουν να επιτελέσουν το εθνικό έργο τους, οι αξιωματικοί να επιμορφώνονται για να γίνονται χρήσιμοι στην πατρίδα και να αποφεύγουν τα κόμματα και τις δημόσιες σχέσεις, που οδηγούν στον αυτοεξευτελισμό, αλλά και στην απαξίωση του σώματος των αξιωματικών, καθώς και των Ενόπλων Δυνάμεων. Λυπάμαι δε που είμαι αναγκασμένος να κάνω συγκρίσεις, αλλά, όπως φαίνεται από το άρθρο, στη γείτονα οι αξιωματικοί χαράσσουν εθνική στρατηγική, ενώ στην Ελλάδα πολλές φορές τρέχουν πίσω από γελοίους πολιτικούς και καθηγητάδες πανεπιστημίου και «τερματίζουν» τον αυτοεξευτελισμό, όταν πλειοδοτούν σε συμφωνίες, όπως η επαίσχυντη των Πρεσπών.

Ο επιτελάρχης του ΓΕΝ, ταξίαρχος Τζιχάτ Γιαϊτζί, έκανε μια εργασία στην οποία εξηγεί γιατί η Τουρκία θα πρέπει να ανακηρύξει ΑΟΖ στην ανατολική Μεσόγειο. Στην εργασία αυτή, που έγινε βιβλίο από το ΓΕΝ, τονίζεται ότι «η Τουρκία θα πρέπει να εγκαταλείψει τη θέση του κράτους που διαμαρτύρεται». Ο βασικός λόγος που η ανατολική Μεσόγειος έχει μετατραπεί στην πιο διαφιλονικούμενη περιοχή του πλανήτη είναι η οικονομική δυναμική της.

Τα αποθέματα φυσικού αερίου, πετρελαίου και υδριτών μεθανίου είναι τόσο μεγάλα, που μπορεί να ανεβάσουν τις παράκτιες χώρες άνετα στην πρώτη κατηγορία. Με βάση το Κέντρο Γεωλογικών Ερευνών των ΗΠΑ, στην περιοχή υπάρχουν 10 τρισ. κ.μ. φυσικού αερίου, η εξόρυξη των οποίων αναμένεται. Ομως ο πλούτος της περιοχής δεν περιορίζεται σ’ αυτά. Τα αποθέματα ψαριών στην ανατολική Μεσόγειο είναι τέτοια, που μπορεί να αποτελέσουν ένα σοβαρό οικονομικό έσοδο. Η Τουρκία, επειδή δεν έχει ανακηρύξει ΑΟΖ, δεν μπορεί να ασκήσει έλεγχο στα αλιευτικά που δρουν στην περιοχή, εκτός των χωρικών υδάτων της. Με βάση τον αρχιπλοίαρχο ε.α. Τζεμ Γκούρντενιζ, οι απώλειες της Τουρκίας μόνο από την αλιεία τόνου ανέρχονται ετησίως σε 400.000.000 δολάρια.

Oσο κι αν προσπαθεί η Τουρκία να προστατέψει τα δικαιώματά της με βάση το εθιμικό δίκαιο, εκτιμάται ότι η ανακήρυξη της ΑΟΖ θα προσφέρει στην πατρίδα μας σε πολλούς τομείς. Η εργασία που έκανε ο επιτελάρχης του ΓΕΝ Τζιχάτ Γιαϊτζί για το θέμα αυτό εκδόθηκε σε βιβλίο από το ΓΕΝ. Το βιβλίο «H έννοια της ΑΟΖ μέσα από ερωτήσεις και απαντήσεις» περιγράφει το πλαίσιο του Διεθνούς Δικαίου που αφορά την ανατολική Μεσόγειο και δείχνει τα κέρδη που θα έχουν οι παράκτιες χώρες από την ανακήρυξη της ΑΟΖ.

Τα πιο αξιοπρόσεκτα τμήματα του βιβλίου είναι:

Αλιεία:
Ο Γιαϊτζί αναφέρει ότι αλιευτικά της Συρίας, της Κυπριακής Δημοκρατίας και της Αιγύπτου αλιεύουν στα νερά που βρίσκονται αμέσως μετά τα χωρικά ύδατα της Τουρκίας και δεν είναι δυνατόν να αποτραπεί αυτό, επειδή η Τουρκία δεν έχει ανακηρύξει ΑΟΖ. Επειδή η Αλγερία, η Ισπανία, η Λιβύη και η Μάλτα έχουν ανακηρύξει Περιοχές Προστασίας Αλιείας και η Κύπρος και το Μαρόκο ΑΟΖ, οι Τούρκοι αλιείς πληρώνουν εκατομμύρια πρόστιμα επειδή ψαρεύουν στα νερά της Μεσογείου. Με βάση τον Γιαϊτζί, είναι αδύνατον να εμποδίσεις αλιευτικά άλλων χωρών χωρίς να ανακηρύξεις ΑΟΖ ή Περιοχή Απαγόρευσης Αλιείας.

Προστασία του Περιβάλλοντος:
Διάφορες χώρες θεσμοθετούν διαδικασίες που αφορούν την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος, πολλές φορές με πολιτικούς σκοπούς. Ο Γιαϊτζί επισημαίνει ότι η Ελλάδα και η Κύπρος προσπαθούν να ιδιοποιηθούν την ανατολική Μεσόγειο με ανάλογες ενέργειες και τονίζει ότι, εκτός από τα όρια άμεσης επέμβασης που ορίστηκαν στη θάλασσα, η Τουρκία πρέπει να κάνει ενέργειες για να υπερασπιστεί τις θάλασσές της.

Τεχνητά νησιά:
Δύο από τα δικαιώματα που θα αποκτήσει η Τουρκία με την ανακήρυξη της ΑΟΖ είναι και τα εξής:
• Επιτρέπεται στο παράκτιο κράτος να κατασκευάσει τεχνητά νησιά στα όρια της ΑΟΖ και να τοποθετήσει σ’ αυτά εγκαταστάσεις για την οικονομική εκμετάλλευση της περιοχής.
• Το παράκτιο κράτος δικαιούται να εγκαταστήσει στα τεχνητά νησιά τελωνείο, εφορία, κέντρο υγείας, τμήμα ασφάλειας και άλλες υπηρεσίες, με την περιοχή ασφάλειας να μην ξεπερνά τα 500 μέτρα.

Επιστημονικές έρευνες:
Με βάση τη Συνθήκη του Μοντέγκο Μπέι, του 1982, άδεια για επιστημονικές έρευνες εντός της ΑΟΖ δίνει μόνο το παράκτιο κράτος. Ο Γιαϊτζί λέει: «Δεν έχει κανείς δικαίωμα να διεξάγει επιστημονικές έρευνες στην ΑΟΖ χωρίς την άδεια του παράκτιου κράτους, το οποίο μπορεί να λάβει όλα τα μέτρα για να σταματήσει αυτές τις ενέργειες και να δικάσει τους υπαιτίους με βάση το εθνικό Δίκαιο». Ο Γιατζί, απαντώντας σ’ εκείνους που διατείνονται ότι δεν είναι δυνατή η μονομερής ανακήρυξη ΑΟΖ, λέει ότι η Τουρκία ανακήρυξε ΑΟΖ 200 χλμ. στον Εύξεινο Πόντο χωρίς να υπογράψει με κάποια χώρα συμφωνία οριοθέτησης. Επίσης, το Μαρόκο, η Συρία, η Λιβύη και ο Λίβανος έχουν ανακηρύξει μονομερώς ΑΟΖ.

Ο Γιαϊτζί φέρνει ως παράδειγμα το Καστελόριζο, που έχει έκταση 7 τ.χλμ., και με αυτό η Ελλάδα θέλει να κλέψει από την Τουρκία θαλάσσια περιοχή 148.000 τετρ. χιλ. Επικαλούμενος τις αποφάσεις του Διεθνούς Δικαστηρίου, καταρρίπτει τους ισχυρισμούς της Ελλάδας. Εξετάζοντας τις υποθέσεις Απόφαση Βόρειας Θάλασσας (1969), Δίκες Αγγλίας - Γαλλίας (1977), Γουινέας - Γουινέας Μπισάου (1983), Λιβύης - Μάλτας (1984), Λιβύης - Τυνησίας (1984), Ερυθραίας - Υεμένης (1999), Ρουμανίας - Ουκρανίας (2009) και Μπαγκλαντές - Μιανμάρ (2012), ο Γιαϊτζί λέει: «Με βάση τις ανωτέρω αποφάσεις, τα αντιτιθέμενα νησιά του Αιγαίου και το Καστελόριζο δεν έχουν ΑΟΖ πέραν των χωρικών υδάτων τους».

Αναφερόμενος στα σχέδια για κατασκευή αγωγών μεταφοράς φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας στην ανατολική Μεσόγειο, ο Γιαϊτζί υποστηρίζει ότι τέτοια σχέδια, όπως ο East-Med και ο EuroAfrica Interconnector, «παραβιάζουν τα δικαιώματα και τα συμφέροντά μας και υλοποιούν ντε φάκτο βήμα βήμα τον χάρτη της Σεβίλης, με τον οποίο η Τουρκία φυλακίζεται στον Κόλπο της Αττάλειας». Με βάση τον επιτελάρχη του ΓΕΝ, το χειρότερο σενάριο για την Τουρκία είναι να υπογράψουν συμφωνία οριοθέτησης των μεταξύ τους ΑΟΖ η Ελλάδα και η Αίγυπτος, όπως και η Ελλάδα με την Κύπρο.

Σε μια τέτοια περίπτωση, όπως λέει ο Γιαϊτζί, η ΑΟΖ της Τουρκίας θα πέσει από τα 189.000 στα 41.000 τετρ. χιλιόμετρα. Και κλείνει το βιβλίο του ως εξής: «Αντί η Τουρκία να είναι η χώρα που κάνει ενστάσεις στις συμφωνίες οριοθέτησης της ΑΟΖ των άλλων χωρών, θα πρέπει να δηλώσουμε ότι είμαστε έτοιμοι για υπογραφή συμφωνίας αμοιβαίας οριοθέτησης και να προχωρήσουμε μονομερώς στην ανακήρυξη της ΑΟΖ στην ανατολική Μεσόγειο». Ο Γιαϊτζί προτρέπει, μάλιστα, την Τουρκία να υπογράψει άμεσα συμφωνία θαλάσσιων ζωνών με τη Λιβύη.