ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ: ΔΕΜΕΝΗ ΜΕ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ

Η χριστιανική πίστη είναι συστατικό στοιχείο για τους Ελληνες

Ο Ηρόδοτος, ο αποκαλούμενος και «πατέρας της Ιστορίας», κατέγραψε τον κλασικό ορισμό περί του ελληνικού έθνους. Μας δίδαξε ότι τα στοιχεία που ένωναν στην αρχαιότητα τις πόλεις -κράτη και συνέθεταν την ελληνική εθνική ταυτότητα ήσαν το όμαιμον, το ομόγλωττον, τα κοινά των θεών ιδρύματα και τα ομότροπα ήθη. Δηλαδή, η συνείδηση κοινής καταγωγής, η κοινή γλώσσα, η κοινή θρησκεία και τα κοινά ήθη και έθιμα.

Τον κλασικό αυτόν ορισμό έρχεται στην εποχή μας να επιβεβαιώσει -τηρουμένων των αναλογιών- μια έρευνα, η οποία διεξήχθη σε 14 χώρες τον Απρίλιο και τον Μάιο του 2016 από το αμερικανικό ίδρυμα Pew Research Center. Η έρευνα είχε ως κύριο ερώτημα το πώς αντιλαμβάνεται κάθε λαός την εθνική ταυτότητά του. Τα αποτελέσματα είναι λίαν διαφωτιστικά.

Το πρώτο ερώτημα αναφέρεται στη σύνδεση της εθνικής ταυτότητας με τον τόπο γεννήσεως. Το 50% των Ελλήνων απήντησε ότι αυτό το στοιχείο είναι σημαντικό. Προφανώς, το υπόλοιπο 50% είχε κατά νου ότι Ελληνες είναι και οι απόδημοι και οι ομογενείς που ενδεχομένως γεννήθηκαν εκτός Ελλάδος. Στη συγκεκριμένη ερώτηση, το ελληνικό ποσοστό έρχεται στη δεύτερη θέση, με τους Ούγγρους να δίνουν ποσοστό 52% .

Το δεύτερο ερώτημα αφορά τη σχέση γλώσσας και εθνικής ταυτότητας. Το 76% των Ελλήνων απήντησε ότι η γνώση και χρήση της ελληνικής είναι πολύ σημαντικά κριτήρια για να χαρακτηρισθεί κάποιος Ελληνας. Πρώτοι είναι οι Ολλανδοί με 84% και ακολουθούν οι Βρετανοί με 81%.
Το τρίτο ερώτημα αναφέρεται στον ρόλο που διαδραματίζουν τα ήθη, τα έθιμα και οι παραδόσεις στη διαμόρφωση της εθνικής ταυτότητας. Οι Ελληνες κατά 66% θεωρούν σημαντικό αυτόν τον παράγοντα και έρχονται δεύτεροι παγκοσμίως μετά τους Ούγγρους, που απήντησαν θετικά κατά 68%.

Εκεί όπου η χώρα μας έρχεται πρώτη παγκοσμίως είναι η αναφορά στη θρησκεία ως παράγοντα διαμορφώσεως της εθνικής ταυτότητας. Οι Ελληνες κατά 54% απήντησαν θετικά στο ερώτημα κατά πόσον η χριστιανική πίστη είναι συστατικό στοιχείο της εθνικής ταυτότητας. Η δεύτερη Πολωνία απήντησε θετικά κατά 34%, ενώ υπήρξαν και χώρες με μονοψήφια ποσοστά (π.χ. Ολλανδία, Σουηδία).

Οι απαντήσεις των Ελλήνων στην ως άνω έρευνα έρχονται να επιβεβαιώσουν τη διαπίστωση του αειμνήστου Γάλλου ελληνιστή Ζακ Λακαριέρ ότι «στην Ορθοδοξία, ο Ελληνας αισθάνεται σαν στο σπίτι του». Ερχεται επίσης να βοηθήσει τους συνταγματολόγους να δώσουν την ορθή ερμηνεία στη διάταξη του ισχύοντος Συντάγματος περί επικρατούσης θρησκείας. Παρά τις αθεϊστικές και αντιεκκλησιαστικές προπαγάνδες, ο μέσος Ελληνας σέβεται την ελληνορθόδοξη κληρονομιά μας.

Η δημιουργική αξιοποίηση της ορθόδοξης παράδοσης θα μας βοηθήσει να επιδείξουμε τον οφειλόμενο σεβασμό στους συμπολίτες μας που ανήκουν σε άλλα θρησκεύματα.

Κωνσταντίνος Χολέβας

* Πολιτικός επιστήμων