Aμφίδρομη συγχώρεση

Είναι η πορεία που έρχεται ως απόρροια σωφροσύνης και γίνεται απόδειξη ταπεινοφροσύνης∙ αποβαίνει δε εχθρός της εκδίκησης

Του π.
ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ
ΧΡΥΣΟΠΟΥΛΟΥ

O Γολγοθάς υπάρχει όχι μόνο για να στρέψουμε τη ματιά μας τη Μεγάλη Πέμπτη και να δακρύσουμε εξαιτίας όσων θα δούμε και θα ακούσουμε, αλλά και για να κάνουμε πιο μεγάλα βήματα αλλαγής πορείας. Τα γεγονότα που θα λάβουν χώρα εκεί πάνω είναι συγκεκριμένα. Δεν είναι μια ιερή επανάληψη αλλά στοχοθεσία για το καλό όλων μας. Γι' αυτό ο Σταυρός δεν υπάρχει ως τρόπος μαρτυρίου και δεν υφίσταται ως τόπος τιμωρίας, αλλά έγινε και γίνεται, όποτε τον αντικρίσουμε, μνημείο συγχωρετικότητας. Μια συγγνώμη εκστομίσθηκε από έναν κακούργο και αμέσως αλίευσε την άφεση από τον Κύριο.

Η συγχώρεση αρκετές φορές γίνεται θέμα διδαχής του εκκλησιαστικού άμβωνα, ιδίως την περίοδο που διανύουμε, την Μεγάλη Τεσσαρακοστή. Παραμένει ο απαράβατος όρος για να βιώσουμε καλύτερα και αγιότερα τα του Θείου Πάθους, με αποκορύφωμα το Αγιο Πάσχα και το πέρασμά μας από την κακία στην καλοσύνη, από την αμαρτία στη μετάνοια, από τη ραστώνη στη ζωντάνια. Οφείλουμε να σπαταλάμε συγχώρεση, προκειμένου να ζούμε καλύτερα ως άτομα, ως οικογένειες, ως κοινωνίες. Λάθη μπορεί να γίνονται, η εμμονή σ' αυτά είναι που δυσκολεύει την κατάσταση και καταλήγει σε έχθρες, ρήγματα, πολέμους.

Εντοπίζοντας άμεσα την αναγκαιότητα της παροχής της άφεσης, πρέπει και να τοποθετήσουμε την έμπρακτη συγγνώμη στο κέντρο του συλλογισμού μας. Ετσι και μόνο θα επανέλθουμε στην αρχική θέση μας, της ειρηνικής συνύπαρξης και της αρμονικής συμβίωσης, χωρίς σύννεφα επιφύλαξης, προκατάληψης, παρανόησης. Παρεξηγήσεις αρκετές φορές έχουν επέλθει χάρη των προηγουμένων, η εκατέρωθεν όμως συγγνώμη τα σκέπασε με τη λήθη και έδωσε άλλη δυναμική στις διανθρώπινες σχέσεις.

Αν δεν συμβούν τα παραπάνω, τότε μοιραία θα συζούμε με τις εκρήξεις, τις απειλές, τη διχόνοια. Θα τις γεννούν και θα τις εμφυτεύουν στη ζωή μας οι εμμονές, που δεν θα επιτρέπουν υποχώρηση, θα κάνουμε πόλεμο με καθετί που θα μας προσβάλλει ή θα μας μειώνει και κάποια στιγμή εθελούσια θα βρεθούμε στη δίνη της απομόνωσης, της αυτοτιμωρίας, της αυτοκαταστροφής. Υπηρετώντας μόνο το προσωπικό συμφέρον μας, το κοινό θα γίνεται ολοένα άγνωστη στάση ζωής.

Υπάρχει όμως μια παρανόηση της συγχώρεσης. Ικετεύουν τον Θεό να τους την παράσχει -χωρίς καν εμφανή τη μετάνοια-, οι ίδιοι όμως δεν τη χαρίζουν στους άλλους, στους οικείους τους, στους συνανθρώπους τους. Δεν έχουν καταλάβει ότι η άφεση των κακώς πεπραγμένων μας εξαρτάται πρώτιστα από το αν θα πράξουμε τα ίσα στους γύρω μας. Το είπε ο Κύριος, η δικαιοσύνη το απαιτεί, το αυτονόητο το ευνοεί.

Την αλήθεια διεκδικεί μόνο η αμφίδρομη συγχώρεση. Είναι η πορεία που έρχεται ως απόρροια σωφροσύνης και γίνεται απόδειξη ταπεινοφροσύνης∙ αποβαίνει δε εχθρός της εκδίκησης και αντίπαλος της κατάκρισης. Αρκετές στιγμές της ζωής μας σχοινοβατούμε προκειμένου να δώσουμε τόπο στην οργή και να αρκεσθούμε στη συγγνώμη που θα ακούσουμε. Το όποιο δίκιο μπορεί να ζητεί δικαίωση, η υποχώρηση για το καλό όλων θα γείρει τη ζυγαριά στο «εύγε», χωρίς αυτό να σημαίνει άτακτη οπισθοχώρηση· αντίθετα, δηλώνει απερίφραστα χριστιανική τακτική.

Ο Χριστός πάνω από τον Σταυρό συγχώρεσε έναν κακούργο και όλους όσοι τον ανέβασαν εκεί. Οι εκ μέρους μας εμμονές είναι θράσος και αντιχριστιανικές πρακτικές. Η συγχωρετικότητα ως τρόπος ζωής είναι του Χριστού απαίτηση και υποχρέωσή μας στα παιδιά Του. Ετσι θα καλλιεργήσουμε συμπεριφορές, θα δημιουργήσουμε σχέσεις, θα απομονώσουμε τους πειρασμούς.

Από την Εφημερίδα Ορθόδοξη Αλήθεια