Αλέξη Τσίπρα Οδύσσεια

Ενα από τα σύγχρονα αινίγματα του κόσμου του βιβλίου: Από ποιον εκδοτικό οίκο ψωνίζει Ομηρο ο πρωθυπουργός;

Ο τρέντι Αλέξης είναι τόσο μοντέρνος, που «εκσυγχρονίζει» ακόμα και τους αρχαιότατους μύθους οποτεδήποτε τους πιάνει στο στόμα του. Τον Απρίλιο στην Κέρκυρα είπε ότι πρέπει «να διδαχθούμε από τον πολυμήχανο Οδυσσέα να κλείσουμε τα αυτιά μας στις Σειρήνες, να ξεπεράσουμε και τις τελευταίες Συμπληγάδες». Ο Ομηρος (όπως διδάσκεται και μεταφράζεται παγκοσμίως) ισχυρίζεται ότι ο Οδυσσεύς δεν έκλεισε τα αυτιά του στις Σειρήνες αλλά διέταξε τους ναύτες να τον δέσουν στο κατάρτι για να μην παρασυρθεί από το τραγούδι τους. Ετι δε από τις Συμπληγάδες Πέτρες, όπως μας παραδίδεται από την αρχαία γραμματεία, πέρασε ο Ιάσων, όχι ο Οδυσσεύς.


Ο αρχαιόφιλος πρωθυπουργός μας προ ημερών, στη ΔΕΘ, είπε ξανά ότι ο Οδυσσεύς «έκλεισε τα αυτιά του στις Σειρήνες». Συνεπώς δύο τινά ισχύουν: ή είναι ανεπίδεκτος μαθήσεως και επαναλαμβάνει τα λάθη του μη διδασκόμενος κάτι από αυτά ή θέλει να μεταλλάξει τον μύθο για να διδαχθούμε εμείς κάτι από αυτόν. Οι κακές γλώσσες θα έλεγαν ότι αλλάζει τα φώτα στα έπη λόγω άγνοιας και μισοχωνεμένων σποραδικών ακουσμάτων, αλλά ημείς δεν ανήκομεν σε αυτή τη συνομοταξία. Καλοπίστως θεωρούμε ότι είναι σκόπιμες οι παραποιήσεις ή καινοφανείς εκδοχές των αρχαίων ποιημάτων. Σάμπως δεν έκανε σκόπιμη παραποίηση στον μύθο της Ελένης ο τραγικός ποιητής Ευριπίδης; Στην ευριπίδειο «Ελένη» ο Μενέλαος, αφού έχει κάνει θερινή την Τροία, πηγαίνει στην Αίγυπτο και διαπιστώνει έκπληκτος ότι η αγαπημένη του Ελένη βρίσκεται εκεί και ουδέποτε απίστησε. Στην Τροία βρισκόταν ένα ομοίωμα της Ελένης!

Οταν διδάχθηκε για πρώτη φορά το 412 π.Χ. στα Διονύσια, ουδείς Αθηναίος κατηγόρησε τον Ευριπίδη για αγραμματοσύνη. Αντιθέτως, χάρηκαν με τούτη τη βερσιόν του μύθου, η οποία είχε λανσαριστεί πρώτα από τον Ηρόδοτο.
Τι σχέση έχει ο Τσίπρας με τον Ευριπίδη; Δεν είναι, φυσικά, τραγικός ποιητής. Είναι... σκέτος τραγικός.

Παναγιώτης Λιάκος