Χαίρε, λιτότητα! Δεν γλιτώνουμε τα νέα δυσβάσταχτα μέτρα το 2018

«Αναπόφευκτα τα νέα μέτρα το 2018» • Αποδόμησε και το αφήγημα Τσίπρα για καθαρή έξοδο από τα Μνημόνια τον επόμενο Αύγουστο 

Ρεπορτάζ
Μάριος Ροζάκος

Σε ευθεία παραδοχή ότι υπάρχει κίνδυνος να χρειαστούν πρόσθετα μέτρα για το 2018, κυρίως επειδή οι αλλαγές στο Ασφαλιστικό των ελεύθερων επαγγελματιών και των αγροτών άνοιξαν νέες «τρύπες» στα έσοδα, προέβη χθες αξιωματούχος του υπουργείου Οικονομικών.

Λίγη ώρα αργότερα, το ενδεχόμενο να απαιτηθούν επιπλέον μέτρα άφησε ορθάνοιχτο και αξιωματούχος των Βρυξελλών, ρίχνοντας νερό στον μύλο του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ), το οποίο εδώ και μήνες ζητεί να επισπευσθούν η μείωση του αφορολόγητου ορίου, που προβλέπεται για το 2020, ή/και οι νέες περικοπές συντάξεων, που θα επιβληθούν από το 2019.

«Το 2017 δεν θα υπάρξει κανένα δημοσιονομικό πρόβλημα, αντιθέτως θα έχουμε υπεραπόδοση. Για το 2018 εκτιμώ ότι δεν θα είναι μεγάλη η απόκλιση, αλλά, αν είναι, θα πρέπει να κάνουμε κάτι. Είμαστε δεσμευμένοι στον στόχο για πρωτογενές πλεόνασμα 3,5% του ΑΕΠ» ομολόγησε ο Ελληνας αξιωματούχος.

Ξεκαθάρισε ακόμα ότι η φετινή υπεραπόδοση δεν θα αξιοποιηθεί για τη χορήγηση 13ης σύνταξης, όπως πέρυσι, αλλά για τους πάμπτωχους δικαιούχους του Κοινωνικού Εισοδήματος Αλληλεγγύης (ΚΕΑ), το οποίο όμως... ξηλώνεται στο πλαίσιο των ριζικών ανατροπών που προβλέπει η τρίτη αξιολόγηση. Επίσης, μέρος της υπεραπόδοσης μπορεί να διατεθεί για την αποπληρωμή ληξιπρόθεσμων οφειλών του Δημοσίου προς ιδιώτες και για αναπτυξιακά προγράμματα, την ώρα που σημαντικό κομμάτι των διαθέσιμων πόρων για αναπτυξιακές δράσεις δεν απορροφάται.

Οι αποφάσεις

«Εκτιμώ ότι την πρώτη ή τη δεύτερη εβδομάδα του Νοεμβρίου θα ληφθούν αποφάσεις για την αξιοποίηση ενός μέρους της (μπορεί να είναι 300.000.000, 600.000.000, 900.000.000 ευρώ) ως κοινωνικού μερίσματος» σημείωσε ο αξιωματούχος του υπουργείου Οικονομικών και διευκρίνισε ότι θα ζητηθεί προηγουμένως η έγκριση των δανειστών.Οπως ομολόγησε, οι προβλέψεις του νόμου Κατρούγκαλου για τις ασφαλιστικές εισφορές των ελεύθερων επαγγελματιών και των αγροτών τούς έδωσαν κίνητρο να δηλώνουν μικρότερα εισοδήματα, ώστε να πληρώσουν μικρότερες εισφορές, κι έτσι προέκυψε απόκλιση στα έσοδα.

Κατόπιν... εορτής, η κυβέρνηση εξετάζει, όπως είπε, κίνητρα για να αντιστραφούν οι τάσεις δήλωσης χαμηλότερων εισοδημάτων, «όχι απαραίτητα με μειώσεις συντελεστών, αλλά με έξυπνο τρόπο». Το πρόβλημα επεσήμανε και ο Ευρωπαίος αξιωματούχος, που παρατήρησε ότι «ο φόρος φυσικών προσώπων δεν πάει πολύ καλά, ενώ άλλοι φόροι έχουν πάει καλύτερα» και πρόσθεσε διπλωματικά: «Είναι πολύ νωρίς να πω οτιδήποτε για τον Προϋπολογισμό του 2018».

Το κρίσιμο ζήτημα της πορείας εκτέλεσης του φετινού Προϋπολογισμού και των προβλέψεων που θα περιλαμβάνει ο Προϋπολογισμός του 2018 θα βρεθεί στο επίκεντρο της τρίτης αξιολόγησης, μετά την έλευση των επικεφαλής των δανειστών στην Αθήνα, πιθανότατα το διάστημα 18-20 Οκτωβρίου, μετά τη Φθινοπωρινή Σύνοδο του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου.

Ερωτηθείς για τη φετινή πορεία της οικονομίας, ο αξιωματούχος του υπουργείου Οικονομικών εμφανίστηκε βέβαιος για ισχυρό ποσοστό ανάπτυξης στο

3ο τρίμηνο του έτους και αισιόδοξος ότι σε ετήσια βάση θα επιβεβαιωθεί η πρόβλεψη για αύξηση του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ) κατά 1,8%. Μάλιστα, δήλωσε τόσο αισιόδοξος, ώστε να στοιχηματίσει ένα μπουκάλι ουίσκι!

Αίσθηση προκάλεσε ακόμα το γεγονός ότι ο αξιωματούχος αποδόμησε το αφήγημα του πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα περί «καθαρής εξόδου» από το τρίτο Μνημόνιο τον Αύγουστο του 2018. Οπως είπε, «ανάμεσα στην καθαρή έξοδο και στις πιστωτικές γραμμές του ESM (ECCL, PCCL) υπάρχει μεγάλο φάσμα επιλογών, αν και πολύς κόσμος στην Ευρώπη θέλει καθαρή έξοδο».

Με τη σφραγίδα του ΔΝΤ τα μεγαλύτερα «αγκάθια» εν όψει της τρίτης αξιολόγησης

Η στάση του ΔΝΤ στην τρίτη αξιολόγηση είναι η μεγαλύτερη πηγή ανησυχίας για την κυβέρνηση, όπως επιβεβαίωσε χθες ο αξιωματούχος του υπουργείου Οικονομικών. Το Ταμείο έθεσε θέμα κεφαλαιακού ελέγχου στις ελληνικές τράπεζες από τη δεύτερη αξιολόγηση. Επίσης, χαρακτηρίζει αναποτελεσματική τη διάρθρωση του επιδόματος τέκνων, ζητώντας αλλαγές, χωρίς να αλλάξει όμως το συνολικό κονδύλι που διατίθεται από τον Κρατικό Προϋπολογισμό για τον σκοπό αυτόν.

Σύμφωνα με την προαναφερθείσα πηγή, για τις μεν τράπεζες η επικεφαλής του Ενιαίου Εποπτικού Μηχανισμού των τραπεζών της ευρωζώνης (SSM) Ντανιέλ Νουί έχει πει ότι δεν βλέπει τον λόγο για κεφαλαιακούς ελέγχους τώρα, εκτός αν το ζητήσουν η ελληνική κυβέρνηση ή η Τράπεζα της Ελλάδος, που δεν έχουν όμως τέτοια πρόθεση. Οσον αφορά τα επιδόματα τέκνων, «το ζητούμενο είναι πώς να βοηθήσεις το 1ο και το 2ο παιδί, χωρίς να χτυπήσει το 3ο» σημείωσε.

Ο αξιωματούχος εξέφρασε την έκπληξή του για τις πληροφορίες περί πιέσεων των δανειστών να επιστρέψει ο ΦΠΑ στα αγροτικά εφόδια από το 13% στο 24%, ενώ επέμεινε ότι η μείωση του εν λόγω συντελεστή έχει πολύ μικρό δημοσιονομικό κόστος και δεν ήταν μονομερής ενέργεια.

Εξάλλου, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο να μην εφαρμοστούν από την Πρωτοχρονιά του 2018 ο φόρος υπεραξίας στα ακίνητα και η αύξηση του ΦΠΑ σε 32 νησιά του Αιγαίου, λέγοντας ότι η ελληνική πλευρά θα συζητήσει τα δύο ζητήματα με τους θεσμούς.

Οσον αφορά την επιστροφή στις αγορές, αρκέστηκε να πει ότι τους επόμενους έξι με οκτώ μήνες θα γίνουν κι άλλες προσπάθειες έκδοσης ομολόγων, είτε για να αντληθεί νέο χρήμα είτε για να βελτιωθεί η διαχείριση του χρέους.