Ετσι κουκούλωσαν τη φοροδιαφυγή!

Εγγραφα-φωτιά για το πώς «γλίτωσαν» από βαριές καμπάνες οι μεγιστάνες που είχαν ανακαλυφθεί σε διάφορες λίστες

Μέρος 2ο

Ερευνα:
Μαρία Παναγιώτου
Ντίνα Ιωακειμίδου

Tον Αύγουστο του 2015 ψηφίζεται στη Βουλή το τρίτο Μνημόνιο, ορίζοντας, μεταξύ άλλων, και τη μετεξέλιξη από 1/1/2017 της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Εσόδων (ΓΓΔΕ) σε Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ). Μια αρχή εξ ολοκλήρου αυτονομημένη και χωρίς να υπόκειται σε κανέναν έλεγχο από την κυβερνητική και την κοινοβουλευτική εξουσία. Ο μόνος έλεγχος που αναγνωρίζεται στην πραγματικότητα με τον πλέον ωμό και κυνικό τρόπο είναι αυτός των θεσμών. Μάλιστα, στην έκθεση αξιολόγησης των συνεπειών των συγκεκριμένων ρυθμίσεων ορίζεται ευθαρσώς ότι «παρουσιάζεται η ανάγκη περαιτέρω ενίσχυσης της αυτονομίας και ανεξαρτησίας του φορέα δημοσίων εσόδων, ιδιαίτερα ως προς τη λειτουργική ανεξαρτησία, τη διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια αυτού, ως προς την απαλλαγή του από τον έλεγχο ή την εποπτεία των κυβερνητικών οργάνων, κρατικών φορέων ή άλλων διοικητικών Αρχών και ως προ την ευελιξία στη διαχείριση των ανθρώπινων πόρων αυτού, στην οργάνωση των υπηρεσιών του, στην αυτονομία του προϋπολογισμού του». Στο ερώτημα δε που τέθηκε στην έκθεση αξιολόγησης «αναφέρατε τουλάχιστον ένα παράδειγμα αντιμετώπισης του ίδιου ή παρόμοιου προβλήματος σε χώρα της Ε.Ε. ή του ΟΟΣΑ», η απάντηση είναι καμία. Πρόκειται, με δυο λόγια, για παγκόσμια πρωτοτυπία χώρα που δεν τελεί υπό κατοχή να εκχωρεί τα δημόσια έσοδά της, απεμπολώντας το δικαίωμά της ελέγχου επ' αυτών.

Τρεις μήνες μετά την ψήφιση του τρίτου Μνημονίου, τον Νοέμβριο του 2015, ο ειδικός γραμματέας του ΣΔΟΕ Παναγιώτης Δάνης παραιτείται. Εχει παραμείνει στη θέση αυτή μόλις εννέα μήνες, έχοντας παράξει ωστόσο στο διάστημα αυτό τιτάνιο έργο. Στην επιστολή παραίτησής του υπογραμμίζει με έμφαση ότι «προτεραιότητα των θεσμών δεν είναι η πάταξη της φοροδιαφυγής και η είσπραξη των δημοσίων εσόδων από τους έχοντες και κατέχοντες, αλλά ο πλήρης έλεγχος του κράτους», προσθέτοντας με νόημα: «Υποβάλλω την παρούσα εκ καθήκοντος επειδή η σιωπή εξομοιούται με συναίνεση... Συναίνεση εν ολίγοις στο κλείσιμο όλων των μεγάλων υποθέσεων της φοροδιαφυγής».

Εως τη Novartis

Ο Παναγιώτης Δάνης είχε δεχθεί τον Φεβρουάριο του 2015 να τεθεί επικεφαλής του ΣΔΟΕ υπό τον όρο ότι θα προχωρήσει ταχύτατα σε μια αδιάβλητη αυτοματοποιημένη ηλεκτρονική ελεγκτική διαδικασία που θα βασίζεται στη διασταύρωση καταθέσεων και εισοδημάτων σε χρονικό ορίζοντα 15ετίας. Στην πορεία του ως κρατικoύ λειτουργού τον συνόδευαν τα εχέγγυα της αποτελεσματικότητας και της ηθικής ακεραιότητας. Και αυτό ανησύχησε αρκετούς...



Μία από τις πρώτες διαπιστώσεις από τη στιγμή που ανέλαβε τη θέση του ειδικού γραμματέα είναι ότι από τις διάφορες λίστες «εντοπίζεται μεγάλο ύψος αποκρυβείσας φορολογητέας ύλης τη δεκαετία 2000-2010 και ότι τα εν λόγω πρόσωπα διαθέτουν αυξημένη φοροδοτική ικανότητα».
Σε εμπιστευτικό έγγραφό του προς τον πρωθυπουργό Α. Τσίπρα στις 25 Σεπτεμβρίου 2015 υπογράμμιζε με έμφαση ότι οι εισαγγελικές παραγγελίες (2.044) «αφορούν θέματα διαφθοράς, πολιτικά πρόσωπα, καθώς και σημαίνοντα πρόσωπα της οικονομικής ζωής του τόπου και, ως εκ τούτου, ο οποιοσδήποτε χειρισμός των πρέπει να αποκλείει και την παραμικρή υποψία συγκάλυψης». Λίγους μήνες νωρίτερα, στις 15 Μαΐου, σε ακόμη ένα εμπιστευτικό έγγραφό του προς τον πρωθυπουργό και προς το οικονομικό επιτελείο σημειώνει: «Το αποτέλεσμα ως προς το ύψος των αδήλωτων εισοδημάτων που αποκαλύφθησαν είναι εντυπωσιακό παρ' όλα τα προβλήματα που ανέκυψαν κατά τη διαδικασία συλλογής και επεξεργασίας των στοιχείων». Και ήταν πράγματι εντυπωσιακά, καθώς αφορούσαν όλες τις μεγάλες υποθέσεις φοροδιαφυγής, από τη «λίστα Λαγκάρντ» έως το σκάνδαλο της Novartis, που ήρθε με εκκωφαντικό τρόπο στην επικαιρότητα. Σε κάθε περίπτωση αξίζει να σημειωθεί ότι τα ίδια και τα ίδια πρόσωπα εμπλέκονται πίσω από τις διάφορες λίστες και σε ό,τι αφορά τη μεγάλη φοροδιαφυγή δεν υπερβαίνουν τα 200.000. Οι θεσμοί όμως και η ΑΑΔΕ που υπάγεται στην απόλυτη αρμοδιότητά τους τρέχουν πίσω από την απόδειξη του κουλουρτζή.

Ο κατάλογος

Στις λίστες λοιπόν εκείνης της περιόδου (όπως εμφανίζονται και στο έγγραφο της 15 Μαΐου 2015 του Π. Δάνη, με παραλήπτη των πρωθυπουργό) περιλαμβάνονται:
• 65 CD: Δεδομένα αναλυτικών κινήσεων τραπεζικών λογαριασμών από το 2000-2010 προσώπων με ύψος συναλλαγών και εμβασμάτων στο εξωτερικό άνω των 300.000 και 100.000 αντίστοιχα σε ταυτοποιημένα 1.364.069 ΑΦΜ.
• «Λίστα Λαγκάρντ»: 2.062 φυσικά και νομικά πρόσωπα με λογαριασμούς στην τράπεζα HSBC (ταυτοποιημένα ΑΦΜ 1.727).
• «Λίστα εμβασμάτων»: 54.246 φυσικά πρόσωπα που έμβασαν κεφάλαια άνω των 100.000 ευρώ στο εξωτερικό από το 2009-2012.
• «Λίστα Αρχής ν. 3691-2008» (ξέπλυμα μαύρου χρήματος): 5.157 φυσικά και νομικά πρόσωπα.
• «Λίστα Λονδίνου»: Λίστα 306 προσώπων που απέκτησαν ακίνητη περιουσία στο εξωτερικό.
• «Λίστα Λουξεμβούργου»: Λίστα 38 φορολογουμένων στην Ελλάδα που διατηρούν τραπεζικούς λογαριασμούς στο Λουξεμβούργο.
• Εισαγγελικές παραγγελίες: 2.044.

«Συνειδητή αποδιοργάνωση των υπηρεσιών του Οικονομικών»

Στις 22 Ιουλίου του 2015 ο Π. Δάνης προειδοποιούσε τους επικεφαλής του οικονομικού επιτελείου Ευκλ. Τσακαλώτο και Τρ. Αλεξιάδη για το γεγονός ότι «μέχρι σήμερα καμία συνεργασία και συντονισμός δεν υφίσταται μεταξύ της ΓΓΔΕ (υπό την Κ. Σαββαΐδου) για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής». Επίσης «από την 31/10/2013, ημερομηνία κατά την οποία μεταβιβάστηκε η αρμοδιότητα προληπτικού ελέγχου από το ΣΔΟΕ στη ΓΓΔΕ, η αγορά είναι ανέλεγκτη», ενώ το ΣΔΟΕ «από το 2012 και μετά, αντί να ενισχυθεί με εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό, υλικοτεχνική υποδομή και εξοπλισμό, συστηματικά αποδυναμώθηκε, κομματικοποιήθηκε και ποδηγετήθηκε πολιτικά και τελικά με την αναδιοργάνωση απαξιώθηκε πλήρως χωρίς να μπορεί να ανταποκριθεί έστω και στοιχειωδώς στον ρόλο του». Και όχι μόνο, αφού «οι ελεγκτικές υπηρεσίες του υπ. Οικονομικών ενεργούν ασυντόνιστα, αποσπασματικά, ανεξάρτητα αλλά και παράλληλα, εμφανίζουν πενιχρά αποτελέσματα και οδηγούν σε γελοιοποίηση της ελεγκτικής διαδικασίας».

Μάλιστα, όπως πρόσθετε, «με το Π.Δ. 111-2014 επήλθε συνειδητά αποδιοργάνωση των υπηρεσιών του υπ. Οικονομικών σε όλα τα επίπεδα, με κατάρρευση των δημοσίων εσόδων κυρίως εξαιτίας της δομής, της λειτουργίας, των αρμοδιοτήτων και της ανεξαρτησίας της ΓΓΔΕ, χωρίς κανείς να έχει λογοδοτήσει γι' αυτό μέχρι σήμερα».
Είναι αλήθεια ότι κανείς δεν έχει λογοδοτήσει μέχρι σήμερα. Ούτε γι' αυτά που συνέβησαν τότε ούτε για τα εγκλήματα εναντίον του ελληνικού λαού που συνεχίζονται έως σήμερα.