Παράθυρο στη θάλασσα, παράθυρο στη γνώση

Η καινούργια βιβλιοθήκη της Ιεράς Μητροπόλεως Χίου

Από τον
Κωνσταντίνο Χολέβα*

Μία ευγενική πρόσκληση με έφερε στα ιερά χώματα της Χίου, τα ποτισμένα από το αίμα των δεκάδων χιλιάδων θυμάτων της οθωμανικής αγριότητος κατά τη Μεγάλη Σφαγή του 1822. Πήγα ως προσκυνητής της μνήμης του αγίου Ισιδώρου, της αγίας Μαρκέλλας και των άλλων αγίων του νησιού. Προσήγγισα ως μελετητής του Ομήρου, του Κοραή και των πολυάριθμων λογίων της Χίου. Εφτασα ως θαυμαστής της χιακής φύσης, το μεγαλείο της οποίας αποκορυφώνεται στον Κάμπο με τα περιβόλια και στα φημισμένα Μαστιχοχώρια. Η Χίος της Ορθοδοξίας και του Ελληνισμού, της λογιοσύνης και της ναυτοσύνης, είναι ένα παράθυρο διαρκώς ανοικτό προς τη θάλασσα και προς τη γνώση. 

Ανοιξα αυτό το μεγάλο παράθυρο τουλάχιστον τρεις φορές κατά την πρόσφατη επίσκεψή μου. Πρώτον, όταν επισκέφθηκα το Αρχαιολογικό Μουσείο στο κέντρο της πόλης της Χίου, της πρωτεύουσας του νησιού. Με εντυπωσίασε ιδιαιτέρως η μαρμάρινη πλάκα με την επιστολή του Μεγάλου Αλεξάνδρου προς τον Δήμο Χίου. Ο Μακεδόνας στρατηλάτης καλεί τους Χίους να επαναφέρουν τους δημοκρατικούς θεσμούς, που είχαν καταργηθεί από τους Πέρσες κατακτητές, και να τιμωρήσουν τους μηδίσαντες, τους φιλοπέρσες προδότες. Ζητεί επίσης να του στείλει η Χίος τριήρεις για την πανελλήνια εκστρατεία κατά των Περσών. Στο κείμενο γίνεται αναφορά στους θεσμούς και τους νόμους των Ελλήνων και η όλη επιστολή διαπνέεται από το πνεύμα της ενώσεως των Πανελλήνων υπό τον Αλέξανδρο.

Ανοιξα ξανά το παράθυρο προς τη θάλασσα και προς τη γνώση, όταν επισκέφθηκα την καινούργια Βιβλιοθήκη «Ο Αγιος Αγαπητός» της Ιεράς Μητροπόλεως Χίου, Ψαρών και Οινουσσών στο Βροντάδο, γενέτειρα πολυάριθμων ναυτικών. Ο μητροπολίτης Χίου κ. Μάρκος, έγκριτος θεολόγος και κλασικός φιλόλογος, χάρισε πολλά βιβλία. Ηδη αρκετοί φίλοι της Χίου έσπευσαν να εμπλουτίσουν τη βιβλιοθήκη με δωρεές χρήσιμων τόμων και σειρών. Η βιβλιοθήκη εγκαινιάσθηκε στις 25/4/2018 από τον πρώην πρωθυπουργό Αντώνη Σαμαρά και οφείλει πολλά στη γενναιόδωρη διάθεση της ιδιωτικής πρωτοβουλίας. Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να μελετήσουν τα βιβλία της βιβλιοθήκης στο εντυπωσιακό αναγνωστήριο, το οποίο σου ανοίγει ένα μεγάλο παράθυρο προς τη μαρτυρική μικρασιατική γη και προς τις Οινούσσες. Πολλοί από τους φωριαμούς της βιβλιοθήκης δεν είναι στατικοί, αλλά μετακινούνται με σύγχρονα συστήματα για την ευκολότερη ανεύρεση των βιβλίων.

Το τρίτο μεγάλο παράθυρο μου δόθηκε ευκαιρία να το ανοίξω στο Μουσείο Μαστίχας Χίου, το οποίο ιδρύθηκε στο Πυργί των Μαστιχοχωρίων από το Πολιτιστικό Ιδρυμα του Ομίλου της Τράπεζας Πειραιώς. Πραγματικά αξιέπαινη εργασία και πολύ διαφωτιστικό περιεχόμενο. Ας μου επιτραπεί μόνο μία επισήμανση: Μάλλον από αβλεψία στο φιλμάκι που προβάλλεται δεν κατονομάζονται οι Τούρκοι ως υπαίτιοι της Μεγάλης Σφαγής του 1822. Εύχομαι να αποκατασταθεί η ιστορική αλήθεια.

*Πολιτικός επιστήμων