7|04|2020

Ο ΑΦΥΠΝΙΣΤΗΣ

Χρόνος ανάγνωσης: 5 λεπτά

Αναφορά στο βιβλίο του Παναγιώτη Λιάκου «Εμείς οι Δύο» [1]Το Κλειδί
Όταν ολοκληρώνεται ένα έργο τέχνης, π.χ. ένας ζωγραφικός πίνακας, ένα άγαλμα, ένα ποίημα ή ένα βιβλίο, ακολουθεί το ερώτημα «του Αρχικού στοιχείου του έργου και της έντασης της Ανθρώπινης Παρουσίας και Πράξης», καθώς και της Πρωτοτυπίας. Το Πνεύμα βεβαίως είναι αυτό που καθορίζει την ειδοποιό διαφορά, όταν το έργο συγκρίνεται με προηγούμενα. Ωστόσο η Λογική και η Πραγματικότητα, συχνά γυρίζουν και δαγκώνουν την ουρά τους, ενώ το Πνεύμα μπορεί να σαρκάζει και να καλπάζει ελεύθερο χωρίς τα όρια των περιορισμών που θέτουν η λογική και η πραγματικότητα. Αν πράγματι αυτό συμβαίνει, τότε πρέπει να στραφούμε προς τα πίσω, να μετατοπίσουμε την αφετηρία των συλλογισμών και των αναζητήσεων μας στην Πηγή: Αυτή, δεν είναι άλλη από την οντολογική ιδιαιτερότητα του δημιουργού, είναι η ατομική του ψυχή. Οία η ψυχή λοιπόν τοιάδε και το πνεύμα και συνεπώς και το έργο.

Ενώ λοιπόν το ψυχικό στοιχείο είναι σαφώς υποκειμενικό, το πνεύμα λαμβάνει τους έξωθεν ερεθισμούς από το πολιτικό, οικονομικό, ψυχολογικό και κοινωνικό υπόβαθρο της εποχής του. Έτσι γίνεται πάντα. Η ψυχή όμως είτε αναζητείται και βρίσκεται, είτε χάνεται, λησμονημένη για πάντα στο βάθος της ύπαρξής, ζώντας έξω από τον εαυτόν της, σε αιώνιες και πεπερασμένες συμβατικότητες.

Ο κάθε ένας από εμάς επίσης, αποδέχεται, ερμηνεύει και οικειοποιείται το περιβάλλον πάλι με την ψυχή του. Αυτή θα αναμετρηθεί με την περιρρέουσα ατμόσφαιρα και την οδυνηρή πραγματικότητα, κατά τον βαθμό της εσωτερικής αυτογνωσίας, ως το σημείο που θα προσφέρει με την δικιά της συμβολή μία νέα απόχρωση στο συλλογικό στοιχείο.

Έτσι λοιπόν, εάν ανακαλύψουμε το στίγμα της ψυχής του δημιουργού, του συγγραφέα, θα έχουμε βρει και το Κλειδί που θα μας ανοίξει τον χώρο στον προσωπικό πνευματικό του χώρο. Με το ίδιο κλειδί θα μπορέσουμε να ανιχνεύσουμε και το ενυπάρχον πνευματικό στοιχείο του έργου: τι ακριβώς είναι αυτό, σε τι συνίσταται, και εαν φυσικά είναι κάτι Καινοτόμο, ή ένα Δάνειο, λίγο πολύ προσωπικά χρωματισμένο.

Όμως, η σύγχρονη τέχνη, στην ουσιαστική της έκφρασή, από τον Πασκάλ, τον Νίτσε, τον Ντοστογιέφσκι, τον Ρίλκε ή τον Μαλάρμε, τρέφεται από το δαιμόνιο της δραματικής υπόστασης του «Εγώ», μέσα σε έναν κόσμο αποπνιχτικό όπου κυριαρχεί το δίκαιο του ισχυρού, η αδικία, η απληστία και η καθολική εκμετάλλευση. Ως ακολούθως, βρίσκεται παγιδευμένη και ή ίδια, όπως και ο άνθρωπος στον πεπερασμένο χρόνο και συνεπώς στον θάνατο ή ακόμα χειρότερα στον συμβιβασμό, αφού ο θάνατος μπορεί να φέρει σε πολλές περιπτώσεις την λύτρωση. Η ατομική ψυχή τοποθετείται στο μεταίχμιο ανάμεσα στην εξαίρεση και την γενίκευση, το εμπειρικό και το υπερβατικό, το πεπερασμένο και το άπειρο, το σχετικό και το απόλυτο. Η ψυχή παλεύει ανά πάσα στιγμή να μην ταυτισθεί με τον μηδενικό χώρο που την περιβάλει, εισχωρώντας από παντού μέσα της, αλλά προσπαθεί να βιώνει συνεχώς το είναι της και την πληρότητα της, πριν επέλθει το οντολογικό τέλος του υποκειμένου. Η δραματική υπόσταση της ψυχής εκφράζεται μέσα από την «Αγωνία του είναι», η οποία στην Κλασσική Στιγμή ξεπεράστηκε μέσα από την Αρμονία. Η Πολιτεία, η Ιδανική Πολιτεία, ο θείος και ο ανθρώπινος νόμος, η δικαιοσύνη, η ισονομία, η ελευθερία, το κάλλος και η γνώση, ικανοποιούν την ατομική και συλλογική ψυχή, ενώ εναρμονίζουν κατά τον καλλίτερο δυνατό τρόπο τις διαλεκτικές αντιφάσεις που εμφανίζονται από όλες τις οπτικές γωνίες:

«Αλλά μάλλον την της πόλεως δύναμιν καθ ημέραν έργω θεώμενους και εραστάς αυτούς γιγνόμενους», αναφέρει ο Θουκυδίδης στον Επιτάφιο του Περικλέους.

Σήμερα όμως, ο κοινός άνθρωπος, ο σύγχρονος παγκοσμιοποιημένος αστός, αδυνατεί να ταυτοποιήσει την καταλυτική ισχύ της «Πλατωνικής Πολιτείας» στην ατομική και κοινή σωτηρία της ψυχής του και γι’ αυτό παρακάμπτει συνειδητά την «αγωνία του είναι». Προτιμά να προσπεράσει την ψυχή παρά να την συναντήσει και συνεπώς επιζητεί την απραξία από την πράξη, αδιαφορώντας για τα τεκταινόμενα.

Ταυτόχρονα, μεταφράζει υποκριτικά σε συναίσθημα έγνοιας και φόβου την καθημερινότητα, αγνοώντας την βάση των προβλημάτων του που είναι η οντολογική «αγωνία του είναι». Προσπαθεί να σωθεί μέσα από τις υλικές ανέσεις μηδαμινής ηθικής αξίας και σκοπιμότητας που σκεπάζουν με υποκρισία, τις γνωστές ιδεολογίες της καθιερωμένης γενικότητας, ή τις πολιτικές γραμμές της ορθότητας που του επέβαλαν οι έμποροι των ψυχών και των εθνών. ‘Έτσι λοιπόν προσπαθεί να συμβιβάσει τα ασυμβίβαστα: το θείο με την λογική, την αρετή με το συμφέρον, την ευδαιμονία με το ηλεκτρικό ψυγείο. Εξωτερικά και πρόχειρα βολέματα που προσφέρουν μια απατηλή σιγουριά αλλά και ένα απέραντο υπαρξιακό κενό. Ποιο πολιτικό ή κοινωνικό σύστημα θα μπορέσει να καλύψει αυτήν την άβυσσο; Είναι ακόμη η διασκέδαση «alla cart», η επίδειξη, η πνευματική οκνηρία, το μυαλό μετασχηματισμένο σε “tabula rasa”: Μία ζωή ύπνος χωρίς όνειρα.

Ή ακόμα ουσιαστικότερα, ποια πρέπει να είναι η πολιτική απάντηση της ψυχής που θα μετουσιωθεί σε μια συνειδητή πολιτική πράξη απέναντι σε μία «Πολιτεία» που έχει αναγάγει την πνευματική εξαθλίωση των πολιτών στην «Υπερτάτη Πολιτική Αξία» της εξουσίας της, ενώ έχει μετατρέψει τον συλλογικό χώρο σε ένα απέραντο χαμαιτυπείο, σε ένα καθολικό νεκροταφείο ψυχών; Θα μπορέσει άραγε η εν υπνώσει ψυχή να ξυπνήσει; Αν δεν μπορεί να αναστηθεί μόνη της, υπάρχει εκεί έξω κάποιος που θα της εμφυσήσει και πάλι to «vis vitalis”;

‘Eνα πνευματικό γεγονός είναι αφενός ατομικό αλλά ταυτόχρονα και συλλογικό και συνεπώς υποκειμενικά νεφελώδες. Ταυτόχρονα όμως εγκλείει άπειρες δυνατότητες εσωτερικής ανέλιξης και δυναμικής. Εδώ, ο καθείς, παίρνει ατομικά και συλλογικά το μερτικό που του αναλογεί σύμφωνα με τις ανάγκες της ψυχής του. Η αρχή αυτή ισχύει για όλους και για τους εν υπνώσει αλλά και για τον «Έναν», τον «Εκλεκτό», τον «Μεσσία», τον «Αφυπνιστή», αυτόν που θα αναστήσει τις πεθαμένες ψυχές.

Η χαμένη ψυχή πάλι αν αφουγκραστεί τον Αφυπνιστή σώζεται. Αν κωφεύσει θα εξακολουθήσει να ζει στην αιώνια ανυπαρξία. Όμως το βίωμα της αφύπνισης της ψυχής είναι κάτι προσωπικό. Κάτι διάβασα, κάτι μου συνέβη και ρίζωσε μέσα μου, κάτι που με έχει αλλάξει συθέμελα καθορίζοντας τον δικό μου τρόπο αίσθησης και αντίληψης των πολιτικών πραγμάτων και των κοινωνικών γεγονότων. Έχει γίνει ο βασικός μου ήχος και συντηρεί κάθε μου εκδήλωση, αφομοιώνει μοναδικά τις εμπειρίες μου και χρωματίζει την ύπαρξη μου.Corgito ergo Sum (ζω άρα υπάρχω).

Ο Πλάτων γνώρισε τον Σωκράτη και σε μία απειροελάχιστη σχισμή του χρόνου και αμέσως έγινε Αιώνιος και Αθάνατος. Ο Σαούλ έγινε Παύλος. Ο Καραϊσκάκης από δαίμονας έγινε Άγγελος. Ο Σολωμός από εγωκεντρικός και αυθάδης, Εθνικός Ποιητής. Ο Παπαδιαμάντης δραπέτευσε από το Άγιον Όρος για να γίνει κοσμοκαλόγερος, , Ο Άγιος Αυγουστίνος, ο Κικεργκάτ, ο Αρχιμήδης, ο Γαλιλαίος, ο Νεύτων…

Στον καθένα μας λοιπόν αντιστοιχεί μία κρίσιμη στιγμή, μία εσωτερική ανατροπή από κάποια αιφνίδια ή σιγανή διάβρωση μέσα από την φωνή του Αφυπνιστή, που ως ένας σύγχρονος Κοσμάς ο Αιτωλός απαιτεί την αφύπνιση της ψυχής προς την αιώνια ελευθερία της.

«Προσπάθησε να τα φυλάξεις ποιητή, όσο και αν είναι λίγα αυτά που σταματιούνται, του ερωτισμού σου τα οράματα. Βάλ’τα μισοκρυμμένα μες στες φράσεις σου. Προσπάθησε να τα κρατήσεις ποιητή, όταν διεγείρονται μες στο μυαλό σου την νύχτα ή μες την λάμψη του μεσημεριού».

Ο Αφυπνιστής ακολουθεί τα κελεύσματα της ψυχής του. Αυτό είναι το κλειδί της κατανόησης της ψυχής του και της μοναδικοτητάς του. Μέσα από την έκφραση και τους ψιθύρους του θα αφουγκραστούμε όχι μόνο την αφύπνιση της δικής του ψυχής, αλλά και τον αρχέγονο πόθο του δημιουργού να αναστήσει τις ανύπαρκτες ψυχές όλων των άλλων επαναλαμβάνοντας τα αιώνια λόγια:

«Το όπλο της κριτικής δεν μπορεί να αντικαταστήσει την κριτική των όπλων».

Χρήσιμη είναι και η παράθεση των κάτωθι αποσπασμάτων από το βιβλίο:

«Θέλεις να περνάς κακά ή χειρότερα είναι το δίλλημα που σου προβάλλει το ημεδαπό σύμπλοκο εξουσίας»;

«Οπότε τι απομένει; Μία καπνισμένη κάνη πάνω από ένα κάθαρμα. Μία δύο τρεις σελίδες με την αιτιολόγηση της πράξης και θεός σχωρέστον τον μακαρίτη, ήταν πολύ μεγάλο κάθαρμα και νεκρός δεδικαίωται και άλλα όμορφα. Όταν διαλύουν ολόκληρη κοινωνία, το έπαθλο τους δεν πρέπει να είναι τα φράγκα, η δόξα και η ισόβια ασυλία, που έχουν κατοχυρώσει μέσω της άδικης νομοθεσίας. Πρέπει να φοβούνται κάτι και το πιο φοβιστικό πράγμα στον κόσμο (τουλάχιστον σε δαύτους) είναι να βρεθείς στην λάθος άκρη ενός όπλου. Να σε κοιτάει μια κάνη. Η ακόμα καλλίτερα οι κάννες μιας δράκας αποφασισμένων που θα σε στείλουν στην πρωταρχική αιτία. Στις αγκάλες του Αβραάμ. Στον Θεούλη. Αμαρτία; Ναι. Θα την εξομολογηθούμε, θα μας ρίξει ο πνευματικός το επιτίμιον, θα κάνουμε τις μετάνοιες μας και θα συνεχίσουμε το έργο».

[1] Παναγιώτη Λιάκου, «Εμείς οι Δύο», Αθήναι 2017, Εκδόσεις Πελασγός.

ΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΙ ΤΩΡΑ

image

Ο Γιώργος Παπαγεωργίου φωτογραφίζει την Δανάη Μιχαλάκη στο μπαλκόνι

...
image

Έρχονται οι κατ’ οίκον επισκέψεις των «κομάντο» για τον κορωνοϊό – Ποιος θα είναι ο ρόλος τους

...
image

Κάτοικοι καταγγέλλουν φθορές και κλοπές από μετανάστες στη Μόρια (video)

...
image

Η ΔΕΗ δώρισε στο ΕΣΥ πάνω από 500.000 μάσκες και 12.000 προστατευτικές στολές

...
image

Πρόεδρος ΠΟΕΔΗΝ: Ληγμένες κινεζικές μάσκες χρησιμοποιούν ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό

...
image

Σωτήρης Τσιόδρας: 81 οι νεκροί, 77 τα νέα κρούσματα και 1832 οι νοσούντες (90 διασωληνωμένοι) από τον θανατηφόρο ιό!

...
image

Ζωντανά η ενημέρωση από τους κυρίους Τσιόδρα και Χαρδαλιά για την πορεία του κορωνοϊού στη χώρα μας

...
image

Και η SPEEDEX στη «φάκα» των ελέγχων, μετά την ΑCS και τη Γενική Ταχυδρομική

...
image

H Αλεξάνδρα Παναγιώταρου βαριέται στο σπίτι αλλά κάνει θραύση στο TikTok (video)

...
image

Η περιφέρεια Αττικής ενίσχυσε τον δήμο Πειραιά με 5 απορριμματοφόρα και 600 κάδους για τη συλλογή οργανικών αποβλήτων

...

ΣΧΟΛΙΑ

Η δημοκρατία δημοσιεύει άμεσα κάθε σχόλιο. Ωστόσο δεν υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Σχόλια με ύβρεις διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται.

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

«Χριστός Ανέστη» σε όλους τους ναούς

Κεκλεισμένων των θυρών και χωρίς μεγάφωνα οι λειτουργίες των εκκλησιών, σύμφωνα με νέα ΚΥΑ Η Θέση μας: Ο Χριστός μαζί μας Τον τρόπο με τον οποίο...

«Παγκόσμιος πόλεμος» για μάσκες και αναπνευστήρες

Ε.Ε. και άλλες χώρες κατηγορούν τις ΗΠΑ για «βρόμικο» παιχνίδι Για πρακτικές «Αγριας Δύσης» κατηγορούν τις ΗΠΑ τόσο η Ευρώπη όσο και άλλες χώρες, οι...

Εσπευσμένα μπήκε στην εντατική ο Μπόρις Τζόνσον

Επιδεινώθηκε η υγεία του πρωθυπουργού Σοκ προκαλούσε αργά χθες το βράδυ στη Βρετανία η είδηση πως ο Μπόρις Τζόνσον -που νοσεί από τον νέο κορονοϊό-...

Η Ελλάδα έβαλε «φρένο» στο πρώτο κύμα του κορονοϊού

Τσιόδρας: Τα μέτρα αποδίδουν, αλλά χρειάζεται προσοχή, καθώς υπάρχουν δεύτερο και τρίτο κύμα! Άλλοι έξι ασθενείς έχασαν τη μάχη με τον κορονοϊό το τελευταίο 24ωρο,...

Αναρτήσεις αξίας 35.563 € με «χορηγία» της Νίκης Κεραμέως

Απευθείας ανάθεση σε εταιρία ενός μήνα για τα social media του υπουργείου Από τη Μαρία Παναγιώτου Συνεχίζει να σκορπάει χρήματα από το... λεφτόδεντρο (το οποίο, κατά...

Κρίσιμη ώρα για την έντυπη ενημέρωση

Τώρα θα φανεί αν προτιμούμε τον έγκυρο και πλουραλιστικό Τύπο ή τον τηλεοπτικό εντυπωσιασμό και τα γνωστά διαδικτυακά «κουτσομπολιά» Από τον Κωνσταντίνο Καμάρα* Λένε...

Αντιφάσεις του Αλέξη Τσίπρα για τις… ρεβανσιστικές τάσεις στο κόμμα του

Αδυνατεί ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ να διαχειριστεί τις βαριές εσωκομματικές αντιφάσεις. Μετά την καθολική αποδοκιμασία που προκάλεσαν τα ρεβανσιστικά μηνύματα ομάδας στελεχών, όπως οι Παύλος...

Ο Αλέξης Τσίπρας πρότεινε και εθνικοποίηση επιχειρήσεων!

Το οικονομικό πρόγραμμά του (με δέκα μέτρα και κόστος 26 δισ. ευρώ) κατά της πανδημίας παρουσίασε ο ΣΥΡΙΖΑ Ρεπορτάζ Γιώργος Χατζηδημητρίου Την εθνικοποίηση των στρατηγικής σημασίας...

Στο «Σωτηρία» ο Κυριάκος Μητσοτάκης: «Ευχαριστώ όλους εσάς τους ήρωες που σώζετε ζωές»

Δίπλα στους ιατρούς και στο νοσηλευτικό προσωπικό του Νοσοκομείου «Σωτηρία», νοσοκομείου αναφοράς για ασθενείς με κορονοϊό, βρέθηκε χθες ο Κυριάκος Μητσοτάκης, φορώντας προστατευτική μάσκα. Ο...

ΣτΕ: «Σώζει» τη γραμμή 4 του μετρό!

Η αποδοχή των ασφαλιστικών μέτρων που κατέθεσαν οι κοινοπραξίες που διεκδικούν το έργο εγγυάται συνέχιση του διαγωνισμού Σημαντικά περιθώρια συνέχισης του διαγωνισμού για την κατασκευή...

Σήμερα «κληρώνει» για το μεγαλύτερο στοίχημα της Ευρώπης

Οι αποφάσεις του Eurogroup για τον κορονοϊό καθορίζουν το μέλλον της Ε.Ε., ενώ ο Τραμπ εκδίδει κορονο-ομόλογο! Υπό τη βαριά σκιά που ρίχνει -για πολλοστή...

Καύσιμα 300.000 ευρώ της Aegean Oil στο ΕΣΥ για τον κορονοϊό!

Τη δική της πολύτιμη συμβολή κάνει η ελληνική εταιρία καυσίμων ΑΙΓΑΙΟΝ ΟΙΛ ΑΕ στο μέτωπο της πρώτης γραμμής αντιμετώπισης της πανδημίας του κορονοϊού στη...

Αντισώματα από τον κορονοϊό του 2000

Αμερικανοί επιστήμονες ανακάλυψαν την «αχίλλειο πτέρνα» του ιού SARS-CoV που ίσως ανοίξει τον δρόμο για εμβόλιο Την αχίλλειο πτέρνα του κορονοϊού, που μπορεί να ανοίξει...

Οδηγός για το 800άρι των ελευθέρων επαγγελματιών

Σήμερα αναμένεται να ανοίξει η πλατφόρμα της ΑΑΔΕ. Μετά τις 20 Απριλίου θα δοθεί στους δικαιούχους το επίδομα Με καθυστέρηση μιας ημέρας, λόγω τεχνικών δυσκολιών,...

Προτεραιότητα για την ΑΕΚ η παραμονή του Αραούχο

Το κεφάλαιο Αραούχο απασχολεί έντονα την ΑΕΚ τα τελευταία εικοσιτετράωρα. Ο Αργεντινός άσος θέλει να παραμείνει στην «Ένωση», αφού θεωρεί πως το μέλλον του...

Ο ΠΑΟΚ κοιτάει την επόμενη μέρα για την ομάδα – Ο Γ. Σαββίδης υπεύθυνος μεταγραφών!

Τηλεδιάσκεψη στον ΠΑΟΚ, αλλά αυτή τη φορά τετ α τετ προέδρου - προπονητή, αφού ο Ιβάν Σαββίδης μίλησε με τον Αμπέλ Φερέιρα, στο πλαίσιο...

Κλείνουν τα αυτιά στις σειρήνες του εξωτερικού Μπα και Ολυμπιακός

Το όνομα του Ουσεϊνού Μπα συζητιέται έντονα τις τελευταίες ώρες εκτός των συνόρων. Ο Σενεγαλέζος στόπερ μέσα σε λίγους μήνες κατάφερε να εξελιχθεί σε...

Πληρωμή σε «τρία κύματα» για το 800άρι

Μετά τις 15 Απριλίου θα αρχίσει να καταβάλλεται στους μισθωτούς. Χιλιάδες θα περιμένουν έως τον Μάιο Από τον Νάσο Χατζητσάκο Η Θέση μας: Η πανδημία Σόιμπλε...

47 φορές πιο θανατηφόρος από τη γρίπη ο κορονοϊός

Την ώρα που έρχονται στη δημοσιότητα στοιχεία που σοκάρουν, Γερμανία και ΗΠΑ αλληλοκατηγορούνται για κλοπές μασκών! Ποιο είναι το πραγματικό ποσοστό θνησιμότητας από τον νέο...