Παρασκευή, 22 Ιανουαρίου 2021

«Ξυπόλητοι» στις φλόγες (και πάλι) οι πυροσβέστες

«Κουτσουρεμένοι» προϋπολογισμοί, «γερασμένος» εναέριος στόλος, ταλαιπωρημένα οχήματα (ακόμα και 30 ετών) και προσωπικό χωρίς στολές! Τι καταγγέλλουν οι αξιωματικοί για τη νέα αντιπυρική περίοδο

Από τον
Γεράσιμο Κόντο

Με «κουτσουρεμένους» προϋπολογισμούς, έναν «γερασμένο» εναέριο στόλο που βγάζει συχνά βλάβες, ταλαιπωρημένα οχήματα (ακόμα και άνω των 30 ετών), που θα κληθούν να… σκαρφαλώσουν σε βουνά και να διασχίσουν ασυντήρητους δασικούς δρόμους, και πυροσβέστες που δεν έχουν προμηθευτεί στολές εδώ και χρόνια, θα δώσει φέτος τη μάχη με τις πυρκαγιές η Πυροσβεστική Υπηρεσία. «Ο επιχειρησιακός σχεδιασμός θα υλοποιηθεί με τη βοήθεια του Θεού και του καιρού! Η κυβέρνηση μας εκπλήσσει με τη συνέπειά της, καθώς ακολούθησε με ακρίβεια τη… συνταγή των προηγούμενων ετών. Δεν έκανε απολύτως τίποτα! Οι υπουργοί απλώς διαπίστωσαν τα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε, σαν να ήταν συνδικαλιστές, και άφησαν την κατάσταση ως έχει» λέει στην «κυριακάτικη δημοκρατία» ο πρόεδρος της Ενωσης Αξιωματικών Πυροσβεστικού Σώματος (ΕΑΠΣ) Γιάννης Σταμούλης.

Στο «μέτωπο» των εναέριων μέσων, «ετοιμοπόλεμα» θεωρούνται σήμερα επτά καναντέρ CL-215, ηλικίας έως 40 ετών (που δεν μπορούν να επιχειρήσουν όταν η θερμοκρασία ξεπερνάει τους 38 βαθμούς Κελσίου) και τέσσερα αεροσκάφη CL-415, που πετούν εδώ και περίπου 15 χρόνια. «Στα… χαρτιά φαίνεται ότι το επόμενο διάστημα θα ξεκινάμε με 13 καναντέρ την ημέρα. Επί της ουσίας, όμως, λόγω βλαβών και άλλων προβλημάτων που προκύπτουν, συνήθως έχουμε στη διάθεσή μας τα μισά» αναφέρει ο κ. Σταμούλης. Ως προς τα ελικόπτερα, η κατάσταση δεν έχει ξεκαθαρίσει ακόμα, αν και το πιθανότερο είναι ότι, εκτός από τα πέντε ιδιόκτητα της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας -ανάμεσά τους και δύο Super Puma που τον χειμώνα χρησιμοποιήθηκαν σαν… ασθενοφόρα, μεταφέροντας ασθενείς από ακριτικά νησιά-, θα νοικιαστούν άλλα 10 ελικόπτερα.

Παροπλισμένα

Στο κομμάτι των επίγειων μέσων η εικόνα είναι απογοητευτική, καθώς σύμφωνα με στοιχεία της ΕΑΠΣ το 6%-7% των πυροσβεστικών οχημάτων κυκλοφορεί εδώ και 30 χρόνια, σχεδόν το 40% έχει ξεπεράσει τη 15ετία, ενώ αρκετά οχήματα έχουν παροπλιστεί, επειδή δεν υπάρχουν κονδύλια για να αποκατασταθούν οι βλάβες που έχουν υποστεί. «Η τελευταία μεγάλη ανανέωση του στόλου έγινε το 2004, εν όψει των Ολυμπιακών Αγώνων. Από τότε η υπηρεσία ενισχύθηκε μόνο μέσω ενός προγράμματος ΕΣΠΑ με άλλα 200 οχήματα. Σε επίπεδο συντήρησης, η ιδιότυπη… στάση πληρωμών στο Δημόσιο δημιουργεί πολλά προβλήματα. Ακόμα και το σοβαρό πρόβλημα με τα ελαστικά των οχημάτων που αντιμετωπίσαμε τα τελευταία χρόνια λύθηκε, σε μεγάλο βαθμό, με… φιλανθρωπία. Φωνάξαμε, αναδείξαμε το θέμα και βρέθηκαν κάποιοι ιδιώτες που βοήθησαν» λέει ο πρόεδρος της ΕΑΠΣ.

Η ζωή των πυροσβεστών γίνεται ακόμα πιο δύσκολη, εξαιτίας της «τριχοτόμησης» του προσωπικού. Στο δυναμικό της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας ανήκουν σήμερα 8.000 μόνιμοι, 4.000 πυροσβέστες πενταετούς υποχρέωσης και περίπου 1.350 εποχικοί, που κλήθηκαν να πιάσουν δουλειά μόλις την περασμένη Τετάρτη. «Η αντιπυρική περίοδος ξεκίνησε την 1η Μαΐου. Την επόμενη κιόλας ημέρα, οι εποχικοί θα έπρεπε να βρίσκονται στις θέσεις τους. Για ακόμα μία χρονιά, χάθηκε ένας μήνας δουλειάς, εκπαίδευσης και προετοιμασίας, εν όψει του δύσκολου καλοκαιριού που έρχεται. Εκτός αυτού, δεν υπάρχει μέχρι τώρα εναρμόνιση καθηκόντων των συμβασιούχων με το μόνιμο προσωπικό, ενώ δεν έχει γίνει και σωστή κατανομή στις ώρες εργασίας (νυχτερινά, Σαββατοκύριακα και αργίες)» αναφέρει ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Πενταετούς Υποχρέωσης & Συμβασιούχων Πυροσβεστών (ΠΟΠΥΣΥΠ) Αλέξανδρος Φαραντάκης.

Ο «γρίφος» είναι δυσεπίλυτος, καθώς οι συμβασιούχοι πυροσβέστες δικαιούνται να εργαστούν μόνο για έναν συγκεκριμένο αριθμό Σαββατοκύριακων και αργιών (το ίδιο ισχύει και για τις νυχτερινές βάρδιες), με αποτέλεσμα να μην μπορούν πάντα να ακολουθήσουν τους (μόνιμους) συναδέλφους τους σε έκτακτα περιστατικά. «Αν, για παράδειγμα, ξεσπάσει μια πυρκαγιά Κυριακή βράδυ, ένα όχημα με πλήρωμα τριών ατόμων μπορεί ξαφνικά να μείνει με δύο ή με έναν πυροσβέστη, επειδή ο συμβασιούχος δεν δικαιούται να εργαστεί. Ακόμα και αν το ζητήσει ο ίδιος, εκτός ωραρίου και χωρίς να πληρωθεί, κανείς δεν παίρνει την ευθύνη ενός τραυματισμού. Είναι παράλογο να μη δίνουν στο προσωπικό ώρες να εργαστεί, την ώρα που υπάρχουν τόσες ανάγκες» εξηγεί ο πρόεδρος της ΠΟΠΥΣΥΠ.

Το παζλ των προβλημάτων συμπληρώνουν οι ελλείψεις σε στολές και μέσα ατομικής προστασίας, καθώς τα τελευταία χρόνια αρκετοί διαγωνισμοί «πάγωσαν», λόγω ενστάσεων και γραφειοκρατικών εμποδίων, και άλλες προμήθειες δεν προχώρησαν, εξαιτίας της έλλειψης κονδυλίων. «Υπάρχουν συνάδελφοι που πηγαίνουν… “γυμνοί” στα περιστατικά, δεν έχουν στολές. Η τελευταία “γενναία” χορήγηση στο μόνιμο προσωπικό έγινε το 2010. Νεαροί πυροσβέστες, με μισθούς των 800 ευρώ, δεν είναι σε θέση να βγάλουν από την τσέπη τους 300 ευρώ για να αγοράσουν μια στολή. Και εδώ δεν μιλάμε για δουλειά γραφείου, αλλά για μάχιμη υπηρεσία. Πόσο να αντέξουν τα ρούχα;» λέει ο κ. Σταμούλης. Στην ίδια μοίρα βρίσκονται και οι πυροσβέστες πενταετούς υποχρέωσης, που χρησιμοποιούν ακόμα τις στολές που παρέλαβαν το 2012, με την ένταξή τους στο Σώμα.

Η πρόληψη από δήμους και δασικές υπηρεσίες «κόλλησε» στην έλλειψη εργαζομένων (αλλά) και κονδυλίων!

Αγώνα δρόμου προκειμένου να προλάβουν να προχωρήσουν στις απαραίτητες εργασίες καθαρισμού, συντήρησης και διάνοιξης δασικών δρόμων, και να απομακρύνουν από δάση, βουνά, πάρκα και άλση ξερά χόρτα, κλαδιά και εύφλεκτη βιομάζα κάνουν οι αποδεκατισμένες δασικές υπηρεσίες, δήμοι και εθελοντικές ομάδες σε όλη τη χώρα. Τα κονδύλια για την αντιπυρική προστασία εγκρίθηκαν με έναν μήνα καθυστέρηση σε σύγκριση με πέρυσι, ενώ για ακόμα μια χρονιά παρατηρούνται αρκετά προβλήματα στην απορρόφηση και την κατανομή τους, λόγω γραφειοκρατίας και υποστελέχωσης των αρμόδιων υπηρεσιών.

«Ο σχεδιασμός της πρόληψης καθορίζεται σε μεγάλο βαθμό από τις δημοσιονομικές δεσμεύσεις της χώρας. Συνολικά, το ποσό που αναμένεται να φτάσει στις δασικές υπηρεσίες, από τον Κρατικό Προϋπολογισμό, το πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων και το Πράσινο Ταμείο δεν ξεπερνάει τα 8.000.000 ευρώ. Από αυτά τα χρήματα, περίπου τα μισά θα… χαθούν σε λειτουργικά έξοδα, ώστε να κινηθεί ο μηχανισμός. Μένουν, λοιπόν, γύρω στα 4.000.000 ευρώ για καθαρισμούς και προληπτικές παρεμβάσεις. Είναι πολύ μικρό το ποσό» λέει ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ενωσης Δασολόγων Δημοσίων Υπαλλήλων (ΠΕΔΔΥ) Νίκος Μπόκαρης.
Εκτός από την υποχρηματοδότηση, μεγάλο «αγκάθι» για τις δασικές υπηρεσίες είναι και η έλλειψη προσωπικού. «Για να ανταποκριθούμε πλήρως στα καθήκοντά μας, χρειαζόμαστε περίπου 400-500 δασολόγους και δασοπόνους. Και αυτός δεν είναι ένας αυθαίρετος υπολογισμός, την ίδια εκτίμηση έκαναν μέχρι και εκπρόσωποι της τρόικας! Οι προσλήψεις έχουν “παγώσει”, σταμάτησαν να παίρνουν και συμβασιούχους που κάλυπταν κάποιες ανάγκες, το μόνο θετικό είναι ότι με τις μετατάξεις των αγροφυλάκων είμαστε τα τελευταία χρόνια σε καλύτερο σημείο ως προς τους δασοφύλακες» αναφέρει ο κ. Μπόκαρης.

Σημαντικό μερίδιο στις αποψιλώσεις και στους καθαρισμούς δασικών εκτάσεων, δρόμων και μονοπατιών αναλογεί και στους δήμους, που θα μοιραστούν το ποσό των 16.890.000 ευρώ για δράσεις πρόληψης και αντιμετώπισης πυρκαγιών. Σε πολλές περιπτώσεις, μάλιστα, οι δήμοι καλούνται να… μπαλώσουν «τρύπες» ή να κάνουν τη δουλειά των δασαρχείων, «ποντάροντας» με τη σειρά τους στο μεράκι και την αγάπη των εθελοντών για το περιβάλλον.

«Δυστυχώς, αυτή είναι η κατάσταση εδώ και πολλά χρόνια. Τα δασαρχεία θέλουν αλλά δεν μπορούν και το βάρος πέφτει στους δήμους. Πολλές φορές βρίσκουμε και τον μπελά μας! Ανεβαίνουμε στον Υμηττό, κόβουμε χόρτα, μαζεύουμε σκουπίδια και μπάζα χωρίς να είναι δική μας αρμοδιότητα και μας… επιβραβεύουν με αναφορές, επειδή μπαίνουμε παράνομα στο δάσος» λέει ο αντιπρόεδρος του Συνδέσμου Προστασίας και Ανάπτυξης Υμηττού (ΣΠΑΥ, με 11 δήμους-μέλη) Παναγιώτης Αγγελόπουλος.

Η οικονομική ενίσχυση του ΣΠΑΥ από το υπουργείο Εσωτερικών, με το ποσό των 300.000 ευρώ, επικυρώθηκε μόλις την περασμένη εβδομάδα. «Αρχικά κάποιοι είχαν τη… φαεινή ιδέα να μη χρηματοδοτηθούν φέτος οι σύνδεσμοι, όπως ο ΣΠΑΥ, εκμεταλλευόμενοι ένα κενό στη νομοθεσία. Είναι κάτι που δεν είχαμε αντιμετωπίσει ποτέ ως τώρα. Τελικά, το θέμα διευθετήθηκε έπειτα από τετράμηνη διαπραγμάτευση. Εμείς όμως, όλο αυτό το διάστημα δεν μείναμε με σταυρωμένα τα χέρια. Ανακαινίσαμε πυροφυλάκια, καθαρίσαμε δεξαμενές, ολοκληρώσαμε τα κλαδέματα, κάναμε ό,τι μπορούσαμε. Αν περιμέναμε το υπουργείο, αν ξεκινούσαμε τώρα την προετοιμασία για την αντιπυρική περίοδο, θα τελειώναμε τον Αύγουστο!» σημειώνει ο κ. Αγγελόπουλος.

Σε διανοίξεις δρόμων, κατασκευή νέων πυροφυλακίων, αποψιλώσεις και περιφράξεις δεξαμενών προχώρησε και ο Σύνδεσμος Προστασίας και Ανάπλασης Πεντελικού (ΣΠΑΠ, με 12 δήμους-μέλη), που περιμένει τη χρηματοδότηση των 300.000 ευρώ από το υπουργείο Εσωτερικών εντός των επόμενων ημερών. «Κινούμαστε διστακτικά, επειδή η εκταμίευση έχει καθυστερήσει αρκετά. Τα χρήματα είναι λίγα, αυτά που πρέπει να γίνουν στην Πεντέλη είναι πολλά, ενώ το φετινό καλοκαίρι προβλέπεται δύσκολο, λόγω και της παρατεταμένης ανομβρίας. Παρά τις προσπάθειές μας, σε κάποια σημεία στο βουνό τα ξερά χόρτα φθάνουν σε ύψος τα δύο μέτρα. Οι δασικοί δρόμοι είναι σε κακή κατάσταση, όχι μόνο στην Πεντέλη, αλλά σε όλη την Ελλάδα. Είναι κάτι που συζητήσαμε και με τους δημάρχους σε πρόσφατη συνεδρίαση της Κεντρικής Ενωσης Δήμων Ελλάδος (ΚΕΔΕ)» λέει ο πρόεδρος του ΣΠΑΠ Βλάσσης Σιώμος.

Η νέα «πυρίτιδα» του Προσφυγικού

Δύσκολο καλοκαίρι «βλέπουν» και αξιωματικοί της Πυροσβεστικής, που επισημαίνουν ότι οι πρώτες δασικές πυρκαγιές εκδηλώθηκαν φέτος τον Ιανουάριο. «Από τις αρχές του έτους καταγράφεται σημαντική αύξηση των περιστατικών, κάτι που επισημάναμε και σε επιστολή μας προς τον πρωθυπουργό. Επιπλέον, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι λόγω του Προσφυγικού χιλιάδες άνθρωποι κινούνται καθημερινά στην ύπαιθρο. Ο ανθρώπινος παράγοντας είναι ο πλέον καθοριστικός στην εκδήλωση πυρκαγιών. Ενα τσιγάρο, μια λάθος κίνηση, δεν θέλει και πολύ για να ξεσπάσει μια φωτιά» αναφέρει ο πρόεδρος της ΕΑΠΣ Γιάννης Σταμούλης.

Αλαλούμ με τον καταμερισμό των αρμοδιοτήτων

Το… «κερασάκι στην τούρτα» των προβλημάτων, της αποδιοργάνωσης των δασικών υπηρεσιών και των ελλείψεων σε προσωπικό και σύγχρονα μέσα αντιμετώπισης των πυρκαγιών είναι ο κατακερματισμός των αρμοδιοτήτων, καθώς στο κομμάτι της πρόληψης εμπλέκονται υπουργεία, δασαρχεία, δήμοι, περιφέρειες, Στρατός, αλλά και οργανισμοί όπως η ΔΕΗ, η ΕΥΔΑΠ, ο ΟΣΕ και η Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ).
«Τον πρώτο λόγο στην πρόληψη πυρκαγιών έχουν τα δασαρχεία. Ωστόσο, με βάση το σχέδιο “Ξενοκράτης”, κάθε φορέας πρέπει να εκτελέσει κάποιες εργασίες στον τομέα ευθύνης του. Η ΔΕΗ πρέπει να καθαρίσει τους μετασχηματιστές, ο ΟΣΕ να κόψει τα ξερά χόρτα γύρω από τις σιδηροδρομικές γραμμές ώστε να μην προκληθεί πυρκαγιά από σπινθήρες, ο Στρατός να προσέξει τις αποθήκες του, είναι μια αλυσίδα. Το “κλειδί” είναι η μεταξύ τους συνεργασία. Αν όλοι κάνουν σωστά τη δουλειά τους, το σύστημα λειτουργεί. Αν όχι, υπάρχει πρόβλημα» λέει ο πρόεδρος της ΠΕΔΔΥ Νίκος Μπόκαρης.
Σε πολλές περιπτώσεις, πάντως, η ολιγωρία (ή αδυναμία, λόγω έλλειψης χρημάτων και προσωπικού) των εμπλεκόμενων υπηρεσιών «υποχρεώνει» τους εθελοντές να… αναλάβουν δράση, με κίνδυνο ακόμα και να συλληφθούν, επειδή παρεμβαίνουν στα δάση χωρίς άδεια.

{{-PCOUNT-}}22{{-PCOUNT-}}

Η εφημερίδα δημοκρατία δημοσιεύει άμεσα κάθε σχόλιο. Ωστόσο δεν υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Σχόλια με ύβρεις διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται.

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ