Βρέθηκε χαμένος πίνακας του Ντα Βίντσι;

Θρίλερ με ανυπόγραφο πορτρέτο που κατείχε ο Ταλεϊράνδος και ίσως απεικονίζει τον Μακιαβέλι

Ένας ανυπόγραφος πίνακας, ξεχασμένος πολλά χρόνια μέσα σε έναν γαλλικό πύργο που ανήκε στον πρίγκιπα Ταλεϊράνδο, ο οποίος απεικονίζει έναν άνδρα που μοιάζει με τον Ιταλό φιλόσοφο Μακιαβέλι, ίσως είναι φιλοτεχνημένος από τον Λεονάρντο ντα Βίντσι. Ο πίνακας θα υποβληθεί σε πραγματογνωμοσύνη για να διαπιστωθεί εάν πράγματι είναι έργο του Ντα Βίντσι.

Ο πίνακας βρέθηκε μέσα στις αποθήκες του πύργου του Βαλανσέ στην κεντρική Γαλλία. Η ζωγραφική σε ξύλο απεικονίζει έναν άνδρα, η ταυτότητα του οποίου είναι άγνωστη, με γενειάδα, φαλακρό, απροσδιόριστης ηλικίας, ντυμένο στα μαύρα, με μυστηριώδες βλέμμα. Σύμφωνα με τα αρχεία του πύργου, πρόκειται για πορτρέτο του Ιταλού Νικολό Μακιαβέλι που φιλοτέχνησε ο συμπατριώτης του Λεονάρντο ντα Βίντσι. Σε σημείωμα που έγραψε ο διαχειριστής του πύργου το 1874 αναφέρεται: «Ζήτησα από τον θυρωρό να συσκευάσει και να βάλει στο τρένο ένα κιβώτιο που περιέχει έναν πίνακα (Μακιαβέλι από τον Λεονάρντο ντα Βίντσι)».

Ωστόσο, όπως επισημαίνει η Αν Ζεραρντό, διευθύντρια των αρχείων του νομού Εντρ, η οποία τον τελευταίο χρόνο κάνει σπουδαία ερευνητική δουλειά για το θέμα αυτό, «δεν σημαίνει ότι επειδή το λένε τα αρχεία είναι και αλήθεια».

Η Αν Ζεραρντό υπογραμμίζει ότι αν το σημείωμα του διαχειριστή λέει αλήθεια, αυτό θα είναι η απόδειξη ότι πράγματι έγινε μια συνάντηση μεταξύ του Μακιαβέλι και του Ντα Βίντσι. Διευκρινίζει, επίσης, ότι η απόδοση του έργου στον Λεονάρντο ντα Βίντσι είναι ίσως «ο καρπός της σταδιακής μετατροπής μιας υποθέσεως σε διαβεβαίωση». Εξάλλου, το πρόσωπο που απεικονίζεται θυμίζει, σύμφωνα με τη Ζεραρντό, «πολύ περισσότερο τις γνωστές αναπαραστάσεις του Μοντέν παρά αυτές του Μακιαβέλι».

Άλλο πρόβλημα είναι ότι ο «ξύλινος πίνακας πάνω στον οποίο φιλοτεχνήθηκε το έργο φαίνεται να έχει υπερβολικά μεγάλη ακρίβεια για να μπορεί να ανάγεται στον 16ο ή στις αρχές του 17ου αιώνα». Ωστόσο, οι εργασίες αποκατάστασης του έργου στο Βερολίνο τη δεκαετία του 1890 μπορεί επίσης να «διαστρέβλωσαν την αντίληψή του και να άλλαξαν την αρχική όψη του», όπως επισημαίνει η Ζεραρντό.

Η διευθύντρια του πύργου Σιλβί Ζιρού υπενθυμίζει ότι ο πρίγκιπας Ταλεϊράνδος «ήταν πολύ πλούσιος συλλέκτης έργων τέχνης και είχε σπουδαίες συλλογές». Σύμφωνα με τη Ζιρού, η απόδοση του έργου στον Λεονάρντο ντα Βίντσι δεν είναι αδύνατη.