ΝΑΤΟ: Όχι και τόσο ωραία ατμόσφαιρα

Το τεταμένο κλίμα στη σύνοδο του Λονδίνου και οι μεγάλες κόντρες μεταξύ των κρατών-μελών

Του Μιχάλη Ψύλου

Το ΝΑΤΟ είναι ξεπερασμένο είχε πει ο Ντόναλντ Τραμπ στη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας του το 2016, με την τότε αντίπαλό του Χίλαρι Κλίντον να του απαντά ότι το ΝΑΤΟ ήταν και είναι «η ισχυρότερη στρατιωτική συμμαχία στην ιστορία του κόσμου».

Και όμως! Τη γραμμή Χίλαρι Κλίντον εξέφρασε ένθερμα -όπως ήταν αναμενόμενο άλλωστε- στη Σύνοδο Κορυφής του Λονδίνου ο πρόεδρος Τραμπ υπερασπιζόμενος το ΝΑΤΟ ως «την πιο επιτυχημένη συμμαχία στην Ιστορία, που εγγυάται την ασφάλεια, την ευημερία και την ελευθερία των μελών της».

Και όχι μόνο! Ο Τραμπ επιτέθηκε με δριμύτητα κατά του Γάλλου ομολόγου του Εμανουέλ Μακρόν, που είχε μιλήσει για «εγκεφαλικά νεκρό ΝΑΤΟ», κάνοντας λόγο για… ασέβεια. «Νομίζω ότι είναι προσβλητικό» δήλωσε ο Τραμπ απαντώντας στον Μακρόν. «Δεν μπορείτε απλά να κάνετε δηλώσεις όπως αυτές για το ΝΑΤΟ. Είναι μεγάλη ασέβεια» υποστήριξε ο πρόεδρος Τραμπ και πρόσθεσε: «Θα έλεγα ότι κανείς δεν χρειάζεται το ΝΑΤΟ περισσότερο από τη Γαλλία».

Η αντιπαράθεση Τραμπ - Μακρόν δεν ήταν ωστόσο η μοναδική στη διάρκεια της Συνόδου Κορυφής του Λονδίνου. Η εκστρατεία του Τραμπ ενάντια στο Ιράν και η απόφασή του να αποσύρει τα αμερικανικά στρατεύματα από τη βορειοανατολική Συρία χωρίς να ρωτήσει τους νατοϊκούς εταίρους συγκλόνισαν τη Συμμαχία.

Η στιχομυθία που είχαν Τραμπ και Μακρόν για τους τζιχαντιστές δείχνει άλλωστε το κλίμα: Ο Τραμπ υποστήριξε ότι οι ξένοι τζιχαντιστές που πλαισιώνουν τους τρομοκράτες του Ισλαμικού Κράτους είναι από την Ευρώπη. «Εχουμε πάρα πολλούς αιχμαλώτους μαχητές του ISIS στη Συρία. Πολλοί είναι από τη Γαλλία, πολλοί από τη Γερμανία και πολλοί από το Ηνωμένο Βασίλειο. Είναι κυρίως από την Ευρώπη» δήλωσε ο Τραμπ και στη συνέχεια γυρνώντας προς τον Μακρόν τού είπε ειρωνικά: «Θα θέλατε κάποιους ωραίους μαχητές του ISIS; Μπορώ να τους δώσω σε εσάς». «Ας είμαστε σοβαροί» απάντησε ο Μακρόν και στη συνέχεια διόρθωσε τον Τραμπ λέγοντας ότι οι περισσότεροι μαχητές του ISIS προέρχονται από τη Μέση Ανατολή και όχι από την Ευρώπη.

Οι περισσότεροι αναλυτές φοβούνται ότι το κλίμα που διαμορφώνεται στους κόλπους του ΝΑΤΟ είναι διαλυτικό για τη Συμμαχία. «Υπάρχει μια τεράστια ανησυχία και όλοι κρατούν την ανάσα τους με την ελπίδα ότι θα ξεπεραστούν τα προβλήματα» λέει η Τζούλι Σμιθ, στέλεχος του Ινστιτούτου Μάρσαλ, που εδρεύει στην Ουάσινγκτον.

Τι συζήτησαν στο Λονδίνο οι 29 ηγέτες των χωρών-μελών του ΝΑΤΟ; Οτι η Βορειοατλαντική Συμμαχία πρέπει να είναι έτοιμη να διεξαγάγει νέους πολέμους, όχι κατ’ ανάγκηγ μόνο με όπλα, για να αντιμετωπίσει τις μελλοντικές απειλές από την Κίνα και τη Ρωσία. Μόνο που το ΝΑΤΟ σήμερα είναι μια πολεμική μηχανή γεμάτη με διαχωρισμούς και αντιφάσεις. Παραδείγματα; Πολλά!

• Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν αμφισβητεί τη δέσμευση των ΗΠΑ να αγωνιστούν για την Ευρώπη, αποκάλεσε το ΝΑΤΟ «εγκεφαλικά νεκρό» και πρότεινε έναν ευρωπαϊκό στρατό κάτω από την πυρηνική ομπρέλα της Γαλλίας.

• Η Τουρκία προτρέπει τα μέλη του ΝΑΤΟ να εισβάλουν στη Συρία για να πολεμήσουν κατά των Κούρδων, που ήταν σύμμαχοι της Δύσης στον αγώνα κατά του Ισλαμικού Κράτους. Ταυτόχρονα υποτίθεται ότι εξόργισε επίσης τα μέλη του ΝΑΤΟ αγοράζοντας τους ρωσικούς πυραύλους S-400. Την ίδια ώρα το ΝΑΤΟ νίπτει τας χείρας του μπροστά στην τουρκική προκλητικότητα στο Αιγαίο και στη Μεσόγειο.

• Ο Αμερικανός πρόεδρος θέλει το ΝΑΤΟ από κοινού να αποτρέψει την αυξανόμενη επιρροή της Κίνας, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης κινεζικών εταιριών για την κατασκευή δικτύων κινητής τηλεφωνίας 5G - κάτι που πολλές χώρες του ΝΑΤΟ δεν επιθυμούν να κάνουν.

• Ο Τραμπ επιτίθεται δημόσια στο Βερολίνο για τη συμφωνία με τη Ρωσία αναφορικά με τον αγωγό Nord Stream 2 που θα διοχετεύσει ρωσικό φυσικό αέριο στη Γερμανία. Αποτέλεσμα; Πρόσφατη δημοσκόπηση στη Γερμανία έδειξε ότι το 66% επιθυμεί στενότερους δεσμούς με τη Ρωσία.

• Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν προσπαθεί να τα βρει με τη Ρωσία καλώντας την Ευρωπαϊκή Ενωση «να τα βρει» με τον Βλαντιμίρ Πούτιν στο θέμα της Κριμαίας.

• Όσο για τη Βρετανία που φιλοξένησε τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ; Εν όψει των εθνικών εκλογών στις 12 Δεκεμβρίου, ο Βρετανός πρωθυπουργός Μπόρις Τζόνσον εμφανίστηκε απρόθυμος να συναντηθεί κατ’ ιδίαν με τον πρόεδρο Τραμπ, γνωρίζοντας ότι δεν είναι δημοφιλής μεταξύ των Βρετανών ψηφοφόρων. Ο αντίπαλός του Τζέρεμι Κόρμπιν αποκάλεσε μάλιστα το ΝΑΤΟ «κίνδυνο για την παγκόσμια ειρήνη και την παγκόσμια ασφάλεια».

Είμαστε μια ωραία ατμόσφαιρα, που θα έλεγε και ο αείμνηστος Ντίνος Ηλιόπουλος.