Προτάσεις για την προστασία των βραχογραφιών του Παγγαίου

Θέμα στο BBC ο βανδαλισμός

Διαστάσεις και στο εξωτερικό έλαβε η καταστροφή των βραχογραφιών του Παγγαίου από επίδοξους χρυσοθήρες, με το BBC να δίνει μεγάλη δημοσιότητα στο θέμα. Επίσης, σημαντική ήταν και η παρέμβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης του Καβαλιώτη Αναγνώστη Αγελαράκη, τακτικού καθηγητή και προέδρου του Τμήματος Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Adelphi στη Νέα Υόρκη, ο οποίος διατύπωσε μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα πρόταση προστασίας των βραχογραφιών με τη χρήση της τεχνολογίας.

Υποστηρίζει ότι θα ήταν δυνατόν «να αποτυπωθούν οι βραχογραφίες όχι μόνο φωτογραφικά αλλά και με ειδική σάρωση. Ετσι, θα υπάρχει ένα αρχείο και κάποια διατήρηση, για το μέλλον. Ειδικά διότι ήταν, είναι και θα είναι δύσκολο να αποτρέψεις την παρουσία και τις ενέργειες από μερικούς με εγκέφαλο αμοιβάδας…»

Πριν από λίγες ημέρες η Εφορεία Αρχαιοτήτων Καβάλας - Θάσου υπέβαλε μήνυση κατά αγνώστων για τις εκτεταμένες καταστροφές. Η αρχαιολόγος Πηνελόπη Μάλαμα, συνοδευομένη από αστυνομικούς και τον δικηγόρο, ιστορικό και μελετητή Θόδωρο Λυμπεράκη, πραγματοποίησε αυτοψία στην περιοχή, όπου μέσα στην περίοδο των εορτών άγνωστος -ή άγνωστοι-, χρησιμοποιώντας συρματόβουρτσα, κατέστρεψε βραχογραφίες που ανάγονται στην Οψιμη Εποχή του Χαλκού (3η χιλιετία π.Χ.), ενώ οι νεότερες φτάνουν έως τους πρώτους χριστιανικούς χρόνους.

Στις βραχογραφίες που υπάρχουν διάσπαρτες στο Παγγαίο απεικονίζονται στιγμές από την καθημερινότητα των ανθρώπων που ζούσαν στην περιοχή, οι οποίοι ήταν κυρίως Θράκες. Υποδείκνυαν με αυτό τον τρόπο σημεία για λατρευτικούς σκοπούς ή έδιναν πληροφορίες για την καθημερινότητα εκείνων των ανθρώπων, όπως το κυνήγι ή η εύρεση νερού.

Η νέα καταστροφή σε βραχογραφίες έφερε στην επιφάνεια το μείζον πρόβλημα που παρατηρείται τα τελευταία χρόνια και οφείλεται στην καταστροφική μανία χρυσοθήρων, οι οποίοι ψάχνουν συστηματικά στην περιοχή για θησαυρούς. Ωστόσο η υπεύθυνη αρχαιολόγος ξεκαθαρίζει κατηγορηματικά: «Δεν υπάρχει ούτε μία περίπτωση να βρεθούν θαμμένοι θησαυροί. Οσες άδειες κι αν εκδόθηκαν, ποτέ δεν βρέθηκε κάτι. Επιπλέον, ποτέ δεν δίνονται άδειες σε περιοχές γύρω από εκεί όπου βρίσκονται βραχογραφίες ή έχουν κηρυχθεί αρχαιολογικοί χώροι, όπως το Παγγαίο. Το μοναδικό που έχουν να προσφέρουν οι βραχογραφίες είναι ιστορικές πληροφορίες για τους ανθρώπους που έζησαν στην περιοχή αυτή χιλιάδες χρόνια πριν από εμάς».

Ο δικηγόρος και ιστορικός Θόδωρος Λυμπεράκης σημειώνει ότι όσες βραχογραφίες έχουν μέχρι σήμερα διασωθεί είτε βρίσκονται σε περιοχές που δεν είναι εύκολα προσβάσιμες είτε δεν έχουν ακόμα εντοπιστεί από τους χρυσοθήρες.