«Brexit» και για τα Ελγίνεια;

Η συμφωνία Βρετανίας - Ε.Ε. μιλά για «επιστροφή πολιτιστικών αγαθών που απομακρύνθηκαν παρανόμως»

Η δημοσίευση του προσχεδίου διαπραγμάτευσης ανάμεσα στην Ευρωπαϊκή Ενωση και τη Βρετανία για το Brexit έχει δημιουργήσει κλίμα αισιοδοξίας για την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα από το Βρετανικό Μουσείο στην Αθήνα. Οι κοινοτικοί αξιωματούχοι, πάντως, δεν έχουν σαφή απάντηση σε αυτό το ζήτημα και επεξεργάζονται το άρθρο 32, στο οποίο αναφέρεται ξεκάθαρα ότι «τα συμβαλλόμενα μέρη (δηλαδή, Βρετανία και Ευρωπαϊκή Ενωση) οφείλουν σύμφωνα με τους κανόνες να απευθύνουν διευκρινίσεις σχετικά με την επιστροφή πολιτιστικών αγαθών που έχουν απομακρυνθεί παρανόμως από τις χώρες καταγωγής τους». 

Η συγκεκριμένη παράγραφος στο άρθρο 32 φαίνεται πως εισήχθη στο προσχέδιο μετά τις έντονες διπλωματικές πιέσεις τόσο της Ελλάδας όσο και της Ιταλίας και της Κύπρου, χωρίς όμως πουθενά να γίνεται σαφής αναφορά στα Γλυπτά του Παρθενώνα ή σε άλλα αρχαία πολιτιστικά αγαθά, που μπορεί να εντοπιστούν σε οίκους δημοπρασιών στη Βρετανία. Σε αυτή τη δυνατότητα της Ελλάδας εν όψει Brexit είχε αναφερθεί και ο Βρετανός Μαρκ Στίβενς, ο οποίος συμπεριλαμβάνεται στους 100 δικηγόρους με τη μεγαλύτερη επιρροή παγκοσμίως και είναι διοικητής του «Τάγματος της Βρετανικής Αυτοκρατορίας». Ο Στίβενς είχε δηλώσει στη «δημοκρατία» πως η Αθήνα μπορεί να «εκμεταλλευτεί» την περίσταση και να μη συναινέσει στο Brexit, εάν δεν επιστραφούν τα Γλυπτά του Παρθενώνα.

Πάντως, η συγκεκριμένη παράγραφος, σύμφωνα με κοινοτικούς αξιωματούχους, πιθανότατα αφορά εκείνα τα πολιτιστικά αγαθά που σχετίζονται με το λαθρεμπόριο αρχαιοτήτων. Ωστόσο, η ελληνική κυβέρνηση πρέπει να είναι σε εγρήγορση και να εκμεταλλευτεί το άρθρο 32 του προσχεδίου της διαπραγμάτευσης, μια και τα Γλυπτά του Παρθενώνα εκλάπησαν από το ελληνικό έδαφος. Μέχρις ότου ολοκληρωθούν οι διαπραγματεύσεις ανάμεσα σε Ευρωπαϊκή Ενωση και Ηνωμένο Βασίλειο η Ελλάδα έχει χρόνο να πιέσει, κάτι, άλλωστε, που κάνουν πολλές ευρωπαϊκές χώρες για τα δικά τους διμερή προβλήματα με το Λονδίνο, όπως, για παράδειγμα, η Γαλλία για την αλιεία.