Νέα τετραετία σε δρόμο στρωμένο με... αγκάθια!

Η χρυσόσκονη, όση είχε απομείνει, έκατσε. Τα πανό κατέληξαν στην ανακύκλωση και οι Αμερικανοί ψηφοφόροι επέστρεψαν στα καθημερινά, που δεν άλλαξαν, ούτε θα αλλάξουν εύκολα. Ο Μπαράκ Ομπάμα ξαναγύρισε με τη Μισέλ, τη Σάσα και τη Μάλια στον Λευκό Οίκο με τον αέρα του νικητή, αλλά και την επίγνωση ότι δεν υπάρχει χρόνος για πανηγυρισμούς και εφησυχασμό.

 

Κι αυτό γιατί πέρα από τους συγκινητικούς, ιστορικούς λόγους του Αμερικανού προέδρου, όπως βιάστηκαν πολλοί να τους χαρακτηρίσουν, η Αμερική δεν έχει χρόνο. Οι συγκυρίες στην παγκόσμια οικονομία, αλλά και τα μεγάλα εσωτερικά ζητήματα όπως το έλλειμμα, πιέζουν για πολιτικές αποφάσεις που θα υλοποιηθούν άμεσα. Πιέζουν επίσης για συνεργασίες στο Κογκρέσο, που θα καταργήσουν τις διαχωριστικές κομματικές γραμμές. Δύσκολο εγχείρημα, όχι όμως ακατόρθωτο για έναν πρόεδρο, στον οποίο ο Αμερικανός ψηφοφόρος έδωσε μια δεύτερη ευκαιρία να κάνει αυτά που δεν έκανε στην πρώτη του θητεία. Αλλωστε, στην Αμερική τα πάντα γίνονται.

 

Εχοντας απέναντί του τη λεγόμενη Corporate America, όσους δηλαδή συντάχθηκαν με τον ηττημένο αλλά δύσκολο αντίπαλο Μιτ Ρόμνεϊ, ο Ομπάμα έχει αφήσει ανοιχτά πολλά μέτωπα στην οικονομία, την υγεία, τη μετανάστευση, την εξωτερική πολιτική. Το επιτελείο του έχει ήδη πιάσει δουλειά. Είναι ενδεικτικό ότι ο οίκος αξιολόγησης Fitch είπε απροκάλυπτα ότι ο Μπαράκ Ομπάμα θα πρέπει να κινηθεί ταχύτατα για την αντιμετώπιση της απειλής «δημοσιονομικού γκρεμού», τονίζοντας ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ θα έχει μηδενική περίοδο χάριτος.

 

Ελλειμμα. Ο εφιάλτης του Ομπάμα, το μεγάλο όπλο της προεκλογικής καμπάνιας του Ρόμνεϊ. Αυτή είναι η πρώτη προτεραιότητα της δεύτερης θητείας του νικητή, που γνωρίζει καλά ότι ένα μεγάλο μέρος της ανάπτυξης που εμφανίζεται στα στατιστικά είναι πλασματική. «Η πρόκληση οικονομικής πολιτικής που αντιμετωπίζει ο πρόεδρος είναι να παρουσιάσει και να θέσει σε ισχύ ένα αξιόπιστο σχέδιο για τη μείωση του ελλείμματος, που χρειάζεται για να στηριχθούν η οικονομική ανάπτυξη και η εμπιστοσύνη» αναφέρει η Fitch, επισημαίνοντας ότι απαιτούνται κινήσεις προκειμένου να διατηρήσει η αμερικανική οικονομία την αξιολόγηση του τριπλού «Α». Απειλή; Προφανώς. Την 1η Ιανουαρίου 2013 τίθεται σε ισχύ αυτομάτως πακέτο μέτρων 600 δισ. δολαρίων με μείωση των δημοσίων δαπανών και αύξηση της φορολογίας. Σύντομα επίσης θα πρέπει να αυξηθεί το όριο του χρέους μέσα στις επόμενες εβδομάδες, ώστε να «αποτραπεί ο κίνδυνος δημοσιονομικής και οικονομικής κρίσης». Οι περισσότεροι οικονομολόγοι, άλλωστε, συμφωνούν στον κίνδυνο της επιστροφής στην ύφεση που θα οδηγούσε αναπόφευκτα σε αύξηση της ανεργίας πάνω από το 10% το 2013.

 

Αυτός ο «δημοσιονομικός γκρεμός» είναι ο λόγος που πρώτο μέλημα του Ομπάμα την επομένη της νίκης του ήταν να καλέσει τους ηγέτες του Κογκρέσου και από τα δύο πολιτικά κόμματα να εκφράσουν τη δέσμευσή τους να εργαστούν από κοινού για τον περιορισμό του ελλείμματος και τη μείωση των φόρων. Αξιωματούχοι στον Λευκό Οίκο έσπευσαν να διαβεβαιώσουν ότι ο πρόεδρος έχει δεσμευτεί για την εξεύρεση διακομματικών λύσεων σχετικά με τη μείωση του ελλείμματος κατά τρόπο ισορροπημένο, τη μείωση των φόρων για τις οικογένειες της μεσαίας τάξης και τις μικρές επιχειρήσεις, και τη δημιουργία θέσεων εργασίας. «Διακομματικών λύσεων», αυτή είναι η φράση κλειδί.

 

 

Τα στενά περιθώρια και η κοινή απαίτηση να τα βρει με τους Ρεπουμπλικάνους

 

Ο Ομπάμα, πέρα από τις προσωπικές του πολιτικές φιλοδοξίες, γνωρίζει καλά ότι τα περιθώρια στενεύουν. Σε αυτή την εκλογή δεν υπάρχει χρόνος για χάσιμο. Με την Ευρώπη να ασφυκτιά οικονομικά από την κρίση και την κινεζική οικονομία να επιβραδύνεται, ο κίνδυνος νέας εκτροπής είναι πραγματικός. Αλλωστε, η διακομματική συνεργασία, όπως και ο ίδιος αναγνωρίζει, είναι το αίτημα του μέσου Αμερικανού που ενδεχομένως θα ψήφιζε τον Ρόμνεϊ εάν είχε πειστεί ότι προτεραιότητα του Ρεπουμπλικάνου υποψηφίου ήταν οι μη έχοντες και όχι τα επιχειρηματικά λόμπι. Το Κογκρέσο έχει λοιπόν λιγότερο από δύο μήνες προκειμένου να βρει τη χρυσή τομή που θα παρακάμπτει την αύξηση της φορολογίας και την περικοπή των δαπανών κατά 600 δισ. δολάρια, που θα πρέπει να εφαρμοσθούν στα τέλη του έτους. Κάπου εκεί θα πρέπει να «χωρέσει» και το Obamacare, την ουσιαστική μεταρρύθμιση στον τομέα της υγείας και της κοινωνικής πρόνοιας, κόκκινο πανί για τους Ρεπουμπλικάνους. Οι τελευταίοι, που διατήρησαν τον έλεγχο στη Βουλή των Αντιπροσώπων, αναμένεται να πιέσουν κατά τη διάρκεια των διαβουλεύσεων, οι οποίες ξεκινούν εντός του μηνός, για τη μείωση του ομοσπονδιακού ελλείμματος, ώστε να υπάρξουν υποχωρήσεις από το νομοσχέδιο για την κοινωνική πρόνοια, περιλαμβανομένων των καθυστερήσεων εφαρμογής και των περικοπών στη σχεδιαζόμενη επέκταση του προγράμματος Medicaid για τους απόρους. Ωστόσο, η διευθύντρια των πολιτικών υγείας του Bipartisan Policy Center Τζούλι Μπαρνς υποστήριξε ότι η νίκη του Ομπάμα θα δώσει περισσότερη ευχέρεια στον πρόεδρο να θέσει τους δικούς του όρους για τις περικοπές στο πρόγραμμα.

 

Εκτός από αυτά τα προφανή εσωτερικά μέτωπα, ο Μπαράκ Ομπάμα θα πρέπει να βάλει ψηλά στην ατζέντα της δεύτερης θητείας του και τα ανοιχτά ζητήματα της εξωτερικής πολιτικής. Ιράν, Ισραήλ, Μέση Ανατολή, Κίνα και φυσικά η Ευρώπη είναι ζητήματα που απασχολούν τον Λευκό Οίκο. Ακόμη και στην εξωτερική πολιτική όμως, το θέμα είναι η οικονομία. Οπως πολύ εύστοχα εξηγεί ο καθηγητής Οικονομικών Κένεθ Ρογκόφ του Χάρβαρντ, «αυτό για το οποίο μιλάμε είναι το εξής: Πόσα χρόνια θα μας πάρει για να βγούμε από την κρίση, τέσσερα, πέντε; Ὴ 10 και 12 χρόνια. Τίποτα δεν μπορεί να μας βγάλει από την κρίση σε ένα ή δύο χρόνια. Αυτό θα ήταν θαύμα. Μια καλή πολιτική όμως μπορεί να επισπεύσει την ανάκαμψη». Αυτή η πολιτική πρέπει να είναι ο στόχος του Μπαράκ Ομπάμα.

 

 

Γιατί έχασε

Τα άκρα των Ρεπουμπλικάνων στέρησαν τη νίκη από τον Μιτ Ρόμνεϊ, έναν πολιτικό που «έχασε» τη μεσαία τάξη και που δεν κατάφερε να κλέψει την καρδιά των υπερσυντηρητικών Αμερικανών, αυτών που με μεγάλη ευκολία θα συντάσσονταν στο πλευρό μιας Σάρα Πέιλιν. Σε αντίθεση με τους Δημοκρατικούς, που συσπειρώθηκαν γύρω από τον Ομπάμα, οι σκληροπυρηνικοί Ρεπουμπλικάνοι πρόδωσαν τον Ρόμνεϊ, έναν πολιτικό που έκανε γενναίες προσπάθειες να «πατήσει» στη γη και να πλησιάσει τους οπαδούς του αντιπάλου του. Είναι προφανές ότι κατάφερε να πείσει κάποιους, όχι όμως και τους δικούς του. Ο Ομπάμα, παρά τις απογοητεύσεις και τις ανεκπλήρωτες υποσχέσεις, ξέρει πώς να κινηθεί στο κέντρο, στην καρδιά της Αμερικής.

 

Αντιθέτως, ο Μιτ Ρόμνεϊ πείστηκε από αυτούς που υποστήριζαν ότι το σύνθημα είναι «πάμε πίσω και όχι μπροστά».

 

Αυτό που συνέβη στο Οχάιο ήταν ενδεικτικό. Ηταν η πολιτεία που χάρισε στον Ομπάμα τη δεύτερη θητεία, μια πράξη ευγνωμοσύνης για τη διάσωση των αυτοκινητοβιομηχανιών. Οι αιτίες της ήττας όμως είναι και άλλες.

 

Πάντως, παρά τα λάθη, ο Ρόμνεϊ, όπως σχολίαζαν Αμερικανοί αναλυτές, αποδείχτηκε ανώτερος των περιστάσεων και ήταν πραγματικά εντυπωσιακά αξιοπρεπής στην ήττα του. Ανήκει όμως πια στην Ιστορία. Για την ώρα, ο συντηρητικός κυβερνήτης του Νιου Τζέρσι Κρις Κρίστι φαίνεται να ατενίζει το 2016…

 

 

Μειονότητες, γυναίκες και νέοι τα «κλειδιά»

Πριν από λίγα χρόνια, τα ποσοστά των Ρεπουμπλικάνων στην περιοχή Πρινς Γουίλιαμ στη Βιρτζίνια ήταν σχεδόν καθολικά. Μια περιοχή λευκών, σχεδόν αγροτική, που συνήθως έδινε τη νίκη της πολιτείας στους Ρεπουμπλικάνους. Το Πρινς Γουίλιαμ όμως άλλαξε και μαζί του οι ψηφοφόροι. Αστικοποιήθηκε, οι κάτοικοι του απολαμβάνουν υψηλά εισοδήματα, αλλά…. σήμερα οι μειονότητες αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού. Οι κάτοικοι είναι Αμερικανοί, ασιατικής καταγωγής και ψήφισαν Ομπάμα, δίνοντάς του μάλιστα μια νίκη με 15 μονάδες διαφορά έναντι του Μιτ Ρόμνεϊ. Το Πρινς Γουίλιαμ είναι μια μικρογραφία της μεγάλης δημογραφικής αλλαγής που συντελέστηκε στην Αμερική και που οι Ρεπουμπλικάνοι αγνόησαν επιδεικτικά.

 

Μειονότητες, γυναίκες και νέοι ήταν τα συστατικά του εκρηκτικού κοκτέιλ που κατάφερε και πάλι να συνταράξει τα θεμέλια του Ρεπουμπλικανικού κόμματος.

Ετικέτες: