«Βραχιολάκι» μόνο στα χαρτιά!

Μειωμένο το ενδιαφέρον των κρατουμένων για το πολυσυζητημένο πρόγραμμα που θα οδηγούσε στην αποσυμφόρηση των φυλακών

Το σύστημα ηλεκτρονικής επιτήρησης, γνωστό και ως «βραχιολάκι», υπήρξε ένας πολυδιαφημισμένος θεσμός που θα οδηγούσε στην αποσυμφόρηση των ελληνικών φυλακών! Δύο μήνες, ωστόσο, μετά την έναρξη της πιλοτικής εφαρμογής του, ούτε... ένας κρατούμενος έχει αποφυλακιστεί κάνοντας χρήση του συστήματος της ηλεκτρονικής επιτήρησης, καθώς, σύμφωνα με πληροφορίες, δεν υπάρχει κανένα ενδιαφέρον εκ μέρους των κρατουμένων και των υποδίκων για τη συμμετοχή στο πρόγραμμα, με αποτέλεσμα οι αρμόδιοι να έχουν σηκώσει τα χέρια ψηλά.

Σύμφωνα με πληροφορίες της «κυριακάτικης δημοκρατίας», έως αυτή τη στιγμή η εταιρία G4S, που έχει αναλάβει τη προμήθεια του συστήματος, δεν έχει καμία ενημέρωση για την εκδήλωση ενδιαφέροντος εκ μέρους κρατουμένων να συμμετάσχουν στην πιλοτική εφαρμογή, πόσο μάλλον για την αποφυλάκιση κάποιου ή την επιβολή του περιοριστικού όρου του κατ' οίκον περιορισμού με «βραχιολάκι». Μόνη εξαίρεση η περίπτωση του Νίκου Ρωμανού, ο οποίος επιθυμεί να εξέρχεται από τις φυλακές με «βραχιολάκι» προκειμένου να πηγαίνει και να παρακολουθεί μαθήματα στο ΤΕΙ Αθήνας όπου έχει εισαχθεί και αναμένεται από το νέο εκπαιδευτικό έτος να το επιτύχει μετά την έκδοση της σχετικής υπουργικής απόφασης προ ημερών.

Η εκκίνηση της πιλοτικής εφαρμογής δόθηκε, μόνο στα χαρτιά, όπως αποδεικνύεται, στις 11 Μαΐου 2015 και αφορά 250 κρατουμένους. Από αυτή την ημερομηνία οι ενδιαφερόμενοι μπορούσαν να αρχίσουν να υποβάλλουν αιτήσεις στα αρμόδια δικαστικά συμβούλια, ενώ έως τα τέλη του Μαΐου υπολογιζόταν ότι θα είχαν εκδοθεί τα πρώτα βουλεύματα για την αποφυλάκισή τους! Μέχρι στιγμής, βέβαια, εφόσον δεν έχουν υποβληθεί αιτήσεις, δεν έχουν αποφυλακιστεί κρατούμενοι! Ενα ωστόσο από τα «κλειδιά» της μη εκδήλωσης ενδιαφέροντος για συμμετοχή στο πρόγραμμα είναι ενδεχομένως το γεγονός ότι το πρόγραμμα αφορά μόνο κρατουμένους και υποδίκους ήπιας εγκληματικότητας, οι οποίοι αντιμετωπίζουν αδικήματα που επισύρουν ποινή κάθειρξης μέχρι δέκα έτη.

Πανάκριβο

Αλλο ένα σημαντικό στοιχείο είναι ότι πρόκειται για ένα δαπανηρό σύστημα, καθώς το ημερήσιο κόστος υπολογίζεται στα 15 ευρώ, συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ, δηλαδή μηνιαίως κάποιος που εντάσσεται στο πρόγραμμα θα πρέπει να καταβάλλει περίπου 450 ευρώ. Αν και υπάρχει η πρόβλεψη για την κάλυψη των δαπανών από το Ελληνικό Δημόσιο σε περίπτωση οικονομικής αδυναμίας, είναι εξαιρετικά δύσκολο για κάποιον να συγκεντρώσει όλα τα έγγραφα που απαιτούνται για να αποδείξει ότι βρίσκεται σε ένδεια.

Τις «γκρίζες ζώνες» στην υλοποίηση του φιλόδοξου προγράμματος εξηγεί στην «κυριακάτικη δημοκρατία» ο δικηγόρος Ηλίας Σιδέρης, επισημαίνοντας ότι «πολλοί λόγοι» έχουν οδηγήσει στη μέχρι στιγμής μη εφαρμογή του. «Αφενός η πιλοτική εφαρμογή από μόνη της εμπόδισε τη δυναμική που είχε ο νόμος, αφετέρου πολλοί κρατούμενοι, δικαιούμενοι των ευεργετικών διατάξεων, αποδεδειγμένα σε οικονομική αδυναμία, αδυνατούν να συγκεντρώσουν τα απαραίτητα δικαιολογητικά για να αποδείξουν την ένδειά τους» επισημαίνει ο κ. Σιδέρης. Ο δικηγόρος, όπως τονίζει, βρέθηκε απέναντι σε πελάτη του ο οποίος προτίμησε την παραμονή για μερικούς μήνες στη φυλακή παρά την ηλεκτρονική επιτήρηση, καθώς, όπως εξηγεί, «από προσωπική επαγγελματική εμπειρία εντολέας μου προτίμησε να εκτίσει έξι μήνες παραπάνω στη φυλακή παρά να περιοριστε στο σπίτι του για πολύ μεγαλύτερο χρονικό διάστημα».

Παράλληλα, σύμφωνα με τον κ. Σιδέρη, υπάρχουν και αρκετά νομικά ζητήματα, τα οποία ενδεχομένως εμποδίζουν ενδιαφερομένους να υποβάλουν τις σχετικές αιτήσεις. «Επί παραδείγματι, αρκετοί τρόφιμοι φυλακών έχουν παραπάνω από μία υποθέσεις και αυτό τους εμποδίζει να ενταχθούν στον νόμο. Ακόμη, οι αλλαγές στον Κώδικα Ποινικής Δικονομίας έδωσαν το δικαίωμα στους ανακριτές να μην προφυλακίζουν τόσο εύκολα (για αδικήματα που επισύρουν ποινή φυλάκισης πέντε έως δέκα έτη) και έτσι είναι σύνηθες να τίθενται περιοριστικοί όροι, όπως η εμφάνιση στο αστυνομικό τμήμα αντί για την επιβολή ηλεκτρονικής επιτήρησης» σημειώνει ο κ. Σιδέρης.

Να τροποποιηθεί άμεσα η νομοθεσία

Ο δικηγόρος επισημαίνει ακόμα ότι πρέπει να παρθούν και νομοθετικές πρωτοβουλίες για να «ξεκολλήσει» η εφαρμογή του συστήματος. «Πρέπει η νομοθεσία να τροποποιηθεί άμεσα και να δοθούν κατευθυντήριες εγκύκλιοι στους ανακριτές και τους εισαγγελείς εκτελέσεων ποινών, ούτως ώστε η χρήση της ηλεκτρονικής επιτήρησης να γίνει εναλλακτικός τρόπος έκτισης ποινής και όχι ακόμα ένας περιοριστικός όρος. Πρέπει οι φυλακές μας να αδειάσουν» τονίζει ο κ. Σιδέρης.

Η πιλοτική εφαρμογή για 18 μήνες, σύμφωνα με το Προεδρικό Διάταγμα που έχει εκδοθεί, αφορά 250 κρατουμένους ήπιας εγκληματικότητας. Αναλυτικά, αφορά 100 υποδίκους σε υποθέσεις που είναι αρμοδιότητας του Πρωτοδικείου Αθηνών, 50 κρατουμένους των Φυλακών Διαβατών Θεσσαλονίκης, Νιγρίτας Σερρών, Τρικάλων, Κομοτηνής και Γρεβενών που έχουν καταδικαστεί σε ποινή πρόσκαιρης κάθειρξης, 50 κρατουμένους του Ειδικού Καταστήματος Κράτησης Νέων Αυλώνα και 50 υποδίκους ή καταδίκους που κρατούνται στο νοσοκομείο των Φυλακών Κορυδαλλού.

Μετά την ολοκλήρωση της πιλοτικής εφαρμογής, όταν και εφόσον αρχίσει, στη στόχευση του υπουργείου Δικαιοσύνης είναι να μπορεί να κάνει χρήση του συστήματος μεγάλο μέρος των καταδικασθέντων και των προσωρινά κρατουμένων και συγκεκριμένα όσοι έχουν καταδικαστεί σε κάθειρξη και έχουν εκτίσει τα 2/5 της ποινής τους, ενώ σε περίπτωση ισόβιας κάθειρξης εφόσον έχουν εκτίσει 14 χρόνια.

Βάσω Παλαιού