Θετικά βήματα για την πρόληψη των αυτοάνοσων

Ερευνα έδειξε τον ρόλο-κλειδί των γενετικών παρεμβάσεων

Από την
Κατερίνα Στυλιανέα

Σχεδόν τέσσερις στους πέντε ασθενείς που πάσχουν από κάποιο αυτοάνοσο είναι γυναίκες. Γιατί όμως οι γυναίκες προσβάλλονται με κατά 2-10 φορές μεγαλύτερη συχνότητα έναντι των ανδρών από τα αρκετά και διαφορετικά μεταξύ τους αυτοάνοσα νοσήματα, που είναι κατά κανόνα χρόνια και ανίατα;

Ισραηλινοί ερευνητές διερεύνησαν τον μηχανισμό με τον οποίο τόσο οι ορμόνες όσο και οι γενετικοί παράγοντες (τα γονίδια του χρωμοσώματος Χ) συμμετέχουν στη διαμόρφωση της παρατηρημένης μεγαλύτερης προδιάθεσης των γυναικών για την εκδήλωση νοσημάτων όπως ο λύκος, η νόσος Κρον και η πολλαπλή σκλήρυνση, και εστίασαν στη συνέχεια στον ρόλο που παίζουν στην εμφάνιση της προδιάθεσης τα ABC-κύτταρα (ή Age-associated B Cells), μία υποκατηγορία των Β-κυττάρων του ανοσοποιητικού που ανακαλύφθηκε πρώτη φορά το 2011 και καταγράφεται σε αυξημένους πληθυσμούς στον οργανισμό μεγαλύτερης ηλικίας πειραματόζωων με αυτοάνοσα.

Οπως εξηγεί η δρ Kira Rubtsova, η οποία υπογράφει πρώτη τη σχετική δημοσίευση στο «Journal of Clinical Investigation», παρατηρήθηκε μεταξύ άλλων ότι οι λεγόμενοι παράγοντες μεταγραφής T-bet που βρίσκονται μέσα στα Τ-κύτταρα του ανοσοποιητικού είναι αυτοί που ενεργοποιούν την ανάπτυξη των κυττάρων ABC.

Αποτροπή

«Διαγράφοντας» τους παράγοντες μεταγραφής (συνδέονται με το DNA και καθοδηγούν την έκφραση ενός ή περισσότερων γονιδίων στα κύτταρα) από τα Β-κύτταρα πειραματόζωων με προδιάθεση για αυτοάνοσο νόσημα κατόρθωσαν να αποτρέψουν την εκδήλωσή του.
Ειδικότερα, με γενετικές παρεμβάσεις στα πειραματόζωα οι ερευνητές «σίγασαν» την έκφραση των παραγόντων T-bet στα Β-κύτταρα του ανοσοποιητικού τους συστήματος.

Το αποτέλεσμα ήταν να αποτραπεί η εμφάνιση των κυττάρων ABC και παράλληλα να εκδηλωθεί, για παράδειγμα, νεφρική βλάβη μόλις στο 20% των πειραματόζωων αυτών, με τη θνησιμότητά τους να περιορίζεται στο 10% στο δωδεκάμηνο έναντι 90% των μη τροποποιημένων πειραματόζωων.
Οι ερευνητές, με επικεφαλής της ομάδας τη δρα Philippa Marrack, εκτιμούν ότι η ανακάλυψή τους μπορεί να ανοίξει τον δρόμο για νέες προσεγγίσεις στην πρόληψη της εκδήλωσης μιας σειράς νοσημάτων για τα οποία ως σήμερα δεν υπάρχουν ολοκληρωμένες θεραπείες.