Εξωσώματα πολεμούν τον καρκίνο

Με την κατάλληλη γενετική τροποποίηση «φρενάρουν» την ασθένεια στο πάγκρεας

Δεν έχει περάσει πολύς καιρός από τότε που οι ερευνητές βιοϊατρικής του πανεπιστημίου του Τέξας είχαν ανακαλύψει ότι η παρουσία κάποιων εξωσωμάτων (σωματίδια στο μέγεθος βακτηρίων που απελευθερώνονται από τα κύτταρα) αποτελούν ίχνη για τον έγκαιρο εντοπισμό του παγκρεατικού καρκίνου.

Τώρα επανέρχονται με νέα μελέτη τους για να υποστηρίξουν ότι τα εξωσώματα αυτά, με την κατάλληλη γενετική τροποποίηση, μπορούν να προσφέρουν μία νέα θεραπευτική αντιμετώπιση για αυτόν τον εξαιρετικά δύσκολα ιάσιμο καρκίνο. Η ομάδα απέδειξε πειραματικά ότι τα γενετικά τροποποιημένα εξωσώματα μπορούν να στοχεύουν απευθείας στο γονίδιο KRAS, που στη μετάλλαξή του συνδέεται με την εμφάνιση του καρκίνου του παγκρέατος, μεταφέροντας μικροRNA το οποίο εισχωρεί στα καρκινικά κύτταρα, επαναπρογραμματίζοντάς τα με βάση τη γενετική πληροφορία που αυτό εμπεριέχει.

Αυτό οδήγησε στο πειραματικό μοντέλο με ποντίκια σε ύφεση των συμπτωμάτων του καρκίνου και σε αύξηση του προσδόκιμου ζωής των πειραματόζωων, όπως υπογραμμίζει η ερευνητική ομάδα υπό τη δρα Valerie LeBleu σε πρόσφατη δημοσίευση στη διαδικτυακή έκδοση του «Nature». Το γονίδιο KRAS στη μετάλλαξή του, που είναι παρούσα στο 80%-95% των παγκρεατικών καρκίνων και των αδενοκαρκινωμάτων, λειτουργεί σαν διακόπτης που ενεργοποιεί τη συνεχή παραγωγή κυττάρων. Είναι δε ο καταλύτης τόσο στην εμφάνιση όσο και στην ανάπτυξη αλλά και στη μετάσταση του παγκρεατικού καρκίνου.

Εμποτίζοντας το ογκογενετικό γονίδιο με γενετικό υλικό, οι επιστήμονες ανέτρεψαν μόνο τη μετάλλαξή του αυτή, που προκαλεί τη δημιουργία του όγκου. Επιπλέον, με τη χρήση πρωτεϊνών (όπως η CD47, που συμμετέχει σε σειρά κυτταρικών διεργασιών), οι ερευνητές απέτρεψαν την καταστροφή των εξωσωμάτων από το ανοσοποιητικό σύστημα (φαγοκυττάρωση), επιτρέποντάς τους να προσεγγίσουν τα παγκρεατικά καρκινικά κύτταρα, χωρίς να γίνουν στόχος των λευκών αιμοσφαιρίων.

Ενώ, χάρη σε μία άλλη διεργασία (macropinocytosis), πέτυχαν να διεισδύσουν μέσα από το συμπαγές σώμα που σχηματίζουν τα κύτταρα στον παγκρεατικό καρκίνο και να μεταφέρουν το «θεραπευτικό» γενετικό υλικό.