Αντικαρκινική πρωτεΐνη από την... Πάτρα!

Μια ανακάλυψη, που δίνει ελπίδες για πιο αποτελεσματικά φάρμακα στο μέλλον, έγινε από ελληνική ερευνητική ομάδα

Ρεπορτάζ
Στάθης Βασιλόπουλος

Υστερα από πολυετή και εμπεριστατωμένη μελέτη οι ερευνητές του εργαστηρίου Φυσιολογίας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Πατρών ανακάλυψαν μία νέα πρωτεΐνη, η έλλειψη της οποίας οδηγεί σε αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης του καρκίνου. Η πρωτεΐνη αυτή ονομάζεται Geminin και πρώτη φορά αποκαλύπτεται ότι έχει ογκοκατασταλτική δράση, που συμβάλλει στη σταθερότητα του γονιδιώματος.

«Με τη χρήση διαγονιδιακών ζώων, τα οποία έχουμε φτιάξει στο εργαστήριό μας, καταφέραμε να δείξουμε τον ρόλο της πρωτεΐνης ως ογκοκατασταλτικής, ότι μειώνει, δηλαδή, την πιθανότητα καρκινογένεσης» αναφέρει στη «δημοκρατία» ο Σταύρος Ταραβήρας, καθηγητής Φυσιολογίας στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Πατρών και επικεφαλής της έρευνας. Αρκετές εργαστηριακές μελέτες έχουν δείξει ότι η έλλειψη της Geminin έχει επίδραση στην αντιγραφή του DNA, ενώ αυξημένη έκφρασή της έχει παρατηρηθεί σε ανθρώπινους καρκίνους. Τώρα, όμως, πρώτη φορά μια in vivo (εν ζωή) μελέτη αποδεικνύει κάτι τέτοιο.

Διενεργώντας πειράματα σε ποντίκια, η ελληνική ερευνητική ομάδα αδρανοποίησε την πρωτεΐνη Geminin από συγκεκριμένους πληθυσμούς κυττάρων των πειραματόζωων και προκάλεσε χημική καρκινογένεση σε δύο διαφορετικούς ιστούς, σε πνεύμονα και παχύ έντερο. Οι ερευνητές διαπίστωσαν πως τα ποντίκια που δεν είχαν την Geminin ανέπτυξαν περισσότερους όγκους με μεγαλύτερο καρκινικό φορτίο και με διαφορές στην ποιότητα των αλλοιώσεων συγκριτικά με αυτά που έφεραν φυσιολογική την έκφρασή της.

Στον πνεύμονα

Παρατηρήθηκε, επίσης, ότι στη διάρκεια της καρκινογένεσης στον πνεύμονα η επιβίωση ποντικών που δεν είχαν την Geminin ήταν σημαντικά μειωμένη. «Με βάση τη συγκεκριμένη έρευνα και σε συνδυασμό με άλλες μελέτες, που βρίσκονται σε εξέλιξη από την ερευνητική μας ομάδα, έχουμε εντοπίσει κάποιες μικρές χημικές ενώσεις που ελπίζουμε στο μέλλον να χρησιμοποιηθούν ως αντικαρκινικά φάρμακα, στοχεύοντας επιλεκτικά τη συγκεκριμένη πρωτεΐνη» προσθέτει ο κ. Ταραβήρας.

Εως σήμερα είχε αποδειχθεί ότι μέλη της οικογένειας της Geminin είναι γενικά παρόντα σε όλα τα είδη των ευκαρυωτικών κυττάρων των θηλαστικών και παίζουν σημαντικό ρόλο τόσο στον κυτταρικό κύκλο, εξασφαλίζοντας πιστή αναπαραγωγή του DNA, όσο και στην κυτταρική διαφοροποίηση. Τώρα αποκαλύπτεται πως αναλαμβάνει και έναν επιπλέον ρόλο, αυτόν του σταθεροποιητή του γονιδιώματος.