«ΠΟΣΑ ΘΕΣ, Ο,ΤΙ ΘΕΣ»

Οι αναμνήσεις της γραμματέως του Εθνάρχη που έφυγε προχθές από τη ζωή

Από τον
Μανώλη Κοττάκη

Με καλούσε συνήθως μεσημέρι. Η φωνή της ακουγόταν από την άλλη άκρη της γραμμής το ίδιο αυστηρή και επιβλητική με την πρώτη φορά που την άκουσα - και με αποχρώσεις που υποδήλωναν την επιδοκιμασία της ή την αποδοκιμασία της για πρόσωπα και πράγματα.

«Ανησυχώ για τον τόπο μου! Πονάω για τον τόπο μου! Πού πάει ο τόπος μας, κ. Κοττάκη;» ήταν η συνήθης εισαγωγή της. Αναφέρομαι στην ιδιαιτέρα γραμματέα του Κωνσταντίνου Καραμανλή Λένα Τρανταφύλλη, η οποία έφυγε από τη ζωή την Κυριακή σε ηλικία 90 ετών. Τη γνώρισα το 2006. Εκτοτε, ανέβαινα τακτικά στην οδό Ξενίας στο Κεφαλάρι, στην οικία της, για να μιλώ μαζί της και να μαθαίνω από πρώτο χέρι μεγάλα και σημαντικά κεφάλαια της Ιστορίας του τόπου. Το τελευταίο εξάμηνο είχε «αραιώσει» στα τηλεφωνικά ραντεβού μας. Είχε κάποιο ατύχημα, μου είπε, δεν φάνηκε ξανά έκτοτε. Η κυρία Τριανταφύλλη μού είχε εμπιστευθεί πολλά. Και δημοσίως, ενώπιον της κάμερας της ΕΡΤ, σε μια εκπομπή για τα 100 χρόνια από τη γέννηση του Κωνσταντίνου Καραμανλή («Το έκανα για το... αφεντικό μου!» σχολίασε ), μα και ιδιωτικά. Της είχαμε υποβάλει την ιδέα -μαζί με την Εύα Καραϊτίδη- να μας «γνωρίσει», μέσω ενός βιβλίου που θα εκδίδαμε, τον άγνωστο Καραμανλή.

«Μανώλη, παιδί μου, αδύνατον. Για να το κάνω αυτό, πρέπει να βγάλω τον Καραμανλή από μέσα μου! Πώς να τον βγάλω από μέσα μου; Δεν γίνεται» απαντούσε σταθερά στα περιοδικά αιτήματά μας. Ωστόσο, δεν έχω παράπονο. Μου αποκάλυψε κατά καιρούς αρκετά άγνωστα στιγμιότυπα - άλλα που είναι δημοσιεύσιμα και άλλα όχι. Επιλέγω σήμερα τρία περιστατικά που δείχνουν και τον χαρακτήρα της.

Το πρώτο ήταν το πώς ανέλαβε τη διεύθυνση του γραφείου Καραμανλή. Ο Εθνάρχης την ήξερε, ήταν φίλος με τον πατέρα της. Την είδε εκείνον τον Ιούλιο στη «Μεγάλη Βρεταννία». «Θα γίνεις ιδιαιτέρα μου!» της ανακοίνωσε ορθά κοφτά, μα εκείνη αρχικά αντέδρασε με... θράσος. «Μα, κύριε πρόεδρε, δεν ελέγχετε τον Στρατό, είναι ανοιχτό το Κυπριακό και εγώ μόνο οικιακά ξέρω! Κι αν κάνω κάποιο λάθος;» Ο Καραμανλής δεν της απάντησε αμέσως. Πήγε προς το παράθυρο του δωματίου του, έκοψε βασιλικό από τη γλάστρα, την πλησίασε, τη χτύπησε στον ώμο και της απάντησε: «Θα στρώσεις! Καλορίζικη».

Ο Καραμανλής τής ζήτησε να εγκατασταθεί στο παλαιό γραφείο που διατηρούσε στη Βουλή προδικτατορικά, εξέλιξη στην οποία αρχικώς εκείνη αντέδρασε. Βλέποντας τα βαλσαμωμένα λιοντάρια, κληρονομιά του Γκιζίκη, σχολίασε: «Μα, αυτό, κύριε πρόεδρε, είναι... πληκτικό!» Οταν ο Καραμανλής επέμεινε και της ζήτησε να αφαιρεθούν από τα παράθυρα τα αλεξίσφαιρα τζάμια... διαφώνησε: «Μα, είναι θέμα ασφαλείας, κύριε πρόεδρε!» Ο Σερραίος πρόσκαιρα συννέφιασε «Ακου να δεις! Οποιος φοβάται να πεθάνει πεθαίνει κάθε μέρα!»

Η πιο συγκλονιστική αφήγησή της, όμως, που δύναμαι να μοιραστώ μαζί σας επειδή είναι άκρως επίκαιρη, είναι αυτή η οποία αφορά την ανακάλυψη του τάφου του βασιλιά Φιλίππου στη Βεργίνα. Την κάλεσε ο Μανόλης Ανδρόνικος. «Νομίζω ότι έχω ανακαλύψει τον τάφο του Φιλίππου, κυρία Τριανταφύλλη, μα δεν είμαι βέβαιος. Πείτε το εσείς στον πρόεδρο» της είπε ο μεγάλος αρχαιολόγος. «Μα και... βέβαια είστε βέβαιος! Σας δίνω τώρα τον πρόεδρο». Οπως μου είχε πει η κυρία Λένα, θυμόταν εκείνη την ημέρα τον Καραμανλή όρθιο, δακρυσμένο και χαρούμενο να λέει στον Ανδρόνικο: «Πότε θες, όσα θες, ό,τι θες!» Ηταν μια ωραία Ελληνίδα. Αιωνία η μνήμη της.