Γιατί έπρεπε να «φύγει» ο Αθηνών Χριστόδουλος

Εμπόδιο στα σχέδια των ΗΠΑ για το Σκοπιανό ο μακαριστός Αρχιεπίσκοπος

Την αίσθηση και τον δικαιολογημένο προβληματισμό που επικρατούσαν εδώ και πολλά χρόνια στην κοινή γνώμη της Ελλάδας σχετικά με τον απροσδόκητο θάνατο του μακαριστού Αρχιεπισκόπου Χριστοδούλου -και με όσα διαδραματίστηκαν σε παρασκηνιακό επίπεδο- έρχεται πλέον να επιβεβαιώσει το περιεχόμενο απόρρητων εγγράφων που είδαν αυτές τις ημέρες το φως της δημοσιότητας.

ΤΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ

Το γεγονός υποδηλώνει ότι ασφαλώς και θα υπάρξει συνέχεια σε πολλά επίπεδα, ενώ ερωτήματα εγείρονται και για τη στάση που θα πρέπει εφεξής να τηρήσουν τόσο το ελληνικό κράτος όσο και η Ιεραρχία της Ελληνικής Εκκλησίας.
Τα WikiLeaks αποκάλυψαν εμπιστευτικό τηλεγράφημα της αμερικανικής πρεσβείας με ημερομηνία 23/10/2007, όπου διαφαίνεται η αγωνία για τον διάδοχο του μακαριστού, αλλά και η ενόχληση που εκείνος προκαλούσε στον ξένο παράγοντα. Το εν λόγω τηλεγράφημα υπογράφει ο Τόμας Μ. Κάουντριμαν, τότε επιτετραμμένος της αμερικανικής πρεσβείας στην Αθήνα. Εκείνη την περίοδο ο μακαριστός Χριστόδουλος ετοιμαζόταν να επιστρέψει από τις Ηνωμένες Πολιτείες, μετά την αποτυχημένη προσπάθεια μεταμόσχευσης ήπατος στο νοσοκομείο Μεμόριαλ. Στο τηλεγράφημα είναι κάτι παραπάνω από εμφανής η ανησυχία της αμερικανικής πλευράς για το ποιος θα διαδεχθεί τον Χριστόδουλο, ενώ γίνεται ιδιαίτερη αναφορά στο Σκοπιανό. «Η εκλογή ενός νέου Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος μπορεί να έχει σημαντικές συνέπειες για μια σειρά ζητημάτων, συμπεριλαμβανομένου του ονόματος της Μακεδονίας» αναφέρεται χαρακτηριστικά.

ΗΤΑΝ «ΕΜΠΟΔΙΟ»

Προφανώς, ο αμερικανικός παράγοντας έβλεπε τον μακαριστό Αρχιεπίσκοπο Χριστόδουλο ως εμπόδιο στις επιδιώξεις για λύση του Μακεδονικού. Και είναι αλήθεια ότι ο Χριστόδουλος δεν θα είχε επιτρέψει ποτέ να υλοποιηθεί η συμφωνία προδοσίας των Πρεσπών.
Οι ΗΠΑ, λοιπόν, ήθελαν να επηρεάσουν τη διαδοχή Χριστοδούλου, ώστε να μη βρεθεί άλλος Αρχιεπίσκοπος που να υψώσει εμπόδια στο Σκοπιανό! Τελικά, ο Χριστόδουλος εκοιμήθη νωρίτερα από ό,τι είχαν «προβλέψει» οι Αμερικανοί, στις 28 Ιανουαρίου 2008. Στο τηλεγράφημα φαίνεται ότι η πρεσβεία παρακολουθούσε στενά την κατάσταση της υγείας του μακαριστού. Και, φυσικά, ύστερα από όλα όσα βλέπουν το φως της δημοσιότητας, το ερώτημα παραμένει και πλέον είναι πιο επίκαιρο από ποτέ: Ηθελαν κάποιοι ξένοι παράγοντες να φύγει από τη μέση ο Χριστόδουλος, καθώς τους χαλούσε τα σχέδια; Δέχθηκε ο μακαριστός πιέσεις που ενδεχομένως επιβάρυναν την υγεία του; Ή μήπως τελικά εξοντώθηκε με κάποιον άλλο τρόπο, καθώς οι ηγετικές ικανότητές του ενοχλούσαν; Μήπως, τελικά, η ανατροπή της γραμμής που είχε χαράξει ο Χριστόδουλος από τον διάδοχό του κ. Ιερώνυμο σε μια σειρά θεμάτων έχει σχέση με τις επιλογές των ΗΠΑ;
Σε κάθε περίπτωση, το συγκεκριμένο τηλεγράφημα δεν είναι απλώς... λέξεις. Είναι η θέληση μιας υπερδύναμης, των Ηνωμένων Πολιτειών, και ως εκ τούτου έχει βαρύνουσα σημασία.

Το τηλεγράφημα της αμερικανικής πρεσβείας και η αγωνία των ΗΠΑ για τα Σκόπια

«Καθώς ο ασθενής Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος προετοιμάζεται να επιστρέψει στην Ελλάδα από το νοσοκομείο Τζάκσον Μεμόριαλ στο Μαϊάμι, οι πιθανοί διάδοχοί του έχουν αρχίσει να τοποθετούνται για τον πιθανό θάνατό του μέσα στους επόμενους έξι μήνες. Το αξίωμα του Αρχιεπισκόπου φέρει την τεράστια δυνατότητα να επηρεάσει την κοινή γνώμη στην Ελλάδα. Η διαδικασία της διαδοχής κατά πάσα πιθανότητα θα επηρεάσει την πολιτική συζήτηση, κυρίως στο ζήτημα της ονομασίας της Μακεδονίας» αναφέρει στον πρόλογό του το αμερικανικό τηλεγράφημα που έφεραν στο φως τα WikiLeaks.

Στη συνέχεια αφιερώνει μία παράγραφο στην ασθένεια του Χριστοδούλου, στο χειρουργείο στο παχύ έντερο, στη διάγνωση με καρκίνο και στο ταξίδι στο Μαϊάμι σε αναζήτηση συμβατού ηπατικού μοσχεύματος, όπως και στην απόπειρα μεταμόσχευσης που δεν ολοκληρώθηκε όταν διαπιστώθηκε ότι ο καρκίνος είχε επεκταθεί σε όλη την κοιλιακή χώρα. Ετσι χαρακτηρίζει το τηλεγράφημα την προσωπικότητα του Χριστοδούλου, προτού προχωρήσει σε μια ανασκόπηση της αρχιεπισκοπείας του: «Ο Χριστόδουλος εξελέγη Αρχιεπίσκοπος στις 28 Απριλίου 1998, σε ηλικία 59 ετών. Ο υψηλής μόρφωσης, πολύγλωσσος δικηγόρος και θεολόγος θεωρήθηκε κοινωνικός ακτιβιστής με προωθημένες ιδέες. Η θητεία του ωστόσο πιθανότατα θα μείνει στη μνήμη περισσότερο για τη μεγάλη αντίσταση σε μια σειρά κοινωνικών και πολιτικών θεμάτων. Ο Χριστόδουλος, ο οποίος εξακολουθεί να κατατάσσεται ως πρώτος ή δεύτερος σε δημοφιλία ηγέτης στην Ελλάδα, ξεπερνώντας ουσιαστικά όλους τους πολιτικούς, περιστασιακά προκαλούσε την οργή των πολιτικών, επειδή θεωρούσαν ανεπιθύμητη την παρέμβασή του σε πολιτικά θέματα.

Ο ΝΟΜΟΣ

Στα εσωτερικά ζητήματα ο Χριστόδουλος ηγήθηκε (τελικά, ανεπιτυχώς) της προσπάθειας της Ορθόδοξης Εκκλησίας να διατηρήσει την αναγραφή του θρησκεύματος στις αστυνομικές ταυτότητες. Επίσης, ηγήθηκε της αποτυχημένης προσπάθειας να μην περάσει νόμος που επιτρέπει στους αντιρρησίες συνείδησης να υπηρετήσουν εναλλακτική θητεία, υποστηρίζοντας ότι η μη εκπλήρωση στρατιωτικής θητείας έδειχνε έλλειψη σεβασμού στις ηθικές αρχές του έθνους. Ο Χριστόδουλος αντέκρουσε σταθερά τις εκκλήσεις για διαχωρισμό της Εκκλησίας και του κράτους και οδήγησε με επιτυχία την εκστρατεία για την κατασκευή ενός νέου μουσουλμανικού τεμένους αντί ισλαμικού πολιτιστικού κέντρου στην Παιανία, περιοχή κοντά στο διεθνές αεροδρόμιο. Ισχυρίστηκε ότι η εικόνα ενός τζαμιού στην πύλη εισόδου της Ελλάδας θα προκαλούσε σύγχυση. Μια χωριστή τοποθεσία επιλέχθηκε τελικά για το τζαμί, το οποίο απομένει να χτιστεί. Ο Χριστόδουλος σχολίαζε συχνά εθνικά θέματα.

Ο Χριστόδουλος εξέφρασε την αντίθεσή του στην αναγνώριση της ΠΓΔΜ (“Μακεδονία”), χαρακτηρίζοντας το ζήτημα ως “μόνιμη αιτία αντιπαράθεσης, αφού αποκρύβει εδαφικές διεκδικήσεις όταν το επιτρέψουν οι συνθήκες”. Ο Χριστόδουλος πίστευε, επίσης, ότι η Ορθόδοξη Εκκλησία διαδραμάτισε κεντρικό ρόλο στην ανάπτυξη και τη διατήρηση της ελληνικής κληρονομιάς στην οθωμανική κατοχή. Ελεγε στα παιδιά του σχολείου να αγνοούν τα βιβλία τους αν αμφισβητούσαν αυτή την αρχή και άσκησε έντονη πίεση στην κυβέρνηση, οδηγώντας στην ανάκληση ενός ιστορικού εγχειριδίου (σ.σ.: το βιβλίο της Ρεπούση). Ζητούσε, επίσης, από τους πολίτες να αντισταθούν στην “αποχριστιανοποίηση” της Ευρώπης μέσω της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Αλλά ήταν και ο Χριστόδουλος ο οποίος θα μείνει αξέχαστος (αν και κακοποιήθηκε από μερικούς) για την πρόσκλησή του στον Πάπα Ιωάννη Παύλο Β΄ να επισκεφθεί την Ελλάδα, τον πρώτο Ποντίφικα που πραγματοποίησε αυτό το ταξίδι ύστερα από σχεδόν 1.300 χρόνια».

Ακολούθως, το τηλεγράφημα της αμερικανικής πρεσβείας αναφέρεται στη δημόσια συζήτηση και την κάλυψη από τα μέσα ενημέρωσης της ασθένειας αλλά και των σεναρίων διαδοχής, ενώ εκτενής ήταν η αναφορά στα πρόσωπα των πιθανών διαδόχων, με ονομαστική αναφορά στον τότε Ζακύνθου Χρυσόστομο, στον τότε Θηβών Ιερώνυμο, που τελικά τον διαδέχθηκε, και στους Θεσσαλονίκης Ανθιμο, Σπάρτης Ευστάθιο, Μεσογαίας Νικόλαο, Σύρου Δωρόθεο και Δημητριάδος Ιγνάτιο. Ως κατακλείδα, η πρεσβεία των ΗΠΑ στην Αθήνα εκτιμά: «Η εκλογή ενός νέου Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος μπορεί να έχει σημαντικές συνέπειες για την εσωτερική συζήτηση για μια σειρά ζητημάτων, συμπεριλαμβανομένου του ονόματος της Μακεδονίας. Καθώς οι πιθανοί διάδοχοι αρχίζουν να τοποθετούνται ως διάδοχοι του Χριστοδούλου, θα κληθούν να σχολιάσουν τις ενέργειες της κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας, προκειμένου να ενισχύσουν τα ηγετικά διαπιστευτήριά τους. Σε βασικά θέματα, όπως η ΠΓΔΜ, θα αφήσουν στην αδύναμη κυβέρνηση της ΝΔ ακόμα λιγότερα περιθώρια ευελιξίας».