«Ωρολογιακός» Σεπτέμβριος

Οι πιέσεις της τρόικας και οι -αναμενόμενες- σκληρές αντιδράσεις στα μέτρα των 11 δισ. συνοδεύονται από έναν εκρηκτικό Σεπτέμβριο στα θέματα εξωτερικής πολιτικής. Ο «ωρολογιακός μηχανισμός» του διπλωματικού Σεπτεμβρίου ίσως δεν γίνει καν αντιληπτός από την κοινή γνώμη ή και μέγα μέρος της πολιτικής τάξης, αλλά θα καθορίσει επί μακρόν τις εξελίξεις στα λεγόμενα «εθνικά θέματα».

 

Στο πεδίο των ελληνοτουρκικών σχέσεων, ο πρωθυπουργός Τ. Ερντογάν προσδοκά την επανάληψη των διμερών συζητήσεων με την Αθήνα σε αντιστάθμιση του παγωμένου ενταξιακού διαλόγου του με την Ευρωπαϊκή Ενωση. Ο δε υπουργός Εξωτερικών Α. Νταβούτογλου αναμένει την τοποθέτηση των κ. Αντ. Σαμαρά και Δ. Αβραμόπουλου επί των (πολύ προωθημένων επί Γ. Παπανδρέου) επαφών για το σενάριο αυξομείωσης των ελληνικών χωρικών υδάτων, καθώς και την αντίδρασή τους στις μεθοδεύσεις για μειωμένη επήρεια του Καστελόριζου στη διαμόρφωση της υφαλοκρηπίδας.

 

Στους 18 μήνες που έχουν μεσολαβήσει από την τελευταία διμερή συνάντηση κορυφής, η θέση της Ελλάδας, λόγω της οικονομικής κρίσης, έχει εξασθενήσει ακόμα περισσότερο, ενώ η ισχύς της Τουρκίας έχει αυξηθεί λόγω του πρωταγωνιστικού ρόλου της στην κρίση της Συρίας και της ανησυχίας της Δύσης για την επόμενη ημέρα της Μέσης Ανατολής. Το ελπιδοφόρο στοιχείο για την Ελλάδα είναι ότι η πολιτική, οικονομική και αμυντική συνεργασία της με το Ισραήλ λειτουργεί αποτρεπτικά έναντι των «σκληρών» της Αγκυρας, ενώ -εν όψει της κρίσης με το Ιράν- η σχέση Αθήνας - Τελ Αβίβ θ’ αποκτήσει μεγαλύτερη αξία για τη Δύση.

 

Στο ξεχασμένο κεφάλαιο της ΠΓΔΜ έχει τερματιστεί, από τη στιγμή της ορκωμοσίας της κυβέρνησης Σαμαρά, η ισχύς της θέσης των ΗΠΑ και της Ε.Ε. ότι η τραγική οικονομική κατάσταση της Ελλάδας δεν θα πρέπει να επιβαρυνθεί (πολιτικά, διπλωματικά και ψυχολογικά) και με το θέμα των Σκοπίων. Χάρη σε αυτή τη θέση, είχε ξεπεραστεί η τρισμέγιστη ήττα μας στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, τον Δεκέμβριο, και είχαν προληφθεί οι επικίνδυνες συζητήσεις στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ, τον Μάιο, στο Σικάγο.

 

Αντίθετα, τώρα, η ελληνική διπλωματία βρίσκεται ενώπιον της κοινής βούλησης της Ουάσινγκτον, πολλών ευρωπαϊκών κυβερνήσεων (συμπεριλαμβανομένου του Βερολίνου) και του επιτρόπου Διεύρυνσης της Ε.Ε. Στ. Φούλε να επιτευχθεί συμβιβασμός Αθήνας - Σκοπίων έως τα τέλη του έτους. Προς το παρόν, η αδιάλλακτη στάση του πρωθυπουργού της ΠΓΔΜ Ν. Γκρούεφσκι, στη σκιά των μεγαλοπρεπών αγαλμάτων του Φιλίππου και του Μεγάλου Αλεξάνδρου λίγα μέτρα από το γραφείο του, αποτελεί εγγύηση για την αδυναμία εξεύρεσης της όποιας λύσης, αλλά δεν μπορεί να αποκλειστεί η αλλαγή πολιτικής του.

 

Η Ελλάδα, λόγω και της πρωτοφανούς ρευστότητας στην ευρωζώνη και στη ΝΑ Μεσόγειο (λόγω Αραβικής Ανοιξης, Συρίας και Ιράν), έχει μπροστά της αρκετές ευκαιρίες για ενίσχυση του ρόλου της. Μόνον που, όπως και με την τρόικα, το χρονόμετρο δεν είναι σύμμαχος της Αθήνας και οι ελληνικές πρωτοβουλίες επείγουν.