TI ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ ΤΕΛΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΜΦΙΠΟΛΗ;

Αδικαιολόγητη καθυστέρηση στις εργασίες διαμόρφωσης του χώρου και προβολής του σημαντικού μνημείου

Από τον
Δημήτρη Γαρούφα*

Αφορμή για το σημερινό σημείωμα είναι οι προ ημερών δηλώσεις και οι καταγγελίες του περιφερειάρχη Κεντρικής Μακεδονίας Απ. Τζιτζικώστα για αδικαιολόγητη καθυστέρηση του υπουργείου Πολιτισμού σε ό,τι αφορά τα έργα στην Αμφίπολη που η ΠΚΜ έχει εντάξει στο ΕΣΠΑ. Επί λέξει ο κ.Τζιτζικώστας δήλωσε: «Αυτή θα είναι η τελευταία επιστολή προς το υπουργείο που το καλούμε να απαντήσει στο ερώτημα γιατί δεν έχουν ξεκινήσει ακόμη τα έργα στην Αμφίπολη. 

Αν οι εργασίες δεν ξεκινήσουν άμεσα ή οι απαντήσεις δεν είναι επαρκείς, θα προσφύγω στη Δικαιοσύνη»... Ενώ σε παρέμβασή του στο περιφερειακό συμβούλιο Κεντρικής Μακεδονίας, το οποίο εξέδωσε και σχετικό ψήφισμα, τόνισε: «Είναι ορατός ο κίνδυνος η Ε.Ε να απεντάξει το έργο και να χαθεί η χρηματοδότησή του, στερώντας τη δυνατότητα να γίνουν οι απαιτούμενες εργασίες για το σπουδαίο μακεδονικό μνημείο στην Αμφίπολη».

Υπενθυμίζω ότι η αποκάλυψη του μοναδικού ταφικού μνημείου στον λόφο Καστά στην Αμφίπολη το 2014 προκάλεσε το παγκόσμιο ενδιαφέρον, επειδή είναι ένα από τα πιο εντυπωσιακά μνημεία σε παγκόσμιο επίπεδο και συνδέεται με την εποχή του Μ. Αλεξάνδρου, γιατί, σύμφωνα με την επικεφαλής της ανασκαφικής ομάδας Κ. Περιστέρη, κτίσθηκε κατ’ εντολήν του μεγάλου στρατηλάτη για τον αδελφικό του φίλο Ηφαιστίωνα...

Φυσιολογικά σε οποιαδήποτε ευνομούμενη χώρα το μνημείο θα γινόταν επισκέψιμο το συντομότερο δυνατόν και θα υπήρχε μέριμνα για ολοκλήρωση των ανασκαφών, δεδομένου ότι, σύμφωνα με στελέχη της ανασκαφικής ομάδας, η φασματοσκόπηση έχει δείξει ύπαρξη άλλων δύο χώρων... Ολα αυτά είναι αυτονόητα και θα μπορούσαν να γίνουν σε οποιαδήποτε άλλη χώρα εκτός της Ελλάδας, όπου γίνεται το ακριβώς αντίθετο, με το υπουργείο Πολιτισμού να δίνει την εικόνα ότι προσπαθεί να υποβαθμίσει το μνημείο... Ετσι χρήματα για συνέχιση των ανασκαφών δεν δίνονται. Κι ενώ το έργο της διαμόρφωσης του περιβάλλοντος χώρου και της εισόδου, για να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις να γίνει επισκέψιμο το μνημείο, εντάχθηκε από την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας στο ΕΣΠΑ, το υπουργείο Πολιτισμού πότε στέλνει ελλιπή φάκελο ή καθυστερεί αδικαιολόγητα την έναρξη των εργασιών...

Καθυστέρηση υπάρχει και στο άλλο έργο, που είναι επίσης ενταγμένο σε άλλο πρόγραμμα της Ε.Ε. διασυνοριακού χαρακτήρα, που αφορά την ενοποίηση του αρχαιολογικού χώρου της Αμφίπολης με δημιουργία αρχαιολογικών διαδρόμων, κέντρου πληροφόρησης και μικρού συνεδριακού χώρου στο κτίριο του Δημοτικού Σχολείου. Με δυο λόγια, στην Αμφίπολη στα χρόνια που ακολούθησαν το 2014 δεν έγινε τίποτε, δεν συνεχίζονται οι ανασκαφές, δεν προβάλλεται η Αμφίπολη. Σαν να προσπαθεί να την κρύψει η Ελλάδα, ενώ, αν είχε γίνει επισκέψιμο το μνημείο, είναι βέβαιο ότι θα αυξανόταν και ο τουρισμός στην περιοχή, με εκατομμύρια επισκέπτες.

Η Αμφίπολη από το 437 π.Χ. που την ίδρυσε ο Αθηναίος Αγνων έως τον 7ο - 8ο αιώνα μ.Χ., δηλαδή για σχεδόν 1.200 χρόνια, ήταν το μητροπολιτικό πνευματικό και εμπορικό κέντρο μιας μεγάλης περιοχής από τον Στρυμονικό Κόλπο έως τον Νέστο, δηλαδή της περιοχής που σήμερα αποκαλούμε ανατολική Μακεδονία. Ηταν η πόλη που συνδέθηκε με μεγάλα ιστορικά γεγονότα, η πόλη που λεπτομερώς περιγράφει στο έργο του ο Θουκυδίδης και μάλλον σε αυτή οφείλουμε το ότι έγινε ιστορικός, διότι δεν πρόλαβε να την προστατεύσει από τους Σπαρτιάτες, που με επικεφαλής τον Βρασίδα την κατέλαβαν, και έτσι αυτοεξορίστηκε για 20 χρόνια στη «Σκαπτή Υλη» στο Παγγαίο, όπου έγραψε τη μοναδική ιστορία του.

Είναι η πόλη όπου έδρευε το Ναυτικό των Μακεδόνων και από αυτή έγινε η προς ανατολάς πορεία των Ελλήνων με επικεφαλής τον Μ. Αλέξανδρο. Στα χώματά της έζησαν ή πέρασαν ο Θουκυδίδης, ο Βρασίδας, ο Κλέων, ο Μ. Αλέξανδρος, οι ναύαρχοι του στρατηλάτη Νέαρχος και Λαομέδων, και εδώ έζησε εξόριστη η Ρωξάνη με τον γιο του Μ. Αλεξάνδρου, μέχρις ότου τους δολοφόνησε το 310 π.Χ. ο Κάσσανδρος. Σε αυτή την πόλη κάθε ρεματιά και κάθε βράχος συνδέονται με αρχαίους μύθους, σε αυτή καταλύθηκε το μακεδονικό κράτος, ενώ την επισκέφτηκε και ο Απόστολος Παύλος.

Αυτή η πόλη υπήρξε ορμητήριο του μακεδονικού Ελληνισμού και όλους αυτούς τους αιώνες εξέφρασε τις αρχές του οικουμενικού Ελληνισμού με τα πάμπολλα μνημεία της, που με τις ελληνικές επιγραφές τους «φθέγγονται» κυριολεκτικά... Αυτή την αρχαία πόλη το υπουργείο Πολιτισμού θα έπρεπε να την προβάλλει διεθνώς και να μελετά πώς θα μπορούσε να λειτουργεί και σήμερα ως ένα διεθνές πολιτιστικό κέντρο με εκδηλώσεις και δράσεις υπερεθνικής εμβέλειας.

Δυστυχώς, εντελώς αδικαιολόγητα το ελληνικό υπουργείο Πολιτισμού δεν κάνει αυτά που θα έπρεπε να κάνει, σε σημείο που ο καλόπιστος παρατηρητής να ανησυχεί και να αναρωτιέται μήπως συμβαίνει κάτι άλλο.

*Δικηγόρος, πρώην πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης