Πετρελαϊκές με «μαύρο» βιογραφικό!

Ατυχήματα και περιβαλλοντικές καταστροφές μεταξύ των αμαρτιών που βαρύνουν του κολοσσούς οι οποίοι έπιασαν πόστα στην επικράτεια

Από τις
Μαρία Παναγιώτου
Ντίνα Ιωακειμίδου

ΜΕΡΟΣ 10ο

Ο Οι πετρελαϊκοί κολοσσοί, όπως η αμερικανική πολυεθνική Exxon Mobil των 4.400.000 βαρελιών ημερησίως, η γαλλική Total των 2.600.000 βαρελιών και η ισπανική Repsol με παραγωγή 700.000 βαρελιών ημερησίως, έπιασαν τα πόστα τους στη μισή ελληνική επικράτεια, κουβαλώντας μαζί τους το βεβαρημένο βιογραφικό τους, που περιλαμβάνει τεράστιες περιβαλλοντικές καταστροφές, παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και φυσικά φοροαποφυγή και φοροδιαφυγή μεγάλης κλίμακας.

Η Repsol, που δραστηριοποιείται στα Ιωάννινα και οσονούπω στο Ιόνιο, έχει παρουσία σε περισσότερες από 40 χώρες. Οπως έχουμε ήδη αναφέρει, σύμφωνα με το Παρατηρητήριο Κοινωνικής Ευθύνης που συντάχθηκε το 2017, διατηρεί 120 θυγατρικές εταιρίες σε φορολογικούς παραδείσους. Μόνο τη διετία 2013-2015 θεωρήθηκε υπεύθυνη για 52 ατυχήματα και διαρροή 354 τόνων πετρελαίου παγκοσμίως.

Το 2003, η έκρηξη που σημειώθηκε στο διυλιστήριο της Repsol στο Puertollano της Ισπανίας προκάλεσε τον θάνατο εννέα εργαζομένων και τον τραυματισμό πολλών ακόμη. Το 2008, ήταν υπεύθυνη για τη διαρροή 100 βαρελιών αργού πετρελαίου στο Εθνικό Πάρκο Yasuni του Εκουαδόρ. Το 2006, ανακοίνωσε πλασματική μείωση των αποθεμάτων πετρελαίου και φυσικού αερίου, προκαλώντας την οργή των μετόχων της σε Ευρώπη και Αμερική, που την κατηγόρησαν ούτε λίγο ούτε πολύ για απάτη. Κατηγορήθηκε επίσης από τη βολιβιανή κυβέρνηση για παράνομη εισαγωγή πετρελαίου στη χώρα με παραποιημένα έγγραφα, μέσω μιας θυγατρικής της, προκειμένου να αποφύγει την καταβολή φόρων.

Το βεβαρημένο μητρώο της εταιρίας δεν λήγει εδώ, αφού της απαγγέλθηκαν κατηγορίες για παρέμβαση στην εξωτερική πολιτική της Ισπανίας, καθώς και για στενές διασυνδέσεις με διεφθαρμένες κυβερνήσεις, όπως στη Γουατεμάλα, στο Ουζμπεκιστάν κ.α. Στο Περού απείλησε όχι μόνο την αυτοδιάθεση, αλλά και την ίδια την ύπαρξη των τοπικών κοινοτήτων των ιθαγενών, προωθούμενη στα εύθραυστα οικοσυστήματα του Αμαζονίου προς άγραν νέων αποθεμάτων πετρελαίου και φυσικού αερίου. Σύμφωνα με την οργάνωση Survival International, συγκεντρώθηκαν στοιχεία που απέδειξαν ότι η επαφή των αυτοχθόνων με ξένους θέτει σε κίνδυνο τη ζωή τους λόγω των μεταδοτικών ασθενειών και της αλλαγής του τρόπου ζωής τους. Μάλιστα, σημειώνεται ότι στο παρελθόν πολλές εταιρίες πετρελαίου υποχρεώθηκαν να εγκαταλείψουν τις εξορυκτικές δραστηριότητές τους στην περιοχή.

Αντίθετα, η Repsol επέμεινε για τη συνέχιση των εργασιών, με αποτέλεσμα να κατηγορηθεί για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων. To 2012, η εταιρία ανακοίνωσε ερευνητικό πρόγραμμα στη θαλάσσια περιοχή των Καναρίων Νήσων στην Ισπανία. Οι κάτοικοι αντέδρασαν και η αυτόνομη κυβέρνηση προκήρυξε δημοψήφισμα, το οποίο απαγορεύτηκε από το Συνταγματικό Δικαστήριο της Μαδρίτης. Το γεγονός πυροδότησε μαζικές διαδηλώσεις πολιτών και, τρία χρόνια μετά, η εταιρία αποχαιρέτησε άπραγη τα Κανάρια Νησιά.

Πάρτι φοροδιαφυγής μέσω 575 θυγατρικών

Η Exxon Mobil με έδρα το Τέξας έχει προκαλέσει από το 2005 έως σήμερα περισσότερες από 3.600 πετρελαιοκηλίδες ανά τον κόσμο.

Η εταιρία είναι επίσης υπεύθυνη για μία εκ των πιο καταστροφικών πετρελαιοκηλίδων της Ιστορίας, το λεγόμενο ατύχημα του Exxon-Valdez στην Αλάσκα, το 1989, με κόστος 7 δισ. δολαρίων. Λόγω της εκτενούς καταστροφής του θαλάσσιου περιβάλλοντος, ο κλάδος της αλιείας απώλεσε 300.000.000 δολάρια εισοδήματος και ο τουρισμός στην περιοχή μειώθηκε κατά 35%.

Ούτε ένα σεντ

Η πετρελαιοκηλίδα που δημιουργήθηκε κατέστρεψε μια ολόκληρη περιοχή καθώς και 32.000 ψαράδες. Το 2017, τα εργατικά σωματεία της Αυστραλίας κάλεσαν το Δίκτυο Φορολογικής Δικαιοσύνης να ερευνήσει τη φοροδιαφυγή της πολυεθνικής, καταγγέλλοντας ότι δεν έχει πληρώσει ούτε ένα σεντ ως φόρο για τη δραστηριότητά της τα τελευταία δύο έτη, παρά το γεγονός ότι το ίδιο διάστημα τα έσοδά της ξεπέρασαν τα 18 δισ. δολάρια.

Ο ανεξάρτητος οργανισμός διαπίστωσε φοροαποφυγή μεγάλης κλίμακας, κάνοντας λόγο για περίπου 54 δισ. δολάρια κρυμμένα σε φορολογικούς παραδείσους, κυρίως μέσω των 575 εταιριών με έδρα τις Μπαχάμες που συνδέονται με την Exxon.

Στήριξη σε απολυταρχικά καθεστώτα

Η Τotal έχει κριθεί ένοχη από τη Δικαιοσύνη για μερικά από τα μεγαλύτερα ατυχήματα της νεότερης Ιστορίας, ενώ τα ανεπαρκή μέτρα ασφαλείας που λαμβάνει με στόχο τη μείωση του κόστους παραγωγής, οι δωροδοκίες και η φοροδιαφυγή συμπληρώνουν το... πλούσιο βιογραφικό της. Το 2016, εφετείο του Παρισιού καταδίκασε τον όμιλο σε πρόστιμο 750.000 ευρώ για διαφθορά σε ό,τι αφορά το πρόγραμμα «Πετρέλαιο αντί τροφίμων» του ΟΗΕ στο Ιράκ, την περίοδο 1996-2003.

Το 2008, ο επικεφαλής της Total στην Ιταλία και αρκετά πολιτικά πρόσωπα συλλαμβάνονται για διαφθορά. Η Total κρίθηκε ένοχη επίσης από τη γαλλική Δικαιοσύνη για την τεράστια οικολογική καταστροφή που προκλήθηκε από τη βύθιση του δεξαμενόπλοιου «Erika», το 1999, που μόλυνε 400 χλμ. ακτογραμμής και κόστισε στη γαλλική οικονομία 974.000.000 έως 1,1 δισ. ευρώ. Το 2008, η γαλλική μη κυβερνητική οργάνωση «Φίλοι της Γης» δημοσιεύει πολυσέλιδη έρευνα για τον πετρελαϊκό όμιλο, που λαμβάνει τον χαρακτήρα κατηγορητηρίου.

Η Τοtal υλοποιεί μεγάλο μέρος των δραστηριοτήτων της σε χώρες που χαρακτηρίζονται από πολιτική αστάθεια, ανυπαρξία περιβαλλοντικού πλαισίου, φτώχεια και δημοκρατικό έλλειμμα, υπογραμμίζεται στην έκθεση.
«Χώρες με απολυταρχικά καθεστώτα, όπου η εξόρυξη πετρελαίου πλουτίζει εδώ και δεκαετίες τις οικονομικές ελίτ, χωρίς κανένα όφελος για τον τοπικό πληθυσμό» αναφέρεται. Επίσης, «στη Νιγηρία, έναν από τους μεγαλύτερους παραγωγούς πετρελαίου παγκοσμίως, οι ελλείψεις σε πετρέλαιο είναι συχνές, υποχρεώνοντας τους κατοίκους σε κλοπές πετρελαίου (από τους αγωγούς), προκαλώντας συχνά δραματικά ατυχήματα που μεταφράζονται σε δεκάδες, ενίοτε και εκατοντάδες θανάτους. Η Τotal μολύνει τη δημοκρατία, σύμφωνα με έκθεση που δημοσιεύτηκε το 2004, καθώς οι δραστηριότητές της στη Βιρμανία παρέχουν ηθική και οικονομική στήριξη στη στρατιωτική χούντα».

Το 2016, η γαλλική κυβέρνηση απαγόρευσε τις εξορύξεις υδρογονανθράκων στα γαλλικά χωρικά ύδατα στη Μεσόγειο, αιτιολογώντας την απόφαση αυτή ως συμβολή της Γαλλίας στη μάχη κατά της κλιματικής αλλαγής και υπέρ της προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος της Μεσογείου και της «βαριάς βιομηχανίας» της νότιας Γαλλίας, δηλαδή του τουρισμού.

 

Διαβάστε επίσης:

ΜΕΡΟΣ 1ο: Εδωσαν τα κοιτάσματα για ένα κομμάτι ψωμί

ΜΕΡΟΣ 2ο: Οι εξορύξεις απειλούν την υδροδότηση της χώρας

ΜΕΡΟΣ 3ο: «Ψίχουλα» τα έσοδα από τις εξορύξεις

ΜΕΡΟΣ 4ο: «Παραμύθια» και οι θέσεις εργασίας!

ΜΕΡΟΣ 5ο: Τους παίρνουν τη γη με το «έτσι θέλω»

ΜΕΡΟΣ 6ο: Βάζουν χέρι και στις περιοχές Natura!

ΜΕΡΟΣ 7ο: «Νταβατζιλίκι» άνευ ορίων από τη Repsol

ΜΕΡΟΣ 8ο: «Πειράματα» στου... κασίδη το κεφάλι

ΜΕΡΟΣ 9ο: «Οχι» στα σχέδια του πετρελαϊκού λόμπι