ΠΟΙΑ «ΑΓΟΡΑ»;

H συμμετοχή του «επιχειρηματικού κόσμου» σε φοροδιαφυγή και παραοικονομία

Από τον
Αντώνη Αντωνάκο

Σύμφωνα με επιστημονική έρευνα της διαΝΕΟσις, το μέγεθος της παραοικονομίας στην Ελλάδα για το 2015 «υπολογίστηκε γύρω στο 22,4%, δηλαδή σχεδόν 40 δισ.»! Οι βασικοί «επιτήδειοι», που καταγράφονται στην έρευνα ως πρωτεργάτες της παραοικονομίας, είναι οι ελεύθεροι επαγγελματίες και οι μικρές (έως εννιά εργαζόμενοι) επιχειρήσεις. Σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία, το 4,3% των νομικών προσώπων καταβάλλει το 83% του σχετικού φόρου, καταδεικνύοντας το μέγεθος της φοροδιαφυγής των επιχειρήσεων.

Επομένως, το υπόλοιπο 95,7% λιμοκτονεί! Φυσικά, σε αυτό το θέμα η έρευνα δεν κομίζει γλαύκα, αφού όλοι έχουμε προσωπική εμπειρία από τη δυσανεξία που προκαλεί η απαίτηση απόδειξης από τους πελάτες σε μια σειρά επαγγελματίες και επιχειρήσεις. Να σημειωθεί ότι, πέρα από τη φοροδιαφυγή, ο «επιχειρηματικός κόσμος», με τη συμμετοχή αυτή τη φορά και των μεσαίων και των μεγάλων επιχειρήσεων, ευθύνεται και για τα τεράστια χρέη στην Εφορία, στα Ταμεία, στις ΔΕΚΟ και τις τράπεζες. Δεν θα πρέπει να παραγνωρίσουμε, άλλωστε, το γεγονός ότι η απόκρυψη εισοδημάτων καθιστά τους «αναξιοπαθούντες» φοροφυγάδες της «αγοράς» προνομιακούς νομείς των κοινωνικών μεταβιβάσεων (επιδόματα, ενισχύσεις, κοινωνικά μερίσματα, απαλλαγές κ.λπ.).

Αν και το φαινόμενο, της παραοικονομίας και της επακόλουθης φοροδιαφυγής, δεν είναι αποκλειστικά ελληνικό, αυτό που το κάνει εκρηκτικό στη χώρα μας είναι το μεγάλο ποσοστό αυτοαπασχολουμένων και εργαζομένων σε πολύ μικρές επιχειρήσεις (0-9 εργαζόμενοι), που είναι και στις δύο περιπτώσεις διπλάσιο από τα αντίστοιχα ποσοστά της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Με μετριοπαθείς υπολογισμούς, ο περιορισμός της παραοικονομίας στα επίπεδα της Ε.Ε. θα εξαφάνιζε σε μια δεκαετία το πρόβλημα του δημόσιου χρέους.

Επιπλέον, τα «κόκκινα» δάνεια των επιχειρήσεων στις τράπεζες, σύμφωνα με άρθρο της Ευγενίας Τζώρτζη («Η Καθημερινή», 15/4/2018), ξεπερνούν τα 62 δισ. ευρώ. Ιδιαίτερα στους ελεύθερους επαγγελματίες και στις πολύ μικρές επιχειρήσεις το ποσοστό των «κόκκινων» δανείων ως προς το σύνολο ξεπερνά το 66,5%! Εννοείται ότι θα είχε ιδιαίτερο ενδιαφέρον να πληροφορηθούμε κάποια στιγμή και το ύψος των «κόκκινων» καταναλωτικών και στεγαστικών δανείων που ανήκουν σε ελεύθερους επαγγελματίες και ιδιοκτήτες πολύ μικρών επιχειρήσεων.

Η ουσιαστική αναδιάρθρωση της «αγοράς», για όσους δεν θεωρούν την εξουσία αυτοσκοπό, θα έπρεπε να είναι η βασική οικονομική πρόταση όσων ευαγγελίζονται «μεταρρυθμίσεις», αλλά περιορίζονται να χρησιμοποιούν το Δημόσιο ως αποδιοπομπαίο τράγο, υποσχόμενοι ταυτόχρονα αδιακρίτως «διευκολύνσεις» στο πιο νοσηρό τμήμα της οικονομίας. Η ανάγκη επανίδρυσης της Δημόσιας Διοίκησης είναι επιτακτική. Ομως αυτή δεν υλοποιείται με ημίμετρα και με προτάσεις που κυρίως ενοχοποιούν τους υπαλλήλους, αφήνοντας στο απυρόβλητο τις δομές και την πολιτική εξουσία. Ορισμένοι πολίτες μπορεί στιγμιαία να ικανοποιούνται -στη λογική τού «βρήκαμε τον ένοχο»-, αλλά όσο οι πολιτικές προτάσεις δεν είναι ρεαλιστικές και ξεκάθαρες η παθητικότητα και η αποχή της πλειονότητας θα συνεχίζονται.