Θύελλα με τις ΣΥ...ΡΙΖΙΚΕΣ αλλαγές στον ποινικό κώδικα

Κακουργήματα μετατρέπονται σε πλημμελήματα, όπως η κατασκευή εκρηκτικών, η παραβίαση συνδιαλέξεων, ενώ μειώνονται οι ποινές για εγκληματικές οργανώσεις

Αλλαγές που μεταβάλλουν εκ βάθρων τον ισχύοντα Ποινικό Κώδικα και… γκρίζες ζώνες που γεννούν διχογνωμίες φέρνει το σχέδιο του υπουργείου Δικαιοσύνης, το οποίο έχει τεθεί εδώ και μία εβδομάδα σε δημόσια διαβούλευση. Πολλά κακουργήματα μετατρέπονται σε πλημμελήματα, ενώ μειώσεις ποινών σε δεκάδες αξιόποινες πράξεις και νέες διατάξεις που στοχεύουν στην εναρμόνιση της ελληνικής νομοθεσίας με τα διεθνή δεδομένα συνθέτουν το πλαίσιο των προτεινόμενων τροποποιήσεων που ήδη έχουν προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις τόσο στους κόλπους της Δικαιοσύνης όσο και σε πολιτικό επίπεδο. 

Παρά την έκκληση του υπουργού Δικαιοσύνης Μιχάλη Καλογήρου να μη μετατραπεί η δημόσια διαβούλευση σε πολιτικό παιχνίδι και να αποφευχθεί ο «ποινικός λαϊκισμός», σειρά από διατάξεις, μεταξύ των οποίων η μετατροπή σε πλημμέλημα του κακουργήματος της κατασκευής και κατοχής εκρηκτικών υλών, η δραστική μείωση στο μισό του πλαισίου ποινής για το αδίκημα της διεύθυνσης εγκληματικής οργάνωσης, η ποινική αντιμετώπιση της παραβίασης του απορρήτου τηλεφωνικής επικοινωνίας αλλά και η οριοθέτηση του αδικήματος του βιασμού αποτελούν πεδίο σφοδρής αντιπαράθεσης μεταξύ των κομμάτων, ενώ επιδέχονται σοβαρές επικρίσεις από νομικούς.

Συγκεκριμένα, στον νέο κώδικα το κακούργημα της κατασκευής και κατοχής εκρηκτικών υλών (272ΠΚ), που σήμερα τιμωρείται με κάθειρξη έως 20 έτη, θα αντιμετωπίζεται ως πλημμέλημα, ενώ «ο δράστης δεν τιμωρείται αν πριν εξεταστεί από τις Αρχές παρέδωσε με τη θέλησή του σ’ αυτές τα πιο πάνω υλικά ή αντικείμενα ή κατέστησε γι’ αυτές δυνατό να τα αποκτήσουν στην κατοχή τους ή απέτρεψε με άλλο τρόπο τον κίνδυνο να γίνει χρήση αυτών».

Για τον Πολάκη;

Αλλαγή που πυροδότησε αλυσιδωτές αντιδράσεις, με αφορμή και την πρόσφατη διαμάχη του αναπληρωτή υπουργού Υγείας Παύλου Πολάκη με τον Γιάννη Στουρνάρα για την ηχογράφηση (ή μη) της συνομιλίας τους, είναι η μετατροπή του κακουργήματος της παραβίασης του απορρήτου τηλεφωνικής επικοινωνίας και προφορικής συνομιλίας (370Α ΠΚ) που τιμωρείται με ποινή κάθειρξης μέχρι 10 έτη σε πλημμέλημα με ποινή φυλάκισης έως πέντε χρόνια.

Στο αδίκημα της ανθρωποκτονίας από πρόθεση (299 ΠΚ) «σπάει» η ισόβια κάθειρξη ως μοναδική ποινή και πλέον το δικαστήριο θα μπορεί να επιβάλλει πρόσκαιρη κάθειρξη τουλάχιστον 10 ετών. Ορίζονται επίσης επιεικέστερες ποινές σε όλους τους ειδικούς νόμους, όπως ο νόμος περί ναρκωτικών, ο νόμος περί όπλων και ο νόμος περί αρχαιοτήτων. Εντονες αντιδράσεις έχουν προκαλέσει οι αλλαγές στα άρθρα που αφορούν την εγκληματική και την τρομοκρατική οργάνωση. Ειδικότερα, εκτός από τη μείωση της ποινής για τη διεύθυνση εγκληματικής οργάνωσης, προστίθεται διάταξη (187Γ ΠΚ), που προβλέπει ευνοϊκή μεταχείριση στα μέλη που θα ενημερώσουν τις Αρχές για τη δράση της οργάνωσης. Αν η καταγγελία γίνει πριν από τη διάπραξη αδικήματος ή βοηθήσει στην εξάρθρωση της οργάνωσης, τότε τα μέλη απαλλάσσονται από την ποινή για τις πράξεις αυτές, ενώ, αν ο καταγγέλλων έχει τελέσει κάποιο από τα εγκλήματα, το δικαστήριο τού επιβάλλει μειωμένη ποινή στην οποία χωρεί αναστολή.

«Εκπτώσεις» για τους βιασμούς

 Την ίδια ώρα σοβαρό προβληματισμό γεννά και η ποινική οριοθέτηση του αδικήματος του βιασμού. Μέχρι σήμερα η χρήση βίας ή οποιασδήποτε απειλής σπουδαίου κινδύνου με σκοπό τον εξαναγκασμό σε συνουσία συνιστούσε βιασμό. Πλέον με τις επιχειρούμενες αλλαγές το εν λόγω αδίκημα περιορίζεται στη σωματική βία και την απειλή ζωής ή σωματικής ακεραιότητας. Πάντως, απαντώντας στη σφοδρότατη κριτική που ασκείται σε πολλές από τις προτεινόμενες διατάξεις, το υπουργείο Δικαιοσύνης διευκρινίζει πως ήδη έχει καταγράψει τα πρώτα ζητήματα που αναδείχθηκαν από τη διαβούλευση και ετοιμάζει την πρότασή του προς τις ειδικές Νομοπαρασκευαστικές Επιτροπές.