Για τον Αβέρωφ

H ασέβεια προς τον πρώην πρόεδρο της Ν.Δ.

Από τον
Μανώλη Κοττάκη

Προείχε ο σχολιασμός των προσβολών που έκανε ο ΣΥΡΙΖΑ σε χιλιάδες Ελληνες πολίτες τις προηγούμενες μέρες, αποκαλώντας συλλήβδην «φασίστες» όσους επρόκειτο να διαμαρτυρηθούν στις παρελάσεις. Γι’ αυτό και δεν ασχολήθηκα με μερικές άλλες προσβολές, παραταξιακές: Τις προσβολές στη μνήμη του αείμνηστου ευπατρίδη Ευάγγελου Αβέρωφ, την πολιτική πορεία του οποίου χρησιμοποιεί εσχάτως ο ΣΥΡΙΖΑ για να πλήξει τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Για να ισχυριστεί ότι θα έχει την τύχη του Αβέρωφ, ο οποίος παραιτήθηκε έπειτα από τις ευρωεκλογές του 1984.

Θα προσπεράσω το γεγονός ότι ο ΣΥΡΙΖΑ επικαλείται τον Αβέρωφ μόνο όταν νομίζει πως τον συμφέρει -με τις αποδιδόμενες δηλώσεις σε αυτόν για τη «μακεδονική γλώσσα»- και τον «διασύρει» όταν θεωρεί πως του είναι χρήσιμο παράδειγμα. Δεν εντυπωσιάζομαι.
Ωστόσο, εδώ υπάρχει κάτι εξαιρετικό που οφείλουμε να σημειώσουμε. Η Αριστερά εμφανίζει τον Αβέρωφ ως έναν αποτυχημένο πολιτικό που παραιτήθηκε από αρχηγός της Ν.Δ. επειδή έχασε στις ευρωεκλογές του 1984. Θέλει να μας πει ότι το ίδιο θα συμβεί και με τον Κυριάκο. Τι θα συμβεί και τι δεν θα συμβεί, θα το πει ο ελληνικός λαός.

Αλλά τι συνέβη με τον Αβέρωφ και πώς πρέπει να διαχειριζόμαστε τη μνήμη του -έχει και ο ΣΥΡΙΖΑ ευθύνη γι’ αυτό- είναι ένα άλλο θέμα, στο οποίο σκοπεύω να σταθώ. Για την ιστορία, να θυμίσω ότι ο Ευάγγελος Αβέρωφ προανήγγειλε την παραίτησή του από την προεδρία της Ν.Δ. στην αποκλειστική συνέντευξη που παραχώρησε τον Αύγουστο του 1984 στην Κέρκυρα, στον Νίκο Χατζηνικολάου, στην εφημερίδα «Μεσημβρινή». Και όπως μου επιβεβαίωσε σε επικοινωνία μας ο εκδότης της «Realnews», πράγματι προέβαλλε λόγους υγείας. Ακόμη κι αν υπήρξε πίεση στο παρασκήνιο από κορυφαίους της παράταξης για να παραιτηθεί, αυτή δεν οφειλόταν στην επίδοσή του στις ευρωεκλογές, αλλά στην επιβαρυμένη υγεία του. Αυτή δεν τον καθιστούσε αξιόμαχο. Στην πραγματικότητα, ο Αβέρωφ έγινε αρχηγός αργά. Εβδομήντα ενός ετών.

Θεωρώ προσβλητική την αναφορά στον Αβέρωφ για δύο λόγους:
Πρώτον, ο Αβέρωφ δεν έκανε λεφτά στην πολιτική. Δεν υπήρξε ποτέ διαπλεκόμενος. Αντιθέτως.
Πούλησε τα χωράφια του στη Θεσσαλία, τις περίφημες Αμυγδαλιές που έγιναν και θεατρικό έργο, για να χρηματοδοτήσει το κόμμα της Ν.Δ., για να σώσει το κόμμα της Ν.Δ., για να μην πτωχεύσει το κόμμα της Ν.Δ.
Δεύτερον, ανέλαβε τη Ν.Δ. στην πλέον κρίσιμη στιγμή της ιστορίας της. Καλός, χρυσός και άγιος ο Γεώργιος Ράλλης, αλλά έχασε με 13 μονάδες. 48% το ΠΑΣΟΚ, 35% η Ν.Δ. Παρά ταύτα ο Αβέρωφ δεν δείλιασε. Εξελέγη, δημιούργησε οργάνωση από το μηδέν -η ΟΝΝΕΔ επί των ημερών του πήρε τα πάνω της, ανέστησε το ηθικό των οπαδών, «έγραψε» τον ύμνο της Ν.Δ., ενώ στις ευρωεκλογές του 1984 μείωσε τη διαφορά στις τέσσερις μονάδες. 42%-38%. Τρεις μονάδες πάνω.

Οσο κι αν φαίνεται παράξενο μάλιστα, ο κεντρογενής Αβέρωφ συνδύασε τη σκληρή αντιπολίτευση με την εθνική συναίνεση. Ο Κώστας Λαλιώτης αποκάλυψε πρόσφατα πως συνεννοούνταν υπογείως με τον Ανδρέα ως πρωθυπουργό για να στέλνουν μηνύματα στην Αγκυρα. Οταν, λοιπόν, αναλαμβάνει κάποιος σαν τον ευπατρίδη Αβέρωφ το κόμμα στα χειρότερά του, ανυψώνει το ηθικό, γεμίζει τις πλατείες, πουλά την περιουσία του για να το κρατήσει ζωντανό και το διευκολύνει παραιτούμενος, τότε νομίζω ότι αξίζει περισσότερο σεβασμό. Οποιος δεν τα ξέρει αυτά και θέλει να τα μάθει δεν έχει παρά μία επιλογή: Να καθίσει ένα μεσημέρι στο κλασικό ζαχαροπλαστείο της οδού Δημοκρίτου Desire, το οποίο ήταν στέκι του Αβέρωφ. Οι τοίχοι του έχουν ακούσει πολλά και έχουν να διηγηθούν πολλά.