Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ

Το άρθρο 86, η παραγραφή και η κοντή μνήμη των «πρασίνων»

Από τον
Μανώλη Κοττάκη

Μια δημόσια παρέμβασή μου στον τηλεοπτικό σταθμό Σκάι για τον νόμο περί ευθύνης υπουργών ενόχλησε ορισμένα στελέχη από την παλαιά φρουρά του ΠΑΣΟΚ, μέλη υπουργικών συμβουλίων του Ανδρέα και των εκτελεστικών του γραφείων. Με επέκριναν στο διαδίκτυο με δύο επιχειρήματα. Το πρώτο, ότι η αναθεώρηση του άρθρου 86, που καθιέρωσε τις σύντομες παραγραφές, ψηφίστηκε από την αναθεωρητική Βουλή και με τη συναίνεση της Ν.Δ. Το δεύτερο, ότι ο Ακης Τσοχατζόπουλος μπήκε φυλακή με νόμο που ψηφίστηκε το 2011, επί Γιώργου Παπανδρέου.
Επειδή σε αυτόν τον τόπο έχουμε κοντή μνήμη, αξίζει -νομίζω- τον κόπο να θυμίσω πώς φτάσαμε στην αναθεώρηση και την ψήφιση του νέου νόμου περί ευθύνης υπουργών - ποια «κοινωνική ανάγκη» γέννησε τη νομοθέτηση.

Μεταξύ 1996-1999, τότε που όλα τα έσκιαζε και όλα τα πλάκωνε η σημιτική σκλαβιά, τρεις τέσσερις εισαγγελείς, οι κ. Κολιοκώστας, Παπαγγελόπουλος, Γεράκης, Ντογιάκος, διερευνούσαν με αποφασιστικότητα και σε βάθος δημόσιες υποθέσεις στις οποίες εμπλέκονταν υπουργοί: Χρηματιστήριο (ΔΕΚΑ), ψηφιακές παροχές, «φρουτάκια», παράνομες ελληνοποιήσεις κ.ά. Με βάση το τότε ισχύον θεσμικό πλαίσιο, ως εκπρόσωποι της δικαστικής εξουσίας ερευνούσαν σε βάθος τα πολιτικά πρόσωπα και έστελναν απευθείας στον πρόεδρο του Κοινοβουλίου τα πορίσματά τους, δημιουργώντας πολιτικό πονοκέφαλο στην κυβέρνηση Σημίτη. Ουκ ολίγες φορές, οι ενοχλητικές δικογραφίες ανακοινώνονταν στο Σώμα με καθυστέρηση. Το ΠΑΣΟΚ έβαζε στο συρτάρι τα πορίσματα, έκανε διαχείριση του πολιτικού χρόνου και, όταν κάποτε οι υποθέσεις δημοσιοποιούνταν, η κυβέρνηση εξαπέλυε επίθεση στους δικαστές.

Με την αναθεώρηση και -το κυριότερο- με τον νέο νόμο περί ευθύνης υπουργών καθιερώθηκαν δύο αλλαγές:
- Η συντομότερη παραγραφή: Πράγματι, η Ν.Δ., που ως υπεύθυνη πολιτική δύναμη συναίνεσε, δεν τίναξε την αναθεώρηση στον αέρα, όπως το ΠΑΣΟΚ το 2007, αλλά συμφώνησε επί της αρχής. Η Αννα Μπενάκη μού είχε πει τότε ότι ο πολιτικός κόσμος δεν πρέπει να είναι όμηρος των παραγραφών στο μέλλον. Το δικαίωμα δίωξης κατά υπουργών πρέπει να υπάρχει για εύλογο χρόνο. Η Ν.Δ. νομοθέτησε για το μέλλον. Το ΠΑΣΟΚ, όμως, που γνώριζε τις πομπές των υπουργών του, δεν νομοθετούσε για το μέλλον - νομοθετούσε για το παρελθόν! Νομοθετούσε για την παραγραφή των κακουργημάτων του Τσοχατζόπουλου, του Γιάννου, του Μαντέλη, όλων εκείνων των οποίων η Χαριλάου Τρικούπη και τα μέλη των εκτελεστικών γραφείων γνώριζε τις αμαρτίες! Γνώριζε και θεωρούσε τους αριθμούς των τραπεζικών λογαριασμών της μίζας... νούμερα τηλεφωνικών καταλόγων! Με το Σύνταγμα τους αθώωσαν! Εκτοτε, συστηματική χρήση της παραγραφής έκανε το ΠΑΣΟΚ! Η Ν.Δ., ποτέ. Ακόμη και στο Βατοπαίδι, οι υπουργοί της (Αλέξανδρος Κοντός) έκαναν δήλωση με την οποία αποποιούνταν το ευεργέτημα της παραγραφής.

- Η δεύτερη αλλαγή που καθιέρωσαν Σύνταγμα και νόμος περί ευθύνης υπουργών ήταν η ειδική δωσιδικία της Βουλής για πολιτικά πρόσωπα.
Εκτοτε, όταν εισαγγελέας στο πλαίσιο έρευνας έπεφτε σε πολιτικό πρόσωπο, σταματούσε αμέσως την έρευνα «αμελλητί». Δεν διερευνούσε σε βάθος. Αυτό υποχρεώθηκε να κάνει η κυρία Τουλουπάκη για τον Παναγιώτη Πικραμμένο, αλλά και για τον εμπνευστή -ειρωνεία!- του νόμου Ευάγγελο Βενιζέλο. Εκτοτε, επίσης, με τον νόμο που εισηγήθηκε στη Βουλή ως καθ’ ύλην αρμόδιος ο τότε υπουργός Δικαιοσύνης Φίλιππος Πετσάλνικος υποχρεώθηκαν οι εισαγγελείς να στέλνουν αμελλητί τα πορίσματά τους στον εκπρόσωπο της εκτελεστικής εξουσίας υπουργό Δικαιοσύνης, ο οποίος θα τα διαβίβαζε όποτε ήθελε -με κίνδυνο παραγραφής- στη Βουλή. Το προνόμιο της απευθείας αποστολής πορισμάτων στη Βουλή καταργήθηκε! Να μην κάνουν και οι εισαγγελείς ό,τι θέλουν!

Ερχομαι τώρα στο καταλυτικό επιχείρημα. Ο Ακης, ο Γιάννος, ο Μαντέλης καταδικάστηκαν με νόμο του 2011, που ψηφίστηκε επί Γιώργου Παπανδρέου. Αλήθεια είναι. Αφού με τον νόμο τα αδικήματά τους είχαν παραγραφεί. Μόνο που κάποιοι ξεχνούν μια λεπτομέρεια: Ο νόμος αυτός, που καθιερώνει το απαράγραπτο για το ξέπλυμα χρήματος από πολιτικούς και συνιστά την Οικονομική Εισαγγελία, επεβλήθη στο ΠΑΣΟΚ από... την τρόικα, λόγω του νόμου περί ευθύνης υπουργών! Δεν ήταν δική του πρωτοβουλία.
Οσο για τους εισαγγελείς; Να θυμίσω τι πόλεμο υπέστη από το ΠΑΣΟΚ ο Γρηγόρης Πεπόνης, όταν επιχείρησε να διερευνήσει τα δάνειά του και τη «λίστα Λαγκάρντ»;

Σιωπή, λοιπόν! Προτρέπω τους παλαιούς, που μου επιτίθενται στα σόσιαλ με χαρακτηρισμούς, σε αυτό: Σιωπή! Κάθε νόμος έχει τη δίκη του ιστορία - και εγώ, πριν μιλήσω δημοσίως, τη θυμάμαι!