Μυρίζει μπαρούτι στην κυπριακή ΑΟΖ

Σε αχαρτογράφητα νερά η κατάσταση μετά την αποστολή του «Φατίχ». Με διεθνή εντάλματα σύλληψης απειλεί η Λευκωσία

Από τον
Ανδρέα Κούτρα

«Μυρίζει μπαρούτι» στην κυπριακή ΑΟΖ. Η απόφαση της Τουρκίας να σύρει το γεωτρύπανο «Φατίχ» 45 μίλια μόλις από την Πάφο, συνοδεία πολεμικών πλοίων, παραβιάζοντας κατάφωρα τα κυριαρχικά δικαιώματα της Κυπριακής Δημοκρατίας, δημιουργεί νέα δεδομένα σε αχαρτογράφητα νερά. 

Η Λευκωσία, η Αθήνα, η Ευρωπαϊκή Ενωση, αλλά και οι ΗΠΑ έσπευσαν να απευθύνουν αυστηρή προειδοποίηση στην Τουρκία κι αυτό που μένει να διαπιστωθεί είναι αν το καθεστώς Ερντογάν προβαίνει σε νέους λεονταρισμούς ή είναι αποφασισμένο να διαβεί τον Ρουβίκωνα για να βάλει χέρι στα πλούσια κοιτάσματα υδρογονανθράκων της ανατολικής Μεσογείου, να κάνει, δηλαδή, γεώτρηση εντός κυπριακής ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας. Υπάρχουν δε φόβοι για προσάρτηση των Κατεχομένων, κάτι που θα βάλει επίσης «φωτιά» στην περιοχή. 

Ηδη η Λευκωσία, απαντώντας στην κλιμακούμενη ένταση της Αγκυρας, προχώρησε σε μια αυστηρή και πρωτοφανή κίνηση, απειλώντας με έκδοση διεθνούς εντάλματος σύλληψης για όσους συμμετέχουν στην παραβίαση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της. Συγκεκριμένα, εξέδωσε μήνυμα προς ναυτιλλομένους μέσω του Ράδιο Κύπρος και απαίτησε τον άμεσο τερματισμό των παράνομων ενεργειών του τουρκικού γεωτρύπανου «Φατίχ» και των υποστηρικτικών σε αυτό πλοίων. 

«Οσα πρόσωπα και εταιρίες εργάζονται και/ή παρέχουν υπηρεσίες που υποστηρίζουν και υποκινούν τις παράνομες ενέργειες του “Φατίχ” παραβιάζουν τα δικαιώματα της Κυπριακής Δημοκρατίας, το Διεθνές Δίκαιο και τους κανόνες ασφαλείας της ναυσιπλοΐας. Ως εκ τούτου θα αντιμετωπίσουν όλες τις συνέπειες στη βάση του Ευρωπαϊκού και Διεθνούς Δικαίου και ένα διεθνές ένταλμα σύλληψης θα εκδοθεί εναντίον τους» τονίζεται στο μήνυμα. Είχε προηγηθεί η αντίδραση της Λευκωσίας στην παραβίαση της κυπριακής ΑΟΖ από το τουρκικό σκάφος, ενώ ο Κύπριος Πρόεδρος Νίκος Αναστασιάδης κατήγγειλε την παράνομη και προκλητική συμπεριφορά της Τουρκίας και είναι έτοιμος να θέσει το θέμα της επιχειρούμενης γεώτρησης στα ανοιχτά της Πάφου στο άτυπο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. 

Σαφής και κατηγορηματική ήταν και η καταδίκη των «τσαμπουκάδων» της Τουρκίας στην κυπριακή ΑΟΖ από την Ελλάδα. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Προκόπης Παυλόπουλος από το Κρανίδι έστειλε μήνυμα στην Αγκυρα, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα είναι έτοιμη να επιβάλει το Διεθνές Δίκαιο, απορρίπτοντας τις τουρκικές αυθαιρεσίες. «Δεν μπορεί η Τουρκία να αυθαιρετεί και να αμφισβητεί το Δίκαιο της Θάλασσας. Θα το σεβαστεί και ας αντιληφθεί ότι εμείς, οι Ελληνες, μαζί με τους εταίρους μας στην Ευρωπαϊκή Ενωση και τους συμμάχους μας στο ΝΑΤΟ θα επιβάλουμε την εφαρμογή του και τον σεβασμό του».

Σκληρή ανακοίνωση

Στο ίδιο μήκος κύματος και το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών, το οποίο σε ανακοίνωσή του κάλεσε την Τουρκία «να σταματήσει άμεσα τις παράνομες δραστηριότητές της, να σεβαστεί τα αναφαίρετα δικαιώματα της κυρίαρχης κυπριακής Δημοκρατίας που ασκεί προς όφελος του συνόλου του Κυπριακού λαού και να αποστεί από περαιτέρω ενέργειες που υπονομεύουν τη σταθερότητα στην περιοχή, καθώς και την επανέναρξη συνομιλιών για δίκαιη και βιώσιμη λύση του Κυπριακού». 

Η Τουρκία, ωστόσο, συνεχίζει τον... χαβά της. Με δηλώσεις και στρατιωτικές ενέργειες συντηρεί το κλίμα έντασης στην κυπριακή ΑΟΖ. Ο υπουργός Αμυνας Χουλουσί Ακάρ διεμήνυσε ότι «η Τουρκία δεν θα επιτρέψει να καταπατηθούν τα δικαιώματά της σε Αιγαίο και ανατολική Μεσόγειο». Είχε προηγηθεί η ανακοίνωση του τουρκικού ΥΠΕΞ ότι η χώρα διαθέτει τη μεγαλύτερη ακτογραμμή στην περιοχή και «έχει δικαιώματα».

----

Καταδίκη της Αγκυρας από Ε.Ε. και ΗΠΑ

Η Ευρωπαϊκή Ενωση και οι ΗΠΑ καταδικάζουν τις παράνομες και προκλητικές ενέργειες της Τουρκίας σε βάρος των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Κύπρου και την καλούν να σταματήσει να πυροδοτεί την ένταση στην περιοχή και να σεβαστεί το Διεθνές Δίκαιο.

Η ύπατη εκπρόσωπος της Ε.Ε. για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής Φεντερίκα Μογκερίνι κάλεσε επειγόντως την Τουρκία να επιδείξει αυτοσυγκράτηση και να σεβαστεί τα κυριαρχικά δικαιώματα της Κύπρου. «Εκφράζουμε σοβαρή ανησυχία για την εξαγγελθείσα πρόθεση της Τουρκίας να πραγματοποιήσει δραστηριότητες γεώτρησης στην ΑΟΖ της Κύπρου. Τον Μάρτιο του 2018 το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καταδίκασε έντονα τις συνεχιζόμενες παράνομες ενέργειες της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο. Σε αυτό το πλαίσιο καλούμε επειγόντως την Τουρκία να επιδείξει αυτοσυγκράτηση, να σεβαστεί τα κυριαρχικά δικαιώματα της Κύπρου στην αποκλειστική οικονομική της ζώνη και να απόσχει από οποιαδήποτε τέτοια παράνομη δράση στην οποία η Ευρωπαϊκή Ενωση θα ανταποκριθεί κατάλληλα και με πλήρη αλληλεγγύη προς την Κύπρο».

Αντίδραση υπήρξε και από τις ΗΠΑ μέσω του εκπροσώπου του Αμερικανού πρεσβευτή στη Λευκωσία. «Οι ΗΠΑ αποθαρρύνουν κάθε ενέργεια ή ρητορική που αυξάνει τις εντάσεις στην περιοχή» ανέφερε σε δήλωσή του και πρόσθεσε ότι η Ουάσινγκτον «αναγνωρίζει το δικαίωμα της Κυπριακής Δημοκρατίας να αναπτύξει τους πόρους της στην ΑΟΖ και πιστεύει ότι οι πόροι πετρελαίου και φυσικού αερίου του νησιού θα πρέπει να κατανεμηθούν ακριβοδίκαια μεταξύ των δύο κοινοτήτων, στο πλαίσιο μιας συνολικής διευθέτησης».

----

Οργισμένες αντιδράσεις από την αντιπολίτευση

Συντονισμένα και η αντιπολίτευση στην Ελλάδα καταδίκασε την παράνομη εισβολή της Τουρκίας στην κυπριακή ΑΟΖ, με την οποία αμφισβητούνται τα κυπριακά κυριαρχικά δικαιώματα.

Ο τομεάρχης Εξωτερικών της Ν.Δ. Γιώργος Κουμουτσάκος καταδίκασε τη «διπλωματία τής κανονιοφόρου που υιοθετεί η Αγκυρα» και σε ανακοίνωσή του αναφέρει πως «η Τουρκία αυτοαποκλείστηκε από τις θετικές ενεργειακές εξελίξεις και συνεργασίες στην ανατολική Μεσόγειο, γιατί ούτε τη Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας θέλει να εφαρμόσει ούτε την Κυπριακή Δημοκρατία να αναγνωρίσει. Τώρα, με προκλήσεις και διαρκή ένταση επιχειρεί να επιβάλει την παρουσία της. Υποσκάπτει έτσι την περιφερειακή σταθερότητα, παρεμποδίζει την ευρωπαϊκή πολιτική ενεργειακής ασφάλειας και προκαλεί προβλήματα στην Ατλαντική Συμμαχία». Ζήτησε επίσης την παρέμβαση της διεθνούς κοινότητας, προκειμένου να τερματιστούν οι τουρκικές προκλήσεις.

Εκ μέρους του ΚΙΝ.ΑΛ., ο τομεάρχης Εξωτερικών και Αμυνας Ανδρέας Λοβέρδος παρέπεμψε στη δήλωση της Φεντερίκα Μογκερίνι, η οποία ξεκαθάρισε πως «η Τουρκία πρέπει να σεβαστεί τα κυριαρχικά δικαιώματα της Κύπρου στην ΑΟΖ της και να απόσχει από οποιαδήποτε παράνομη δράση».

«Η υπεράσπιση των εθνικών μας δικαίων στο Αιγαίο να συνδυάζεται με την προσπάθεια διατήρησης ανοιχτών διαύλων διαλόγου της Ελλάδας και της Ευρώπης με την Τουρκία» είπε ο Σταύρος Θεοδωράκης, ενώ ο Πάνος Καμμένος ζήτησε να αναβληθεί η συζήτηση στη Βουλή για την ψήφο εμπιστοσύνης στην κυβέρνηση λόγω των κρίσιμων εθνικών θεμάτων.