Σχέδιο για φοροελαφρύνσεις μέσω των τόκων στεγαστικών

Τα δύο σενάρια που εξετάζει η κυβέρνηση και αφορούν τους συνεπείς δανειολήπτες. Από το 2020 η εφαρμογή του μέτρου

Ρεπορτάζ
Στέλιος Κράλογλου

Τη διάταξη που προέβλεπε έκπτωση ενός μέρους από την ετήσια δαπάνη αποπληρωμής των τόκων στεγαστικού δανείου πρώτης κατοικίας από το φορολογητέο εισόδημα σχεδιάζει να επαναφέρει η κυβέρνηση από το 2020. Πρόκειται για μέτρο επιβράβευσης των πολιτών που είναι συνεπείς στην εξόφληση των δόσεων του τραπεζικού δανείου.

Η σχετική φοροαπαλλαγή καταργήθηκε το 2013, επηρεάζοντας περίπου 800.000 νοικοκυριά με στεγαστικά δάνεια. Για παράδειγμα, αν φορολογούμενος είχε καταβάλει το 2012 1.000 ευρώ σε τόκους στεγαστικού δανείου, στην εκκαθάριση της φορολογικής δήλωσης είχε μείωση του φόρου 10%, δηλαδή ελάφρυνση 100 ευρώ.

Ετσι, εάν ισχύσει το σύστημα που εφαρμοζόταν το 2013, η έκπτωση θα εφαρμόζεται κατευθείαν στο ποσό του φόρου. Για παράδειγμα, εάν κάποιος πληρώσει το 2020 τόκους για το στεγαστικό του δάνειο ύψους 2.500 ευρώ, τότε από το ποσό του φόρου που θα πληρώσει βάσει της δήλωσης που θα κάνει το 2021, θα αφαιρεθούν 250 ευρώ (2.500x10%).

Ομως, παλαιότερα οι τόκοι εξέπιπταν από το φορολογητέο εισόδημα, με το όφελος για τους φορολογουμένους να είναι σημαντικά μεγαλύτερο. Για παράδειγμα, σε ένα δάνειο ύψους 150.000 ευρώ με επιτόκιο 3% και διάρκεια αποπληρωμής τα 25 έτη, οι τόκοι τον πρώτο χρόνο εξόφλησης ανέρχονται σε 4.450 ευρώ και μειώνονται όσο περνά ο χρόνος.

Το ποσό των 4.450 ευρώ ενδεχομένως να εκπίπτει εξ ολοκλήρου από το εισόδημα, όπως και παλαιότερα, μειώνοντας σημαντικά τις φορολογικές επιβαρύνσεις. Σημειώνεται ότι το μέτρο αφορά τους τόκους στεγαστικών δανείων για πρώτη κατοικία.

Οι κατηγορίες

Πρόθεση του οικονομικού επιτελείου είναι η έκπτωση να γίνεται και πάλι στο φορολογητέο εισόδημα. Η τελική απόφαση όμως θα είναι πολιτική. Υπενθυμίζεται ότι οι δεδουλευμένοι τόκοι δανείων για α' κατοικία διακρίνονται σε τέσσερις βασικές κατηγορίες:

• Τόκοι στεγαστικών δανείων για απόκτηση α’ κατοικίας που χορηγούνται στον φορολογούμενο με υποθήκη ή προσημείωση από τράπεζες, το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων, τα Ταχυδρομικά Ταμιευτήρια και λοιπούς πιστωτικούς οργανισμούς.
• Τόκοι στεγαστικών δανείων για απόκτηση πρώτης κατοικίας που χορηγούνται από ασφαλιστικές επιχειρήσεις στους υπαλλήλους τους.
• Τόκοι προκαταβολών που χορηγούνται από τα Ταμεία Αλληλοβοήθειας Στρατού, Ναυτικού και Αεροπορίας.
• Τόκοι δανείων που χορηγούνται στον φορολογούμενο από τράπεζες, το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων, τα Ταχυδρομικά Ταμιευτήρια και λοιπούς πιστωτικούς οργανισμούς, εφόσον οφείλονται από αυτόν, για αναστήλωση, επισκευή, συντήρηση ή εξωραϊσμό διατηρητέων κτισμάτων καθώς και κτισμάτων που βρίσκονται σε περιοχές χαρακτηριζόμενες παραδοσιακά τμήματα πόλεων ή παραδοσιακοί οικισμοί.

Με το παλιό καθεστώς η έκπτωση αφορούσε ακίνητο με εμβαδόν έως 120 τ.μ. και στεγαστικό δάνειο έως 200.000 €. Αν ξεπεραστεί κάποιο από τα δύο παραπάνω όρια, τότε το ποσό της δαπάνης που μειώνει τον φόρο περιορίζεται στο μέρος που αναλογεί επιμεριστικά στα 120 τ.μ. της επιφάνειας της κατοικίας και υπολογίζεται στους τόκους που αντιστοιχούν στο τμήμα του δανείου ως 200.000 ευρώ.