Πέμπτη, 3 Δεκεμβρίου 2020

«Αυτή η υπέρμετρη, άσκοπη και σαδιστική βία είναι εισαγόμενη»

Χρόνος ανάγνωσης: < 1 λεπτό

Την υπερβολική, άσκοπη βία που ασκούν στα θύματά τους αλλοδαποί ληστές και διαρρήκτες θεωρεί το πιο ανησυχητικό στοιχείο που προκύπτει από τις πρόσφατες ανακοινώσεις της ΕΛ.ΑΣ. για την εγκληματικότητα ο καθηγητής του τμήματος Επικοινωνίας και ΜΜΕ του Πανεπιστημίου Αθηνών Γιάννης Πανούσης. Ο γνωστός εγκληματολόγος είναι ξεκάθαρος: «Η οικονομική κρίση δεν “γεννάει” εγκληματίες και δολοφόνους! Η ακραία βία που παρατηρείται τον τελευταίο καιρό στη χώρα μας είναι “εισαγόμενη”, από ανθρώπους που έχουν ζήσει σε χώρες και καθεστώτα όπου η ανθρώπινη ζωή δεν θεωρείται τόσο σημαντική και οι οποίοι “εκμεταλλεύονται την ατιμωρησία που υπάρχει στην Ελλάδα”». Σχολιάζει τον τρόπο που αντιμετωπίζεται από την Πολιτεία (…με «όπλα» του ’50) ο σύγχρονος πόλεμος στο κέντρο της Αθήνας, την «πρόταση» Καρατζαφέρη να οπλοφορούν οι πολίτες, τη σχέση μεταξύ οικονομικής κρίσης και εγκληματικότητας, ενώ χαρακτηρίζει «υποκριτές» τους πολιτικούς που θεωρούν ότι οι επιθέσεις πολιτών εναντίον τους αποτελούν «κίνδυνο για τη δημοκρατία».

ΕΡ.: Τα στοιχεία που έδωσε, πριν από λίγες ημέρες, στη δημοσιότητα η Αστυνομία δείχνουν ότι έχουμε μία δολοφονία κάθε δύο ημέρες και κατακόρυφη αύξηση σε ληστείες, κλοπές και διαρρήξεις. Πού θεωρείτε ότι οφείλεται αυτή η «έκρηξη» της εγκληματικότητας;

ΑΠ.: Για να εξηγήσουμε πού οφείλεται, πρέπει να φύγουμε από τα ποσοτικά στοιχεία και να κοιτάξουμε τα ποιοτικά. Μια δολοφονία μπορεί να γίνει για λόγους πάθους, για ξεκαθάρισμα λογαριασμών, για οικονομικές διαφορές, για ένα συμβόλαιο θανάτου, δεν είναι όλες ίδιες. Πράγματι, υπάρχει έξαρση, αλλά κοιτώντας στα αρχεία μου είδα, για παράδειγμα, ότι το 1996 είχαμε περίπου 300 ανθρωποκτονίες. Τώρα έχουμε 200, δεν είναι κάτι που δεν έχει ξανασυμβεί. Το καινούργιο στοιχείο, που τρομάζει περισσότερο, είναι η σχεδόν παράλογη, υπέρμετρη, άσκοπη, σαδιστική βία. Σκοτώνουν έναν παππού με 27 ριπές. Σκότωσαν τον άνθρωπο στην Ηπείρου για μια βιντεοκάμερα, που θα μπορούσαν να την πάρουν με δυο χαστούκια. Είναι ένα καινούργιο πρόβλημα, αξιακό και εισαγόμενο, δεν είναι ελληνικής προέλευσης.

ΕΡ.: Αυτή η υπερβολική βία «περνάει» σταδιακά και στους Ελληνες;

ΑΠ.: Ως τρόπος ζωής, ναι. Ο βίαιος πολιτικός, ο βίαιος ποδοσφαιριστής, ο βίαιος καλλιτέχνης… Αλλά αυτό απέχει πολύ από την ανθρωποκτονία. Για να σκοτώσεις πρέπει να ξέρεις να το κάνεις, να έχεις συμφωνήσει με τον εαυτό σου πριν. Κρατάω λοιπόν μια επιφύλαξη για το πόσο εύκολα θα έφταναν εκεί οι Ελληνες εγκληματίες. Υπάρχουν κάποιοι κώδικες στο έγκλημα. Για παράδειγμα, πριν από λίγο καιρό χτύπησαν τον Κούνδουρο. Διανοούμενος, σκηνοθέτης, άνθρωπος που έχει δώσει μεγάλες ταινίες, παραμένει ένα σημαντικό πρόσωπο για τον Ελληνα. Αντιθέτως, για τον ξένο είναι απλώς ένας άνθρωπος με κάποια χρήματα. Ενας άλλος κώδικας είναι ότι δεν σηκώνει κάποιος εύκολα τον σουγιά, ώστε από διαρρήκτης να γίνει φονιάς. Οι ξένοι εγκληματίες αδιαφορούν γι’ αυτούς τους κώδικες, επειδή έχουν ζήσει «άγριες» καταστάσεις στη χώρα τους.

ΕΡ.: Εγκληματίες «εισαγωγής» είχαμε πάντως και στο παρελθόν. Αλλά η εγκληματικότητα δεν είχε αυτά τα χαρακτηριστικά…

ΑΠ.: Αλλαξε όμως και το… εισαγόμενο προϊόν. Φύγαμε από τους Αλβανούς, του 1995-1998, που σε μεγάλο βαθμό ενσωματώθηκαν, και περάσαμε σε άλλες κατηγορίες. Στον Αγιο Παντελεήμονα δεν μένουν Αλβανοί, μιλάμε για ένα ισλαμικό σύστημα, με διαφορετικά χαρακτηριστικά. Υπάρχει επίσης μια κατηγορία ανθρώπων, κυρίως Γεωργιανοί και παλιννοστούντες από την ίδια περιοχή, ακόμα και Ελληνες, που έχουν ζήσει σε συνθήκες τρομερής καταπίεσης και άλλαξε τελείως ο κώδικάς τους. Κάτι παρόμοιο είχε συμβεί στη Νότια Αφρική, όπου όταν οι μαύροι απέκτησαν δικαιώματα σκότωναν τους λευκούς για ένα σάντουιτς. Γινόταν μέσα τους ένας συμψηφισμός της «άγριας» καταπίεσης που είχαν βιώσει. Εμείς όμως δεν έχουμε τυραννία ή φασισμό, έχουμε δημοκρατία. Δεν μπορούμε να συμψηφίζουμε ανθρωποκτονίες ή βιασμούς ανά τον κόσμο. Υπάρχει επίσης και μια αίσθηση ατιμωρησίας. Οταν έρχεσαι από μια χώρα όπου αν κλέψεις σου κόβουν το χέρι και βλέπεις ότι εδώ όλα επιτρέπονται, ότι δεν θα σε πιάσουν, φτάνεις πιο εύκολα στην αγριότητα.

ΕΡ.: Υπάρχει τρόπος να αλλάξουμε την κατάσταση;

ΑΠ.: Με περισσότερη Αστυνομία πάντως δεν θα αλλάξει. Δεν είναι λύση να βάλουμε αστυνομικούς σε κάθε γωνία, άλλο είναι η αστυνόμευση, άλλο η αστυνομοκρατία. Νομίζω ότι πρέπει να φύγουν τα ιδεολογήματα και να συμφωνήσουμε σε ορισμένα πράγματα. Στην Ελλάδα, ούτε καν συμφωνούμε τι είναι έγκλημα. Καίγεται όλη η Αθήνα και δεν φταίει κανείς, σκοτώνεται αστυνομικός ή δημοσιογράφος και κάποιοι θεωρούν ότι δεν είναι έγκλημα. Σκεφτόμαστε με όρους εμφυλίου, δεν βοηθάμε ποτέ την Αστυνομία, την κατηγορούμε, αλλά όταν μας πάρουν το τσαντάκι τής ζητάμε να «τσακίσει» τον κλέφτη. Ο καθένας θεωρεί ότι είναι νομοθέτης, δικαστής και εκτελεστής. Προηγείται λοιπόν να συμφωνήσουμε, να κάνουμε ένα κοινωνικό συμβόλαιο, να πούμε ποιοι είναι οι θεσμοί της δημοκρατίας και να τους εμπιστευτούμε.

ΕΡ.: Ο απλός πολίτης πώς μπορεί να προστατευθεί; Να πάρει τα όπλα;

ΑΠ.: Αυτοπροστασία χρειάζεται, όχι αυτοδικία. Να κλειδώνουμε το σπίτι, να μην πηγαίνουμε μόνοι στην τράπεζα για να πάρουμε χρήματα, να μην περάσουμε το βράδυ από έναν σκοτεινό δρόμο. Πρέπει επίσης να λειτουργήσουν θεσμοί που υπάρχουν σε όλη την Ευρώπη, τα τοπικά συμβούλια πρόληψης, οι δήμοι, να ενδιαφερθούν ο γείτονας και ο καταστηματάρχης για τον διπλανό τους. Δεν είναι λύση όμως να φυτέψουμε νάρκες στην αυλή μας ή να κοιμόμαστε με δύο καλάσνικοφ. Εχει αποδειχθεί, από τις έρευνες, ότι όσο πιο οπλισμένο είναι το υποψήφιο θύμα τόσο πιο αιματηρή είναι η έκβαση. Οταν μπει στο σπίτι ο ληστής, με μια καλή διαχείριση, που πρέπει να τη διδαχτούμε όπως διδασκόμαστε τι να κάνουμε στους σεισμούς, θα πάρει κάποια χρήματα και θα φύγει. Τώρα, αν ο παππούς πάρει όπλο για να αντιμετωπίσει τέσσερις κουκουλοφόρους με καλάσνικοφ, το πιθανότερο είναι να σκοτώσει τη γιαγιά!

ΕΡ.: Στο κέντρο της Αθήνας, εκτός από την εγκληματικότητα, έχουμε κάθε τόσο και σοβαρά επεισόδια. Σε αυτό το πρόβλημα υπάρχει απάντηση;

ΑΠ.: Στην Ελλάδα, δυστυχώς, προσπαθούμε να δούμε τι συμβαίνει μέσα από αυτούς που πιάνουμε. Εναν 15χρονο που τσακώθηκε με την κοπέλα του και βγήκε να τα σπάσει, έναν χρήστη… Το θέμα δεν είναι ποιος εκτελεί, αλλά ποιος σχεδιάζει. Γιατί έκαψαν αυτά τα κτίρια; Πώς πήραν φωτιά, την ίδια ώρα, ο Βόλος και η Μυτιλήνη; Δεν μιλάμε πια για 10 μπαχαλάκηδες που σπάνε αυτοκίνητα, είναι πόλεμος. Και εμείς τον αντιμετωπίζουμε με λογικές του ’50 και του ’70.

ΕΡ.: Σε άλλες χώρες που βιώνουν αντίστοιχες οικονομικές, κοινωνικές κρίσεις ή σοβαρά επεισόδια τι συμβαίνει;

ΑΠ.: Τον Αύγουστο που έγιναν επεισόδια στο Λονδίνο (σ.σ.: δολοφονία 29χρονου από αστυνομικούς) και οι ελληνικές εφημερίδες έγραφαν ότι έμοιαζε με τον δικό μας Δεκέμβρη του 2008, οι πολίτες ζητούσαν να συλληφθούν όλοι. Η Αστυνομία έβλεπε τους δράστες από τις κάμερες, έβρισκε πού μένουν και έμπαινε στα σπίτια τους με κριό. Η ίδια η κοινωνία είπε ότι ναι, έχουμε οργή, φτώχεια, προβλήματα, αλλά δεν ζητήσαμε από κανέναν να μας σώσει με αυτόν τον τρόπο. Εδώ, όταν λέμε να μπουν κάμερες στην Ομόνοια, κάποιοι διαμαρτύρονται ότι προσβάλλονται τα δικαιώματα του… δολοφόνου. Και αυτοί που διαμαρτύρονται έχουν βάλει κάμερες στο γραφείο τους, στο κόμμα τους, στο αεροδρόμιο, στο μουσείο, στο μαγαζί τους, παντού εκτός από τα σημεία με τρομερή εγκληματικότητα. Υπάρχει βέβαια το ζήτημα γιατί βάζεις κάμερες, πότε και ποιος τις ελέγχει – αυτό πρέπει να το συζητήσουμε.

«Η κρίση διασπά επικίνδυνα τους δεσμούς της κοινωνίας»

ΕΡ.: Η οικονομική κρίση συνδέεται με την εγκληματικότητα;

ΑΠ.: Καμιά φορά λέω ότι δεν υπάρχει κρίση, με την έννοια ότι ένα σύστημα περνάει κρίση όταν λειτουργεί κανονικά και σπάει ένας κρίκος. Σε ένα σύστημα που δεν λειτουργούσε ποτέ, απλώς αλλάζει το επίπεδο ανομίας. Μουντζώνουμε όπως μουντζώναμε, παρκάρουμε όπως παρκάραμε, κλέβουμε όπως κλέβαμε, καπνίζουμε όπως καπνίζαμε, ζούμε με τον ίδιο τρόπο, αλλά με λιγότερα χρήματα. Οι περισσότεροι Ελληνες περιμένουν να τελειώσει η κρίση για να κάνουν ακριβώς τα ίδια. Αρα δεν έχουμε δει ότι μέσα στην οικονομική κρίση υπάρχει ένα πολιτικό, κοινωνικό, αξιακό πρόβλημα που πρέπει να λύσουμε. Ως προς την εγκληματικότητα, είμαι επιφυλακτικός απέναντι στη θεωρία ότι η φτώχεια φέρνει έγκλημα, θεωρία που δημιουργεί και κάποια στερεότυπα. Επειδή έχουμε αυτήν τη στιγμή 1.000.000 ανέργους, σημαίνει ότι έχουμε και 1.000.000 υποψήφιους κλέφτες; Δηλαδή όταν βλέπουμε άνεργο στον δρόμο πρέπει να τον αποφεύγουμε;

ΕΡ.: Η κρίση όμως δεν φέρνει περισσότερη βία;

ΑΠ.: Η κρίση φέρνει ένταση, διάψευση και διάσπαση του συνανήκειν. Οταν νιώθω ότι ζούμε σε διαφορετικούς κόσμους, ότι εσύ έχεις μέλλον και εγώ δεν έχω, δεν με ενοχλεί να σου δώσω και καμιά μπουνιά. Πλούσιοι και φτωχοί υπήρχαν πάντα, αλλά οι φτωχοί ήταν μέρος του συστήματος, δεν ήταν πεταμένοι στα σκουπίδια όπως πάει να συμβεί τώρα. Διασπώνται λοιπόν κάποιοι δεσμοί με την κοινωνία, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι η ληστεία με καλάσνικοφ ή ο βιασμός της μάνας μπροστά στα παιδιά της είναι επιπτώσεις της φτώχειας. Δεν μπορεί η κρίση να αποτελεί πρόσχημα για οτιδήποτε.

«Δεν με ενοχλούν οι συμβολικές επιθέσεις»

ΕΡ.: Και οι επιθέσεις σε πολιτικούς;

ΑΠ.: Εγώ είμαι εναντίον της βίας, της φυσικής, όχι της συμβολικής. Αλλά μην είμαστε και υποκριτές. Οταν χτυπούσαν καθηγητές, γιατρούς, δημοσιογράφους, οι πολιτικοί δεν έθεσαν κανένα ζήτημα ότι κινδυνεύει η δημοκρατία. Μόλις επιτέθηκαν σε βουλευτές, κινδυνεύει η δημοκρατία! Μα αυτός ο κίνδυνος υπάρχει όποιον και αν χτυπούν στον δρόμο. Επιπλέον, πρέπει να δούμε ποιοι τους χτυπούν. Αυτοί που τους χειροκροτούσαν είναι, οι δικοί τους. Είχαν δημιουργήσει ένα πελατειακό σύστημα και αυτό πληρώνουν. Υπάρχει όμως και το συμβολικό κομμάτι, αυτό που κάνουν στη Φθιώτιδα (σ.σ.: οι κάτοικοι έχουν αποφασίσει κοινωνικό αποκλεισμό των βουλευτών του νομού). Δεν τους μιλάμε, δεν τους χαιρετάμε, δεν τρώμε δίπλα τους, αυτό δεν με ενοχλεί. Αλλο το συμβολικό, άλλο η μπουνιά. Αλλωστε, αν προσέξουμε ποιοι τρώνε τις μπουνιές, συνήθως δεν είναι αυτοί που φταίνε, είναι οι… μικρομεσαίοι.

Γεράσιμος Κόντος

Φωτό Χρήστος Ζήνας

{{-PCOUNT-}}26{{-PCOUNT-}}

Η εφημερίδα δημοκρατία δημοσιεύει άμεσα κάθε σχόλιο. Ωστόσο δεν υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Σχόλια με ύβρεις διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται.

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Αποκάλυψη! Τεράστιο σκάνδαλο (και) με τα rapid tests

Με φωτογραφικό διαγωνισμό έδωσαν σε εταιρία μεγαλομετόχου της Siemens με ετήσιο τζίρο 1.326.187€ παραγγελία 10.000.000 €Χορός αδιαφανών κρατικών διαγωνισμών, που μπορεί να ζημιώνουν το...

Επί της ουσίας: Απαντήστε, κύριε Πέτσα

Ο κύριος Πέτσας βρίσκεται σε συνεχή κατήφορο. Διέψευσε πριν από τρεις ημέρες το αποκαλυπτικό ρεπορτάζ μας για τα «διπλά βιβλία» του κορονοϊού, υποστηρίζοντας ότι...

Μετά τον Πατούλη νόσησε και αντι- περιφερειάρχης Νικόλαος Πέππας

Σε αναβρασμό βρίσκεται το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Ιωαννίνων, μετά την επιβεβαίωση ότι ένας γιατρός και μία νοσηλεύτρια που εργάζονται στη δεύτερη Μονάδα Ειδικών Λοιμώξεων βρέθηκαν...

Αναβολή επ’ αόριστον για τη δίκη του Νότη Σφακιανάκη

Με μήνυση για διαπόμπευση του τραγουδιστή από την Αστυνομία απειλεί ο σύνηγορός του, ΚούγιαςΕπ' αόριστον αναβλήθηκε η εκδίκαση της υπόθεσης κατοχής ναρκωτικών και παράνομης...

Τρεις κενές κλίνες ΜΕΘ για όλη τη Θεσσαλονίκη!

Με δύο κρεβάτια διαθέσιμα έκλεισε εφημερία χθες το «Γ. Παπαγεωργίου» και με μόλις ένα το Ιπποκράτειο«Aσφυξία» επικρατεί στα νοσοκομεία της Θεσσαλονίκης, με χαρακτηριστική την...