Τετάρτη, 25 Νοεμβρίου 2020

Αυτοψία στο Τατόι

Χρόνος ανάγνωσης: < 1 λεπτό

Η είδηση ότι τα 42.000 στρέμματα της πρώην βασιλικής περιουσίας του Τατοΐου βγαίνουν στο σφυρί αιφνιδίασε. Κι αυτό γιατί πέραν των 4 δισ. δραχμών που είχε δώσει η κυβέρνηση Σημίτη στον Κωνσταντίνο το 2002, εμπαίζοντας τον ελληνικό λαό και λέγοντας τότε ότι «στους βασιλείς δεν χρωστάμε τίποτα», κτίσματα μεγάλης ιστορικής αξίας καταστράφηκαν εξαιτίας της ολιγωρίας του κράτους.

Με αποτέλεσμα στο διεθνές χρηματιστήριο real estate η τιμή του ιστορικού «φιλέτου» να έχει εκπέσει και να υπάρχουν υποψίες ότι επιχειρείται το ξεπούλημα σπάνιας δημόσιας περιουσίας αντί πινακίου φακής. Η διαρροή για «ξεφόρτωμα» του Τατοΐου συνδυάστηκε με την είδηση του Bloomberg για πώληση και άλλων ακινήτων στο εξωτερικό, όπου στεγάζονται ελληνικές διπλωματικές αποστολές. Κατά την ίδια πληροφόρηση, η ελληνική κυβέρνηση συζητά είτε την πώληση είτε τη μακροπρόθεσμη χρηματοδοτική μίσθωση (leasing) των ανακτόρων στο Τατόι. Εάν οι πληροφορίες επαληθευτούν, τότε εγείρονται μια σειρά ζητημάτων που έχουν άρρηκτη σχέση με:

1. Την τιμή πώλησης ή μίσθωσης και το εάν αυτή θα υπερκαλύψει τα 4 δισ. δρχ. που βγήκαν το 2002 από την τσέπη του Ελληνα.

2. Τον υποψήφιο αγοραστή ή μισθωτή και τους όρους δικαιοπραξίας, που είναι ανεπίτρεπτο σε μια τέτοια περίοδο να αποτελέσουν πλατφόρμα για καταλήστευση του δημόσιου συμφέροντος.

3. Τις αντιδράσεις φορέων της Πάρνηθας, που είναι σίγουρο ότι θα είναι οξείς.

4. Την πολυδιαφημισμένη μεγάλη ανάπλαση στο κτήμα Τατοΐου ως πνεύμονα πρασίνου στη Βόρεια Αττική όταν το 2007 απανθρακώθηκε ο δρυμός.

5. Τα τεράστια έξοδα, τις προσλήψεις συμβασιούχων ως προσωπικό συντήρησης και τα κονδύλια που έχουν ήδη διατεθεί από την πολιτεία για την αναστήλωση ερειπίων, την περισυλλογή σπάνιων ιστορικών και νεότερων αρχαιολογικών θησαυρών και τη φύλαξή τους στα γνωστά κοντέινερ που υπάρχουν μέσα στο κτήμα, απέναντι από το Aστυνομικό Tμήμα Τατοΐου.

Μουσείο, καφετέριες ή ντισκοτέκ για τους τουρίστες;

Την ώρα που αφηρημένες «επιστημονοσύνες»… ειδικών κάνουν λόγο για αδυναμία οικονομικής επάρκειας του Τατοΐου, ακόμα κι αν τα ανάκτορα γίνουν σύγχρονο Μουσείο Εργων Τέχνης, εξακολουθούν να δαπανώνται μεγάλα ποσά για εργασίες αναπαλαίωσης. Δείγμα ότι η κεντρική εξουσία ουδέποτε κατάρτισε πλήρες και ολοκληρωμένο σχέδιο αξιοποίησής του: παραχωρώντας το είτε σε ιδιώτες είτε σε κάποιο νομικό πρόσωπο για να το εκμεταλλευτεί. Μόλις τον περασμένο Απρίλιο προκηρύχθηκε διαγωνισμός για το έργο «Προμήθεια λυόμενων οικίσκων ως χρήση αποθήκης εντός του κτήματος Τατοΐου», ύψους 200.000 ευρώ περίπου. Εν τω μεταξύ, εξακολουθεί να «τρέχει» προϋπολογισμός 2.000.000 ευρώ από το 2007 για έργα συντήρησης.

Παράλληλα οι «Φίλοι του Κτήματος Τατοΐου», έμπλεοι ευχαρίστησης, ανακοινώνουν ότι «ύστερα από χρόνια ολιγωρίας και αδιαφορίας, αλλά και ενοχικών και φοβερών συμπλεγμάτων, κάτι άρχισε να γίνεται στο πολύπαθο κτήμα». Σημειώνουν, μάλιστα, ότι έχουν ολοκληρωθεί οι άμεσες σωστικές επεμβάσεις στο κτίριο αξιωματικών φρουράς δίπλα στον αστυνομικό σταθμό αλλά και οι άμεσες σωστικές επεμβάσεις στα κτίρια των εργατικών κατοικιών.

H «κυριακάτικη δημοκρατία», πάντως, άλλα εισέπραξε κατά την επίσκεψή μας στο κτήμα. Το κλίμα εγκατάλειψης εξακολουθεί να συνυπάρχει με την άγρια ομορφιά ενός ανεκτίμητου θησαυρού που γίνεται σκόνη εξαιτίας ανίκανων πολιτικών παραγόντων που ποτέ δεν ασχολήθηκαν σοβαρά με το Τατόι. Εκτός και εάν εσκεμμένα συνεχίζεται η υποβάθμισή του για να ξεπουληθεί ώστε ιδιώτες να το κάνουν ντισκοτέκ για τουρίστες ή καφετέριες για αργόσχολους.

Σπανια αντικείμενα και τα σπορ ΙΧ του Κωνσταντίνου

Στο ιστορικό κτήμα Τατοΐου έχουν γίνει εγκλήματα από επιδρομές γνωστών αρχαιοκαπήλων της Αθήνας, που με συνεχή ριφιφί το έγδυσαν και πούλησαν τους θησαυρούς στο εξωτερικό ή σε ντόπιους ντίλερ. Ο,τι απέμεινε ανέλαβε το κράτος να το σώσει. Σε συνεχείς καταγραφές περιμαζεύτηκαν αντικείμενα ιστορικής σημασίας και έργα τέχνης από το εσωτερικό του ανακτόρου Τατοΐου. Περίπου 3.500 αντικείμενα μας λένε ότι έχουν ήδη αποθηκευτεί σε κοντέινερ. Εμείς όμως άλλα είδαμε όταν πριν από δυο χρόνια είχαμε ξαναεπισκεφθεί το κτήμα. Ακόμα και οι σπορ αντίκες, τα συλλεκτικά αυτοκίνητα του πρώην βασιλιά, σάπιζαν κυριολεκτικά.

Τα πολύτιμα αντικείμενα, σύμφωνα με το υπουργείο Πολιτισμού, έχουν κατηγοριοποιηθεί σε:

– ξυλόγλυπτα αντικείμενα (έπιπλα κατά το μεγαλύτερο ποσοστό, ξυλόγλυπτα αντικείμενα λαϊκής τέχνης, μουσικά όργανα, παιχνίδια),

– αρχειακό υλικό (βιβλία, περιοδικά, φωτογραφικά λευκώματα, δίσκοι βινιλίου, κινηματογραφικά φιλμ, έγγραφα),

– υφασμάτινα αντικείμενα (ρουχισμός, εξοπλισμός ρουχισμού, παιχνίδια, άμφια, χαλιά) και

– αντικείμενα μικροτεχνίας (όπλα, εργαλεία, συσκευές, εκκλησιαστικά αντικείμενα, νομίσματα).

Ανάμεσα στα έργα που βγήκαν από τη σκόνη, τη φθορά και το χώμα είναι:

– η ενδυμασία της βασίλισσας Ολγας (λευκή τσόχινη σεγκούνα),

– ένα βιβλίο επισκεπτών (1955) του Ανακτόρου Τατοΐου με τις υπογραφές σημαντικών προσώπων,

– ένα έγγραφο που σχετίζεται με τον γάμο του βασιλιά Γεωργίου Α’ των Ελλήνων,

– μια ομπρέλα (παρασόλ) με χρυσό μονόγραμμα της βασίλισσας Ολγας,

– μια μαρμάρινη μπανιέρα επί βασιλείας Γεωργίου Α’ και μεταλλικό ομοίωμα που παραπέμπει στον Κοιμητηριακό Ναό Αναστάσεως από τον οίκο κοσμημάτων Θ. και Π. Κατραμόπουλου.

Η άγνωστη ιστορία πίσω από το (μεγάλο) σπίτι στο λιβάδι που ανεβοκατέβαζε κυβερνήσεις

Το παλάτι της δυναστείας των Γλίξμπουργκ που κυβέρνησε την Ελλάδα και όριζε πρωθυπουργό ακόμα και τον κηπουρό της αιωρείται στη φθορά του χρόνου μέσα σε έκταση 23.550 στρεμμάτων από τα 42.000 στρέμματα του κτήματος Τατοΐου (το υπόλοιπο ανήκει στην α’ ζώνη απολύτου προστασίας της Πάρνηθας). Η πολυθρύλητη ιστορία του συνδυάζεται με τη φύτρα της βασιλικής οικογένειας που διαφέντευε την Ελλάδα.

Η αγορά του κτήματος Τατοΐου, όπως χαρακτηριστικά αναφέρει σε σύντομη και διδακτική ιστορική περιήγηση ο Γεώργιος Αμοργιανιώτης, δασολόγος – δασάρχης Πάρνηθας, ολοκληρώθηκε έπειτα από αλλεπάλληλες αγορές του βασιλιά Γεωργίου του Α’ και την παραχώρηση προς τον τότε βασιλέα των Ελλήνων από το Ελληνικό Δημόσιο έκτασης 15.000 στρεμμάτων του εθνικού κτήματος Μπάφι. Η πρώτη αγορά έγινε το 1871. Στα τέλη της δεκαετίας του 1870 η συνολική έκταση του κτήματος Τατοΐου ανήλθε στα 45.000 στρέμματα. Το 1891 ο Γεώργιος ο Α’ προέβη σε αμοιβαία ανταλλαγή έκτασης 1.000 στρ. στη θέση Αδάμες με διάφορους κατοίκους του Μενιδίου. Το 1916 με τον εκδιωγμό της κυβέρνησης Βενιζέλου και τον εθνικό διχασμό μέγα τμήμα του κτήματος Τατοΐου (28.000 στρ.) και βοηθητικά κτίρια του παλατιού αποτεφρώθηκαν. Μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή (1922) και την ανακήρυξη της Α’ Ελληνικής Δημοκρατίας (1923) το Τατόι με τα παλάτια του γίνεται δημόσια περιουσία, εκτός από μια έκταση 3.500 στρ. περίπου, στην οποία εγκαταστάθηκαν Μικρασιάτες πρόσφυγες, οι οποίοι συγκρότησαν τη σημερινή κοινότητα Κρυονερίου. Το 1936 με την παλινόρθωση της Βασιλείας επανέρχεται στους πρώτους ιδιοκτήτες του. Το 1946 έπειτα από σχετικό δημοψήφισμα εγκαθίσταται ξανά η τέως βασιλική οικογένεια.

Το 1973 με νέο δημοψήφισμα απαλλοτριώνεται αναγκαστικά υπέρ του Δημοσίου ολόκληρη η λεγόμενη «βασιλική περιουσία» και το 1975 με την οριστική κατάργηση του θεσμού της βασιλείας απομένει προς ρύθμιση για δύο δεκαετίες.

Το 1992 από την κυβέρνηση Μητσοτάκη γίνεται ρύθμιση με την οποία έκταση 4.000 στρ., στην οποία περιλαμβάνεται το παλάτι με όλα τα βοηθητικά κτίρια, δίδεται στον πρώην μονάρχη Κωνσταντίνο και τα υπόλοιπα τα διαχειρίζεται το ίδρυμα Εθνικός Δρυμός Τατοΐου, τα μέλη του Δ.Σ. του οποίου τα διορίζει ο πρώην ιδιοκτήτης του κτήματος. Μικρές επίσης εκτάσεις δίδονται σε ιδρύματα.

Το 1994 με νέα ρύθμιση επαναφέρεται η απαλλοτρίωση του 1973 και το όλο «κτήμα» επανέρχεται στο Δημόσιο. Το θρίλερ Τατόι τελειώνει το 2002 έπειτα από απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Με βάση την απόφαση αυτή καταβλήθηκε «εύλογο τίμημα στους τέως βασιλείς για το σύνολο της περιουσίας τους στην Ελλάδα (4.000.000.000 δρχ.) και το Τατόι έγινε δημόσιο κτήμα οριστικά».

Στο συγκρότημα των ανακτόρων του Τατοΐου περιλαμβάνονται, πλην της πρώην βασιλικής κατοικίας, πλήθος βοηθητικών κτιρίων, όπως κατοικίες προσωπικού, φυλάκια, αποθήκες, ξυλουργεία, ιπποστάσια, μελισσοκομεία, κτηνοτροφικές μονάδες κ.λπ., τα οποία σήμερα έχουν σχεδόν ερειπωθεί, παρά τις πολυδιαφημισμένες κορόνες περί συντήρησης και ένα σωρό χρήματα που έχουν διατεθεί από το υπουργείο Πολιτισμού.

Στέφανος Χίος

Φωτο: Χρήστος Ζήνας

{{-PCOUNT-}}34{{-PCOUNT-}}

Η εφημερίδα δημοκρατία δημοσιεύει άμεσα κάθε σχόλιο. Ωστόσο δεν υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Σχόλια με ύβρεις διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται.

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

«Κόψτε τις συντάξεις»! Νεοφιλελεύθερο αμόκ Πισσαρίδη

Στο στόχαστρο της (δήθεν επιστημονικής) επιτροπής συνταξιούχοι, μικρομεσαίοι και αυτοαπασχολούμενοιΈνα νεοφιλελεύθερο σχέδιο με επιστημονικό προσωπείο φέρνει η κυβέρνηση, στη χειρότερη στιγμή για τη χώρα....

Νέα τέλη κυκλοφορίας για δυνατούς… λύτες λόγω ρύπων

Νέο πρότυπο μέτρησης για όποιο όχημα αποκτηθεί το νέο έτος. Ουδείς γνωρίζει ποιος θα ενημερώνει τους αγοραστέςΆλλα τέλη κυκλοφορίας θα πληρώνουμε από το 2022,...

Έτοιμος να παραδώσει τη σκυτάλη ο Τραμπ!

Στην τελική ευθεία η αλλαγή φρουράς στον Λευκό Οίκο, όμως ο απερχόμενος πρόεδρος ετοιμάζεται για τα... δικαστήριαΦτάνοντας πιο κοντά από ποτέ στην παραδοχή της...

Θρίλερ με τη δολοφονία του 26χρονου στις Σπέτσες!

Για «ψευδομάρτυρες βαποράκια» κάνει λόγο ο πατέρας του κατηγορουμένου και γνωστός καθηγητής του ΜετσοβίουΟ 26χρονος που βρέθηκε να ψυχορραγεί σε ερημικό δρομάκι το βράδυ...

Δεν εισέπραξαν τα ψαλιδισμένα αναδρομικά 15.000 συνταξιούχοι

Το ΕΝΔΙΣΥ προσδιόριζε τον αριθμό των λαθών σε 80.000 συνταξιούχους, με το υπουργείο να αναγνωρίζει μόνο 65.000Την ολοκλήρωση της καταβολής των αναδρομικών λόγω...