Παρασκευή, 25 Σεπτεμβρίου 2020

Ελονοσία: Μπλόκο με νέο (στοχευμένο) πρόγραμμα

Χρόνος ανάγνωσης: < 1 λεπτό

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν!

Σε επιφυλακή για την ελονοσία είναι το Κέντρο Ελέγχου Πρόληψης Νοσημάτων (ΚΕΕΛΠΝΟ), που συνεχίζει και φέτος σε περιοχές «υψηλού κινδύνου» τους δειγματοληπτικούς ελέγχους για τον περιορισμό της νόσου.

Το γεγονός ότι η Ελλάδα το 2012 κατάφερε να περιορίσει τον αριθμό των κρουσμάτων ελονοσίας σε 19 από 40 που ήταν το 2011 απέσπασε ευνοϊκά σχόλια από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (WHO) και την Ευρωπαϊκή Αρχή Λοιμωδών Νόσων (ECDC), όπως είπε στην «κυριακάτικη δημοκρατία» ο καθηγητής Γιάννης Τσελέντης, διευθυντής του Περιφερειακού Εργαστηρίου Δημόσιας Υγείας (ΠΕΔΥ) του ΚΕΕΛΠΝΟ και Διευθυντής του Εθνικού Κέντρου Αναφοράς Τροπικών Νόσων και Γεωγραφικής Ιατρικής.

Οπως τονίζει κ. Τσελέντης, στις προτεραιότητες του ΚΕΕΛΠΝΟ είναι ηεξάλειψη της ελονοσίας από τη χώρα μας με ένα νέο στοχευμένο επιστημονικό πρόγραμμα, έτσι ώστε η Ελλάδα να βγει από τη λίστα με τις χώρες όπου ευδοκιμεί η νόσος. Ο στόχος αυτός είναι επιτακτική ανάγκη να επιτευχθεί άμεσα για δύο λόγους. Πρώτον, για την προστασία της δημόσιας υγείας και, δεύτερον, για να μην εκδοθούν ταξιδιωτικές οδηγίες από άλλες χώρες, γεγονός που θα έχει οικονομικές επιπτώσεις στην Ελλάδα, καθώς θα πληγεί ο τουρισμός.

Το νέο πρόγραμμα που σχεδίασε το ΚΕΕΛΠΝΟ σε συνεργασία με το Κέντρο Αναφοράς Τροπικής και Γεωγραφικής Ιατρικής του ΠΕΔΥ Κρήτης στοχεύει στη χαρτογράφηση των περιοχών όπου έχει εγκατασταθεί η ελονοσία, έτσι ώστε να «μπλοκάρει» τη μετανάστευσή της, καθώς το παράσιτο ταξιδεύει… ινκόγκνιτο, χρησιμοποιώντας ως μέσα μεταφοράς τους ανθρώπους και τα κουνούπια!

«Πρόκειται για μία διεπιστημονική και συλλογική προσπάθεια καταπολέμησης της ελονοσίας με τα εργαλεία της ολιστικής επιδημιολογίας, όπως η γεωπληροφορική, μαθηματικά μοντέλα, η βιολογία, η μοριακή και εξελικτική βιολογία» λέει ο καθηγητής κ. Τσελέντης.

Η ελονοσία στην Ελλάδα εξαρτάται από τα βιολογικά χαρακτηριστικά συμπεριφοράς δύο πληθυσμών: του ανθρώπου και του παρασίτου Plasmodium Vivax, που περιλαμβάνει στελέχη με διαφορετική γενετική σύνθεση (τους γονότυπους).

Οταν το Plasmodium Vivax μεταδοθεί από το κουνούπι στον άνθρωπο, τότε ο άνθρωπος δέχεται έναν πληθυσμό παρασίτων με διαφορετικούς γονότυπους, σημειώνει ο κ. Γιάννης Τσελέντης και εξηγεί: «Οι πληθυσμοί αυτοί εγκαθίστανται στο ήπαρ. Ενα μέρος του πληθυσμού απελευθερώνεται σχεδόν αμέσως στην κυκλοφορία του αίματος και ένα άλλο “κοιμάται” στο ήπαρ και απελευθερώνεται στο αίμα με τον ρυθμό που τους υπαγορεύει ο γονότυπός τους. Ομως η κυκλοφορία του παρασίτου στο αίμα είναι έκδηλη μόνο στο κλινικό στάδιο της νόσου που δίνει συμπτώματα.

Στο προκλινικό και μετακλινικό στάδιο η νόσος είναι ασυμπτωματική. Και αυτό το στάδιο πολλές φορές διαρκεί πιο πολύ από το κλινικό, γι’ αυτό η ελονοσία μπορεί να μεταδοθεί από φαινομενικά υγιή άτομα».

Οι επιστήμονες ανησυχούν ιδιαιτέρα για την παραπάνω στρατηγική του Plasmodium vivax, γιατί τα περισσότερα κρούσματα εκδηλώνονται σε ανθρώπους (π.χ. μετανάστες) που μετακινούνται συχνά για να εργαστούν σε διάφορες περιοχές της χώρας όπου αφθονούν κουνούπια (Anopheles), τα οποία μεταφέρουν το παράσιτο.

Μάλιστα οι μετακινήσεις των ανθρώπων αυτών γίνονται μεταξύ Απριλίου και Οκτωβρίου, τότε που τυγχάνει να είναι η περίοδος μετάδοσης της ελονοσίας! Για παράδειγμα, εάν κάποιος εργάζεται για έναν μήνα στην Αχαΐα, μπορεί να κολλήσει το παράσιτο από ένα κουνούπι φορέα που θα τον τσιμπήσει και να γίνει και αυτός φορέας. Οταν φύγει ο άνθρωπος φορέας από την Πελοπόννησο και πάει στην Κρήτη για να δουλέψει, π.χ. στα χωράφια, έρχεται σε επαφή με τα κουνούπια Anopheles που δεν έχουν το παράσιτο. «Αρκεί λοιπόν μόνο ένα κουνούπι να τσιμπήσει τον άνθρωπο φορέα για να αναπαραγάγει τη νόσο και σε άλλους ανθρώπους και αυτοί σε άλλα κουνούπια. Με αυτόν τον τρόπο ανοίγει το παιχνίδι της μετάδοσης» λέει ο κ. Τσελέντης.

Χάρτες υψηλού κίνδυνου για τη χώρα

Με τη βοήθεια της γεωπληροφορικής και ειδικά με τη διαδικασία της ανάλυσης των παραμέτρων του χώρου και συνεκτιμώντας τις κλιματολογικές συνθήκες -οι οποίες επηρεάζουν τη συμπεριφορά των εντόμων- από δορυφορικές εικόνες ειδικού τύπου, οι επιστήμονες του ΚΕΕΛΠΝΟ μπορούν να προσδιορίσουν το πρόβλημα σε διάφορες περιοχές της χώρας.

Ετσι δημιουργούνται χάρτες υψηλού κινδύνου για όλη τη χώρα και μπορούν να εφαρμόσουν τοπικά μέτρα ελέγχου της νόσου, στα οποία περιλαμβάνονται και οι εντομοκτονίες, που πρέπει να έχουν επιστημονική μεθοδολογία και να στοχεύουν στην προστασία της δημόσιας υγείας και όχι μόνο στην αποφυγή της όχλησης.

Τα κύρια συμπτώματα και οι κίνδυνοι

Η ελονοσία είναι μια λοιμώδης νόσος που προκαλείται από το παράσιτο Plasmodium falciparum (Αφρική), το Plasmodium vivax (Ελλάδα) και Plasmodium ovale ή Plasmodium malariae.

Η νόσος ενδημεί σε περισσότερες από 100 χώρες, κυρίως της υποσαχάριας Αφρικής και της Ασίας.

Τα κύρια συμπτώματα της ελονοσίας είναι υψηλός πυρετός με ρίγη, εφίδρωση, πονοκέφαλος, μυαλγία και γενική αδιαθεσία. Ο πυρετός εμφανίζεται κάθε δεύτερη ή τρίτη μέρα. Επίσης, άλλα συμπτώματα που προκαλεί η νόσος είναι ναυτία, εμετός, διάρροια και ίκτερος.

Αν η ασθένεια δεν αντιμετωπιστεί εγκαίρως, ενδέχεται να παρουσιαστούν νευρολογικά συμπτώματα, νεφρική ή αναπνευστική ανεπάρκεια.

Στη χώρα μας από το 1974 έως το 2010 τα κρούσματα ελονοσίας (30-50 ετησίως) συνδέονταν κυρίως με ταξίδια ή παραμονή των ασθενών σε χώρες όπου η νόσος δεν έχει αντιμετωπιστεί.

Ωστόσο, το καλοκαίρι του 2011 καταγράφηκαν 40 κρούσματα και πέρυσι 19 άνθρωποι αρρώστησαν χωρίς ιστορικό μετακίνησης σε ενδημικές για την ελονοσία χώρες.

Οι περιοχές που εντοπίστηκαν ήταν ο Δήμος Ευρώτα Λακωνίας, η Αχαΐα, η Κορίνθια, η Μεσσηνία, η Αργολίδα, η Βοιωτία, η Χαλκίδα, ο Μαραθώνας, ο Σαρωνικό, η Λάρισα, η Κορινθία, η Κρήτη και ο Εβρο.

Τα μέτρα πρόληψης

Για να αποφύγετε τα τσιμπήματα των κουνουπιών, το ΚΕΕΛΠΝΟ συνιστά τη χρήση εντομοκτόνων, π.χ. ταμπλέτες, φιδάκια κ.λπ., εντομοαπωθητικών στο δέρμα, αλλά και πάνω από τα ρούχα και τη χρήση κατάλληλων ενδυμάτων που καλύπτουν όσο γίνεται περισσότερο το σώμα.

Για να κρατήσετε τα κουνούπια μακριά από το σπίτι σας, χρησιμοποιήστε σήτες στα παράθυρα, στους φεγγίτες και τους αεραγωγούς τζακιών, κουνουπιέρες, λαμπτήρες κίτρινου χρώματος, κλιματιστικά, ανεμιστήρες (οροφής).

Συνιστάται επίσης η απομάκρυνση του νερού από λεκάνες, βάζα, γλάστρες και υδρορροές, καθώς τα κουνούπια συνηθίζουν να εναποθέτουν τα αβγά τους σε λιμνάζοντα νερά.

Κουρέψτε το γρασίδι, τους θάμνους και τις φυλλωσιές του κήπου σας και προσπαθήστε να ποτίζετε νωρίς το πρωί, ώστε να στεγνώνει το έδαφος.

Ρίτα Μελά

{{-PCOUNT-}}28{{-PCOUNT-}}

ΣΧΟΛΙΑ

Η δημοκρατία δημοσιεύει άμεσα κάθε σχόλιο. Ωστόσο δεν υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Σχόλια με ύβρεις διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται.

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Επιστολές οργής των παμμακεδονικών οργανώσεων στον Μητσοτάκη! «Πρόδωσες κι εσύ τη Μακεδονία»

Σοβαρό πολιτικό θέμα εντός της ΝΔ Επιστολές οργής, με σκληρή κριτική στον πρωθυπουργό, έστειλαν οι παμμακεδονικές οργανώσεις, με αφορμή τη στάση του Κυριάκου Μητσοτάκη στη...

Αντεπίθεση του λιμενικού που έπιασε το «Noor 1», αλλα παραδόξως διώκεται

Ο λιμενικός Χριστοφορίδης ζητά εξαίρεση του στρατιωτικού δικαστή λόγω μεροληψίας στην προανακριτική έρευνα εναντίον του Από τη Μαρία Παναγιώτου Την εξαίρεση του στρατιωτικού δικαστή Α΄ Βασιλείου...

Βαβέλ! Το σόι του Αλέξη Τσίπρα στον εμφύλιο

Η αδελφή του προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ, ο Σπίρτζης και ο Γιαννούλης κατά του Τσακαλώτου που ασκεί πλέον ανοιχτά κριτική Συνεχίζεται ο εμφύλιος πόλεμος στον ΣΥΡΙΖΑ,...

Βαρύ οπλοστάσιο «έκρυβε» η γιάφκα στο Κουκάκι!

Ποιοι είναι οι δύο άνδρες και η μία γυναίκα που συνέλαβαν οι κομάντος της Αντιτρομοκρατικής κατά την έφοδό τους Με αιφνιδιαστικές εφόδους που θύμιζαν ταινία...

Όλες οι παρανοϊκές απαιτήσεις του «σουλτάνου» στο… τραπέζι!

«Τρελούς» όρους θέτει η τουρκική πλευρά εν όψει της εκκίνησης διερευνητικών συνομιλιών στην Κωνσταντινούπολη Η ημερομηνία έναρξης των διερευνητικών συνομιλιών άγνωστη, η ατζέντα απροσδιόριστη, οι...