Τρίτη, 20 Οκτωβρίου 2020

Η άγια (πανέμορφη) ελληνική Φύση

Χρόνος ανάγνωσης: < 1 λεπτό

Οι πρόγονοί μας δεν διεκπεραίωναν τη ζωή τους, αναμένοντας να «περάσει» λες και επρόκειτο για αγγαρεία

«Αέρι, θαλασσινό αέρι, εσύ που τα θαλασσοτάξιδα καράβια γοργά πάνω στα κύματα της θάλασσας τα πας, κατά πού θα με ταξιδέψης εμένα τη δυστυχισμένη; Σε λιμάνι της Δωρίδας ή της Φθίας, όπου, καθώς λένε, ο Απιδανός ωραίων νερών πατέρας παχαίνει τα χωράφια; […] Μήπως θα κατοικώ στην πόλι της Παλλάδας, της ομορφάρματης θεάς, και στον κροκόχρωμο πέπλο της, κεντώντας με λογιαστά κι ανθόχρωμα υφάδια, θα ξομπλιάζω άλογα ζεμένα ή των Τιτάνων τη γενιά, που του Κρόνου ο γιος, ο Δίας, με τον διπλόφλογο τον κεραυνό του τη ρίχνει στον ύπνο του θανάτου;»

Ευριπίδου «Εκάβη», Στάσιμο Α’, στ. 445-474, εκδόσεις Πάπυρος, σελ. 39

Οι Τρωαδίτισσες είναι έτοιμες για το ανεπίστροφο ταξίδι της σκλαβιάς και της ατίμωσης. Η πόλη τους έχει πέσει. Οι άντρες τους, οι πατέρες, οι παππούδες τους, έφηβοι και νέοι πολεμιστές και άμαχοι, κείτονται κατασφαγμένοι. Λίγοι «τυχεροί» αντικρίζουν ανήμποροι όσα απέμειναν από την πάλαι ποτέ κραταιά πόλη τους. Φλόγες και συντρίμμια. Οι Αχαιοί θριάμβευσαν και επιβάλλουν το δίκαιο της ισχύος τους. Τα θηλυκά θα εκποιηθούν στους πλειοδότες και θα χρησιμεύσουν ως εργατικό δυναμικό και σκεύη ηδονής. Το αναμενόμενο από όσες ετοιμάζονται να διαβούν το κατώφλι της απόλυτης δυστυχίας είναι να βλαστημούν και να κακολογούν τους τόπους όπου ανδρώθηκαν οι πολεμιστές που τις υποδούλωσαν.

Αυτό θα το στοιχημάτιζε ο σημερινός αναγνώστης: τις σκλαβωμένες να καταριούνται τις πόλεις των κατακτητών και να μην αφήσουν από το εύρος της κακολογίας τους ούτε λιθάρι ξένο. Προς έκπληξίν μας, οι κόρες και οι σύζυγοι και οι μανάδες των δύσμοιρων Τρώων εκφράζονται για την Αθήνα, τη Δήλο, τη Φθία, τη Δωρίδα και τις λοιπές έδρες των επιδρομέων με αγάπη και λεπτότητα. Τις αντιμετωπίζουν ως εστίες των θεών, σημεία ιερά κι αξιοσέβαστα. Οι αρχαίοι Ελληνες, κατά παράδοση, μόνο για τον Αδη είχαν να πουν πικρά λόγια κι αυτά ήταν περιγραφικά – όχι ονειδιστικά. Φυσικά, οι σχεδόν ερωτικές, διάπυρες πάθους και ιερότητας περιγραφές των τοπίων και της Φύσης δεν εντοπίζονται μόνο σε ένα από τα αριστουργήματα του Ευριπίδου (την «Εκάβη» εν προκειμένω). Βρίσκονται παντού. Σε όλα τα σωζόμενα έργα όλων των τραγικών.

Ιερός τόπος

Ο Αισχύλος, ο Σοφοκλής και ο Ευριπίδης σε όλες τις τραγωδίες τους έχουν προσφέρει περιγραφές της Φύσης που ξεπερνούν σε ομορφιά κάθε τι το γνώριμο, το γήινο. Απογειώνουν το σημαινόμενο στα απρόσιτα ύψη των καθαρών ιδεών.

Κάθε πολιτισμένος άνθρωπος δεν μπορεί να μείνει ασυγκίνητος από την αυθόρμητη προσφορά αγάπης των μεγάλων δημιουργών του Γένους μας προς τον ιερό τόπο μας. Είναι πολύ πιθανό, για όσους έχουν ανοιχτά ακόμα τα μάτια τους, να ανακαλύψουν εκ νέου τον τόπο μας από τις παρομοιώσεις, τις μεταφορές και τα λοιπά λεκτικά ηδύσματα των τραγικών. Η απόδοση τιμών στο ελληνικό τοπίο και τις θείες εκφάνσεις της συμπαντικής τάξης, όπως εκφράζεται στο περιβάλλον μας, ήταν αναντικατάστατο συστατικό του Δράματος και της Ποίησης.

Αυτός ο απλός «σελιδοδείκτης» στο βιβλίο του ελληνικού πολιτισμού καταδεικνύει τη χαώδη απόσταση που χωρίζει τις εποχές της αρμονίας και της ουσιαστικής ένδειξης σεβασμού προς το περιβάλλον με την τρέχουσα αντίληψη της θέασής του σαν ένα «εργαλείο».

Για τους Ελληνες αλλά και για πολλούς άλλους λαούς της αρχαιότητας η Φύση δεν αποτελούσε κάτι «νεκρό», ένα άθροισμα οργανικής και ανόργανης ύλης που απλά υπάρχει, βρίσκεται για να εξυπηρετεί τους ανθρώπους. Η χλωρίδα και η πανίδα, τα δάση, οι ποταμοί, τα ρυάκια, οι ωκεανοί, ο άνεμος και άπαντα τα στοιχεία ήταν εκδηλώσεις του θείου, κομμάτια από τη σάρκα και το πνεύμα του, αέρας από την ίδια την ανάσα του και έπρεπε όλα να αντιμετωπίζονται με τη δέουσα ευλάβεια.

Σύμπας χώρος που κινείτο ο Ελλην-άνθρωπος ήταν ναός. Γι’ αυτό η έννοια του κάλλους ήταν ταυτισμένη με την αίσθηση που εξέπεμπε η αρχιτεκτονική της εποχής. Οι πρόγονοί μας δεν διεκπεραίωναν τη ζωή τους, αναμένοντας να «περάσει» λες και επρόκειτο για αγγαρεία. Την ομόρφαιναν βάζοντας το θείο και το ιερό στην καθημερινή εμπειρία τους, η οποία ήταν ένα με τον τόπο τους.

Στην εποχή της ρηχής και απάνθρωπης νεοτερικότητας οι άνθρωποι υποβιβάζουν την ιδέα της αγάπης στην Πλάση περιορίζοντάς την σε μια φτηνή, κενή περιεχομένου λέξη: οικολογία.

Παναγιώτης Λιάκος

{{-PCOUNT-}}12{{-PCOUNT-}}

ΣΧΟΛΙΑ

Η δημοκρατία δημοσιεύει άμεσα κάθε σχόλιο. Ωστόσο δεν υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Σχόλια με ύβρεις διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται.

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Η ανίκανη πολιτική ηγεσία οδηγεί σε απώλεια εθνικής κυριαρχίας

Κυβέρνηση και αντιπολίτευση αδυνατούν να υπερασπιστούν τα εθνικά συμφέροντα, την ώρα που τουρκικά σκάφη αλωνίζουν έξω από τις ακτές των νησιών Η Ελλάδα, στην πιο...

Γελοίες δικαιολογίες από τον Πέτσα: Το τουρκικό ερευνητικό «Oruc Reis» δεν πραγματοποιεί έρευνες

Κάθε όριο ξεπερνά η προπαγάνδα και η γελοιότητα στην κυβέρνηση όσον αφορά την αντιμετώπιση και την επιχειρηματολογία απέναντι στις τουρκικές προκλήσεις. Χθες ο κυβερνητικός...

Κρεσέντο προδοσίας από τον Νίκο Μαραντζίδη

Με επαίσχυντο άρθρο του προτείνει «φινλανδοποίηση» της Ελλάδας και επί της ουσίας να δώσουμε γην και ύδωρ στην Τουρκία Σε ρεσιτάλ προδοσίας εις βάρος της...

Απειλούν και με γεωτρήσεις απέναντι από το Καστελόριζο

Κλιμακώνει τις προκλήσεις η Τουρκία διά στόματος του υπ. Ενέργειας, εάν εντοπιστούν κοιτάσματα φυσικού αερίου Αμετανόητοι οι Τούρκοι, επιμένουν καθημερινά πια στις προκλήσεις τους, με...

Βεντέτα μεταξύ σπείρας Ρομά και αλλοδαπών στην Αγίου Μελετίου

Πιστολίδι μέρα μεσημέρι Οι ζωές αθώων περαστικών κινδύνεψαν μέρα μεσημέρι στο κέντρο της Αθήνας, όταν βρέθηκαν ανάμεσα στα διασταυρούμενα πυρά των επιβατών τεσσάρων αυτοκινήτων που...