Παρασκευή, 5 Μαρτίου 2021

Η φούσκα του «Ηλιος», η μαύρη τρύπα και η «αποχή» των Γερμανών

Ουδέποτε εμφανίστηκε μετά την αλλαγή κυβέρνησης ο ένας εκ των τριών συμβούλων που είχαν προσληφθεί τον Δεκέμβριο του 2011 για να σχεδιάσουν το περίφημο σχέδιο Ηλιος, το οποίο κατέληξε στις ελληνικές καλένδες.

Το Ηλιος, για την παραγωγή ενέργειας από φωτοβολταϊκά που θα εξαγόταν στη Γερμανία, είχε παρουσιαστεί ως η μαγική συνταγή για την αποπληρωμή μεγάλου τμήματος του δημοσίου χρέους επί θητείας Γ. Παπακωνσταντίνου στο υπουργείο Περιβάλλοντος. Οπως υποστήριζαν από την πρώτη στιγμή στελέχη της αγοράς ενέργειας, αποδείχθηκε «φούσκα», καθώς ήταν τεχνικά και οικονομικά δύσκολο να παραχθούν και να εξαχθούν τόσες γιγαβατώρες στη Γερμανία.

Παρά τις βαρύγδουπες εξαγγελίες Παπακωνσταντίνου, η νέα ηγεσία του υπουργείου Περιβάλλοντος κατέληξε στο να αλλάξει στρατηγική: Αποφάσισε να εξετάσει τα τεχνικά και οικονομικά εμπόδια για την εξαγωγή πολύ μικρότερης ποσότητας ενέργειας. Η μελέτη έχει ανατεθεί στις Εθνική Τράπεζα (που συνεργάζεται με την αμερικανική Ecco International) και Kantor. Οι δύο πρώτες είχαν προσληφθεί από τη διυπουργική επιτροπή αποκρατικοποιήσεων τον Δεκέμβριο του 2011 μαζί με την αμερικανική Guggenheim Partners. Κατά πληροφορίες, εκπρόσωποι της τελευταίας δεν έχουν εμφανιστεί στο ΥΠΕΚΑ μετά την αλλαγή ηγεσίας… στο συγκεκριμένο υπουργείο. Πάντως, στις 5 Μαρτίου 2012 η Guggenheim έβγαλε ολοσέλιδη ανακοίνωση στην ιστοσελίδα της για την πρόσληψη.

Στόχος του υπουργείου σήμερα είναι να εντοπίσει τα προβλήματα στην εξαγωγή ενέργειας από φωτοβολταϊκά (από τις δυνατότητες των δικτύων μεταφοράς έως τα ζητήματα χρηματοδότησης), καθώς είναι κοινός τόπος ότι δεν μπορεί να υλοποιηθεί το πρόχειρο και βαρύγδουπο σχέδιο που είχε εξαγγείλει ο Γ. Παπακωνσταντίνου, ο οποίος άφηνε να διαρρεύσει ότι θα αποπληρωθεί δημόσιο χρέος μέχρι και 30 δισ. ευρώ από την πώληση ενέργειας στους Γερμανούς.

Η κυβέρνηση άλλαξε στάση μετά και τις δηλώσεις ανώτατων στελεχών του γερμανικού υπουργείου Ενέργειας, σύμφωνα με τις οποίες αναζητούνται άλλοι τρόποι ώστε να προχωρήσει η συνεργασία με την Ελλάδα στον τομέα της ηλιακής ενέργειας. Το Βερολίνο, που θα πληρώσει φέτος περί τα 20 δισ. ευρώ επιδοτήσεις στις εταιρίες φωτοβολταϊκών, είχε πιέσει ώστε να μπει το Ηλιος στην απόφαση της Συνόδου Κορυφής του Οκτωβρίου 2011. Ηθελε να προσφέρει μια αχτίδα φωτός στις γερμανικές βιομηχανίες φωτοβολταϊκών πάνελ που κατέρρεαν εξαιτίας του κινεζικού ανταγωνισμού. Ομως οι Γερμανοί δεν άργησαν να διαπιστώσουν ότι το σχέδιο είναι τεχνικά και οικονομικά αδύνατο. Γι’ αυτό και κατά τη διάρκεια των τριών συναντήσεων της καγκελαρίου Μέρκελ με τον πρωθυπουργό Αντ. Σαμαρά δεν ακούστηκε ούτε λέξη για το Ηλιος.

Απίστευτες υποσχέσεις και ανυπόστατες απαντήσεις

Αποκορύφωμα της δραστηριότητας του Γ. Παπακωνσταντίνου γύρω από το Ηλιος ήταν όσα είχε δηλώσει στο περιθώριο της επίσκεψης του Γερμανού αντικαγκελάριου Φίλιπ Ρέσλερ στην Αθήνα το φθινόπωρο του 2011. Ο πρώην υπουργός είχε εξαγγείλει ότι μέσω του Ηλιος θα μειωθεί το δημόσιο χρέος κατά 20 έως 30 δισ. ευρώ!

Είχε φτάσει μέχρι του σημείου να μιλάει για τιτλοποίηση μελλοντικών εσόδων από το πρόγραμμα, με βάση την οποία η τότε κυβέρνηση θα εισέπραττε άμεσα και με την υπογραφή της εμπορικής συμφωνίας με τους Γερμανούς περί τα 20 δισ. ευρώ!

Τελικώς, όπως εξηγούσαν από την αρχή αρκετά σοβαρά στελέχη της αγοράς ενέργειας, δεν εγκαταστάθηκε ούτε μισό μεγαβάτ από τα 10 GW φωτοβολταϊκών του Ηλιος. Αντίθετα, ο κ. Παπακωνσταντίνου «κληροδότησε» στην κυβέρνηση Αντ. Σαμαρά μια τεράστια «μαύρη τρύπα» χρεών εξαιτίας της αλόγιστης αδειοδότησης φωτοβολταϊκών με παχυλότατες επιδοτήσεις από το άδειο δημόσιο ταμείο. Στο τέλος, η σημερινή ηγεσία του ΥΠΕΚΑ αναγκάστηκε να προχωρήσει σε σειρά μέτρων (όπως η έκτακτη εισφορά επί του τζίρου των φωτοβολταϊκών), προκειμένου να αποφευχθεί η πλήρης κατάρρευση της αγοράς ενέργειας (μαζί με τη ΔΕΗ).

Το ερώτημα είναι αν γνώριζαν από την πρώτη στιγμή ο Γ. Παπακωνσταντίνου και οι συνεργάτες του ότι το Ηλιος ήταν μια «φούσκα» και απλώς χρησιμοποίησαν το σχέδιο για να προσφέρουν ψεύτικες ελπίδες στους μισθωτούς και τους συνταξιούχους, τους οποίους οδήγησαν στη φτώχεια μέσω των άστοχων επιλογών της κυβέρνησης Γ. Παπανδρέου. Η ευκολία με την οποία απέρριπτε η πρώην ηγεσία του υπουργείου Περιβάλλοντος κάθε ένσταση για τη βιωσιμότητα του σχεδίου δείχνει, πάντως, το επίπεδο προετοιμασίας. Εξάλλου, με την ίδια προχειρότητα αντιμετωπίστηκε και η υπόλοιπη αγορά ενέργειας, όπως προκύπτει από τη σημερινή εικόνα καταστροφής. Υπόσχονταν χιλιάδες θέσεις εργασίας και δεκάδες δισεκατομμύρια, και τελικά η αγορά εισέπραξε χρέη, λουκέτα και έκτακτες εισφορές για να κλείσουν οι «μαύρες τρύπες».

Η πρώην ηγεσία του ΥΠΕΚΑ είχε «απαντήσεις» σε όλες τις ενστάσεις. Οταν τους έλεγαν ότι δεν υπάρχει το δίκτυο μεταφοράς ώστε να εξαχθεί η ενέργεια, απαντούσαν ότι το Ηλιος θα γίνει σταδιακά και ότι η Ε.Ε. θα δώσει δισεκατομμύρια για αναβάθμιση των ηλεκτρικών διασυνδέσεων. Οταν τους υπενθύμιζαν ότι οι Γερμανοί δεν πρόκειται να αγοράσουν ενέργεια από φωτοβολταϊκά σε τιμές υψηλότερες από αυτές που πληρώνουν στους δικούς τους παραγωγούς, απαντούσαν ότι μπορεί να επιδοτήσει τη διαφορά τη Ευρωπαϊκή Ενωση.

Στο τέλος το περίεργο μόρφωμα του Ηλιος βούλιαξε μαζί με τον κ. Παπακωνσταντίνου και μείναμε με τα χρέη.

Οι επιδοτήσεις κατέληγαν στη χώρα της Μέρκελ

Οι Γερμανοί (οι οποίοι επίσης χρησιμοποίησαν το Ηλιος για να προσφέρουν φρούδες ελπίδες στις τοπικές βιομηχανίες φωτοβολταϊκών που χρεοκοπούσαν) γνώριζαν, πάντως, ότι η Ελλάδα πλήρωνε την περίοδο των παζαριών για το σχέδιο τεράστιες επιδοτήσεις. Την περίοδο εκείνη η εγγυημένη τιμή για το ηλεκτρικό ρεύμα που παράγονταν από τα φωτοβολταϊκά ήταν περί τα 13,5 λεπτά του ευρώ ανά κιλοβατώρα (Kwh) όταν στην Ελλάδα έφτανε τα 29,5 λεπτά ανά κιλοβατώρα. Τα στελέχη του γερμανικού υπουργείου Ενέργειας είχαν μείνει με το στόμα ανοιχτό με το πόσο γαλαντόμο ήταν το ΥΠΕΚΑ επί Γ. Παπακωνσταντίνου, δηλαδή του ίδιου υπουργού που είχε οδηγήσει τη χώρα στο Μνημόνιο. Από την άλλη πλευρά, δεν είχαν και πολλούς λόγους να αντιδρούν: Οι παχυλές επιδοτήσεις πήγαιναν στις τσέπες των Γερμανών, αφού πολλά φωτοβολταϊκά έχουν γερμανικό εξοπλισμό.

Φώτης Κόλλιας

{{-PCOUNT-}}16{{-PCOUNT-}}

Η εφημερίδα δημοκρατία δημοσιεύει άμεσα κάθε σχόλιο. Ωστόσο δεν υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Σχόλια με ύβρεις διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται.

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ