Τρίτη, 26 Ιανουαρίου 2021

Ή Μέρκελ (με Σόιμπλε) ή Ανγκελα (με άλλον)

Το Σάββατο, το άνοιγμα του πρώτου βαρελιού μπίρας από τον δήμαρχο του Μονάχου και η κραυγή «O’zapft is!» σηματοδότησε και επίσημα την έναρξη του μεγαλύτερου φεστιβάλ μπίρας στον κόσμο, του Οκτόμπερφεστ. Με βαρύ κεφάλι, σήμερα οι Βαυαροί, μαζί με τους υπόλοιπους Γερμανούς, προσέρχονται στην κάλπη. Μια κάλπη που συζητήθηκε περισσότερο εκτός παρά εντός των γερμανικών συνόρων και που κάποιοι, συμπεριλαμβανομένης της Ανγκελα Μέρκελ, θέλησαν να μετατρέψουν σε δημοψήφισμα για το ευρώ. Κανείς δεν γνώριζε μέχρι την τελευταία στιγμή αν θα υπάρξουν εκπλήξεις ή το μέγεθος αυτών των εκπλήξεων. Στο στρατόπεδο των Χριστιανοδημοκρατών προσδοκούν μια καθολική επικράτηση, επιβεβαίωση της επιτυχίας της πολιτικής τους με την προσωπική σφραγίδα της Μέρκελ. Οι Σοσιαλδημοκράτες, έπειτα από μια προεκλογική καμπάνια που από πολλούς κρίθηκε αποτυχημένη, προσδοκούν την ανατροπή ή, στη χειρότερη περίπτωση, την είσοδό τους σε έναν κυβερνητικό συνασπισμό με το CDU.

Ολες τις προηγούμενες ημέρες οι αναλύσεις περί των πολιτικών ισορροπιών αλλά και του επικείμενου θριάμβου της Μέρκελ περίσσεψαν… Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις δεν έδιναν μια ξεκάθαρη εικόνα, τουλάχιστον για τα μικρότερα κόμματα, όπως αυτό των Φιλελευθέρων, που μπορεί να κρίνουν την έκβαση του τελικού αποτελέσματος. Η δημοσκόπηση του Ινστιτούτου Αλενσμπαχ, του αρχαιότερου ινστιτούτου δημοσκοπήσεων που δημοσίευσε η «Frankfurter Allgemeine», έδινε στους Χριστιανοδημοκράτες 39% και στους Φιλελευθέρους 6%, δηλαδή ένα ποσοστό της τάξης του 45%. Ομως και τα κόμματα της αντιπολίτευσης συγκέντρωναν 46% (το SPD 26%, οι Πράσινοι 11% και το Κόμμα της Αριστεράς 9%). Αν τελικά επιβεβαιωθούν αυτά τα αποτελέσματα, η Ανγκελα Μέρκελ θα υποχρεωθεί να βρει άλλο εταίρο για να κυβερνήσει.

Τον τελευταίο μήνα ο πρόεδρος του κόμματος των Φιλελευθέρων και υπουργός Οικονομίας Φίλιπ Ρέσλερ αναγνώρισε τη «συντριπτική ήττα», αλλά είδε μέσα από αυτή ένα «ξύπνημα» για το κόμμα του. Μετά τη συντριβή που υπέστη στις εκλογές στη Βαυαρία, άρχισε εκστρατεία «δανεισμού» ψήφων από τον εταίρο του, το Χριστιανοδημοκρατικό Κόμμα. Κομματικά στελέχη απηύθυναν συνεχείς εκκλήσεις προς τους ψηφοφόρους του κυβερνητικού συνασπισμού Χριστιανοδημοκρατών (CDU) και Φιλελευθέρων (FDP) να δώσουν την πρώτη ψήφο σε υποψήφιο της CDU και τη δεύτερη στο FDP. «Το μοίρασμα της ψήφου προβλέπεται από τον γερμανικό εκλογικό νόμο» έλεγε ο επικεφαλής των Φιλελευθέρων Ράινερ Μπρίντερλε. Ο Ρέσλερ αλλά και ο υπουργός Εξωτερικών Γκίντο Βέστερβελε προειδοποιούσαν ότι «σε περίπτωση που τα ποσοστά δεν επαρκούν δεν πρόκειται να σχηματιστεί μεγάλος συνασπισμός, αλλά μια κόκκινη κυβέρνηση (Σοσιαλδημοκρατών, Πρασίνων και του κόμματος “Η Αριστερά”)».

Πολιτικοί αναλυτές επεσήμαναν ότι, παρά τις σφοδρές αντιδράσεις στελεχών του Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος και τις προειδοποιήσεις τους ότι σε περίπτωση που το κόμμα χάσει σε ψήφους υπάρχει το ενδεχόμενο να μην επαρκούν τα ποσοστά για σχηματισμό κυβέρνησης, όπως έγινε τον περασμένο Ιανουάριο στις τοπικές εκλογές στη Κάτω Σαξονία, και το κόμμα της Μέρκελ θα έχει απώλειες. «Ψηφοφόροι που θεωρούν σημαντικό να υπάρχουν οι Φιλελεύθεροι στην Ομοσπονδιακή Βουλή ως συνήγοροι των μικρομεσαίων θα πάρουν το αποτέλεσμα των βαυαρικών εκλογών ως αφορμή για να τους ψηφίσουν» σχολίαζε ο πολιτικός επιστήμονας Χάινριχ Ομπερόιτερ. «Το Χριστιανοδημοκρατικό Κόμμα θα πρέπει να καταπιεί ότι ένα 2% με 3% των ψήφων θα μετακινηθεί προς τους Φιλελευθέρους. Μόνο έτσι θα παραμείνει ο προνομιακός τους εταίρους στην Ομοσπονδιακή Βουλή» υπογραμμίζει. Το ενδεχόμενο όμως να επαναληφθεί σε ομοσπονδιακό επίπεδο αυτό που έγινε στην Κάτω Σαξονία αποτελεί σκηνικό τρόμου για την Αγκελα Μέρκελ και το κομματικό της επιτελείο, που καλεί τους ψηφοφόρους να δώσουν και τις δύο ψήφους στο Χριστιανοδημοκρατικό Κόμμα.

Σε προεκλογικές αφίσες προστέθηκε και σε αυτοκόλλητο η πρόταση «Και οι δύο ψήφοι στη CDU». Ενας άλλος παράγοντας που απασχόλησε έως την τελευταία στιγμή τα κομματικά επιτελεία ήταν οι αναποφάσιστοι. Το 1/3 αυτών που σκόπευαν να ψηφίσουν δεν είχε ακόμη αποφασίσει έως τις αρχές της εβδομάδας σε ποιον θα δώσει την ψήφο του. Αυτό θα μπορούσε κατά τους αναλυτές να είναι η μεγάλη ευκαιρία των Σοσιαλδημοκρατών, που δεν είχαν καταφέρει να κινητοποιήσουν ένα μεγάλο τμήμα των ψηφοφόρων τους.

Ποσοστό 3% έως 4% έδιναν οι τελευταίες δημοσκοπήσεις στην Εναλλακτική για τη Γερμανία, στο νεοσύστατο κόμμα που τάσσεται υπέρ της διάλυσης της ευρωζώνης και θέλει τη διακοπή κάθε οικονομικής βοήθειας για τις νοτιοευρωπαϊκές χώρες.

Το Αλενσμπαχ υποστηρίζει ότι, σε αντίθεση με την πρόθεση ψήφου όπως εκφράζεται στις δημοσκοπήσεις, το κόμμα αυτό θα μπορούσε να συγκεντρώσει κάτω από πραγματικές συνθήκες μέχρι και 8% των ψήφων. Η έρευνα του Ινστιτούτου Forsa για το εβδομαδιαίο περιοδικό «Stern» έδινε στους Χριστιανοδημοκράτες και τους Χριστιανοκοινωνιστές (CDU/CSU) 39%, αλλά μόλις 5% στους Φιλελευθέρους (FDP).

Η ίδια η Μέρκελ θέλησε να παρουσιάσει τις εκλογές ως δημοψήφισμα για τη σταθερότητα της Ευρώπης και του ενιαίου νομίσματος. Μιλώντας σε συγκέντρωση οπαδών της, η καγκελάριος υποστήριξε ότι οι πολίτες καλούνται να επιλέξουν μεταξύ δύο προτάσεων: των Χριστιανοδημοκρατών για βοήθεια σε όσες χώρες το χρειάζονται υπό όρους και των Σοσιαλδημοκρατών «να πέφτουν όλα τα χρέη σε μία τσέπη».

Επιστροφή στην κρίση

Είναι βέβαιο, πάντως, ότι έπειτα από μήνες εκκωφαντικής ηρεμίας η ευρωζώνη θα επιστρέψει μετά τη γερμανική κάλπη στους γνώριμους ρυθμούς της κρίσης… Αυτή θα είναι η πρώτη πρόκληση της νέας κυβέρνησης στη Γερμανία. Πολλά ζητήματα που εκκρεμούσαν εξαιτίας της γερμανικής προεκλογικής περιόδου θα επανέλθουν στο προσκήνιο αμέσως μετά, όπως η ανεργία, τα αναπτυξιακά προγράμματα, η τραπεζική ένωση, ο φόρος χρηματοπιστωτικών συναλλαγών, η προοπτική ενός νέου «κουρέματος» του ελληνικού χρέους, η προοπτική ενός νέου μνημονίου στην Πορτογαλία… Ο κατάλογος είναι μακρύς.

«Το αληθινό αδιέξοδο αρχίζει τώρα»

Ο Γκούσταβ Χορν, επικεφαλής του Ινστιτούτου Μακροοικονομίας και Οικονομικής Ερευνας, σχολίαζε στην DW: «Η επόμενη κυβέρνηση θα πρέπει οπωσδήποτε να επιλύσει το πρόβλημα της κρίσης στην ευρωζώνη, από το οποίο υποφέρει και η Γερμανία. Οι εξαγωγές μας στις χώρες της κρίσης έχουν συρρικνωθεί και αυτό δεν συνιστά έκπληξη. Εάν θέλουμε και στο μέλλον να ζούμε καλά από τις εξαγωγές, θα πρέπει να ανακάμψει η οικονομία στις χώρες αυτές».

Την ευρωκρίση χαρακτηρίζει πρώτο μέλημα της επόμενης κυβέρνησης και ο Μίχαελ Χούτερ, επικεφαλής του Ινστιτούτου για τη Γερμανική Οικονομία που πρόσκειται στους εργοδότες και στη βιομηχανία: «Τα τελευταία χρόνια η οικονομία κινήθηκε στον αστερισμό της ευρωκρίσης. Εγιναν πολλά στο διάστημα αυτό και τέθηκαν βάσεις. Το ζητούμενο είναι τώρα πώς θα θωρακιστεί το επιχειρηματικό μοντέλο της Γερμανίας με τον βιομηχανικό του πυρήνα. Στόχος μας είναι να μπορούμε να πούμε το 2023 -αποτιμώντας το παρελθόν- ότι τα πράγματα είναι καλύτερα από ό,τι πριν από δέκα χρόνια, όπως το λέμε και σήμερα».

Οπως σχολίαζε πρόσφατα ο αρθρογράφος των «FT» Wolfgang Munchau, το αποτέλεσμα στις επικείμενες γερμανικές εκλογές δεν θα είναι και τόσο σαφές για την επόμενη μέρα. «Εχει γίνει η κοινή λογική στις πολιτικές τάξεις της Ευρώπης: μέχρι τις γερμανικές γενικές εκλογές στο τέλος του μήνα, τίποτα σημαντικό δεν θα συμβεί – και στη συνέχεια, ως διά μαγείας, στις 12.01 στις 23 Σεπτεμβρίου, ο κόσμος θα είναι διαφορετικός. Μην ελπίζετε. Αντί να γίνει ένα βαρυσήμαντο επίτευγμα, που θα ανοίξει τον δρόμο για να γίνει κάτι για την κρίση που μαστίζει ακόμα την Ευρώπη, προβλέπω ότι το πραγματικό αδιέξοδο θα αρχίσει ακριβώς εκείνη τη στιγμή. Αντί να κοιτάμε τις επιπτώσεις των γερμανικών εκλογών στην Ευρώπη, θα πρέπει να εξετάσουμε τις επιπτώσεις στη Γερμανία. Με βάση τις δημοσκοπήσεις, ακόμη και επιτρέποντας πολλά στατιστικά περιθώρια είναι δύσκολο να φανταστούμε ένα σενάριο στο οποίο η Γερμανία θα μπορούσε να καταλήξει με μια σταθερή κυβέρνηση για τέσσερα χρόνια»..

Στέλλα Θεοδώρου

{{-PCOUNT-}}16{{-PCOUNT-}}

Η εφημερίδα δημοκρατία δημοσιεύει άμεσα κάθε σχόλιο. Ωστόσο δεν υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Σχόλια με ύβρεις διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται.

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ