Παρασκευή, 25 Σεπτεμβρίου 2020

Η (πετυχημένη) ελεγχόμενη λιτότητα των «ψαράδων» κούρασε το εκλογικό σώμα

Χρόνος ανάγνωσης: < 1 λεπτό

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν!

Η Ισλανδία κατάφερε να υπερβεί με επιτυχία την κρίση, επειδή την αντιμετώπισε με εντελώς διαφορετικό τρόπο απ’ ό,τι οι χώρες της ευρωζώνης. «Αφήσαμε τις τράπεζες να χρεοκοπήσουν» είπε πρόσφατα o πρόεδρος της χώρας Ολαφουρ Γκρίμσον γι’ αυτό που ακολούθησε μετά το 2009. Κατά τον Γκρίμσον, το κλειδί στη λύση ήταν η διαπίστωση ότι δεν πρόκειται μόνο για μια χρηματοπιστωτική και οικονομική κρίση, αλλά για μια βαθιά πολιτική και κοινωνική κρίση που δεν μπορούσε να επιλυθεί με τις κλασικές δυτικές συνταγές.

Πράγματι. Σήμερα η χώρα στέκεται στα πόδια της, οι μεταρρυθμίσεις προχωρούν ικανοποιητικά και η ανεργία μειώνεται. Εχουν μεσολαβήσει πολλά. Μεταξύ αυτών, η απόδοση κοινωνικής δικαιοσύνης, ένας πρωθυπουργός στο σκαμνί και ένα τέλος στις διεκδικήσεις των ξένων. Κι όμως, η Ισλανδία επιστρέφει στο παρελθόν και παραδίδει την εξουσία σε αυτούς που πρωταγωνίστησαν στο κραχ του 2009. Κοντή μνήμη ή μια απάντηση στις πολιτικές λιτότητας που επέβαλλαν οι σοσιαλιστές;

Η Κεντροδεξιά βρισκόταν στην εξουσία από το 1980 και έως την κατάρρευση, το 2009. Το 2012 ο πρώην πρωθυπουργός και ηγέτης του Κόμματος της Ανεξαρτησίας Γκέιρ Χάαρντε, που είχε οδηγηθεί στο εδώλιο του κατηγορουμένου, καταφέρνει να αποφύγει την καταδίκη για τις ευθύνες του στην κατάρρευση του τραπεζικού συστήματος το 2008, κρίθηκε όμως ένοχος για τη μία εκ των τεσσάρων κατηγοριών αμέλειας από το Ειδικό Δικαστήριο της Ισλανδίας. Ο Χάαρντε ήταν ο πρώτος ηγέτης διεθνώς που οδηγήθηκε στο δικαστήριο για την οικονομική κρίση. Η κατηγορία για την οποία κρίθηκε ένοχος ακούγεται αστεία, αν αναλογιστεί κανείς το μέγεθος της κρίσης στη μικρή αυτή χώρα. Ο Χάαρντε κρίθηκε ένοχος για την αποτυχία σύγκλησης υπουργικών συμβουλίων αφιερωμένων αποκλειστικά στην κρίση προς ενημέρωση των υπουργών του για την κατάσταση και τους κινδύνους!

Τον Χάαρντε διαδέχτηκαν οι σοσιαλδημοκράτες, οι οποίοι ανέλαβαν στην κυριολεξία το χάος στον τραπεζικό τομέα, έχοντας να αντιμετωπίσουν εκτός από το μεγάλο πρόβλημα στο εσωτερικό και τις διεκδικήσεις των ξένων, Ολλανδών και Βρετανών καταθετών. Ομως οι Ισλανδοί, κουρασμένοι από τη λιτότητα και τους φόρους, επέλεξαν την ολική επαναφορά. Η κάλπη ανέδειξε πρώτο το συντηρητικό Κόμμα Ανεξαρτησίας του Μπγιάρνι Μπένεντικτσον, δεύτερο το κεντρώο Προοδευτικό Κόμμα του Σίγμουντουρ Ντέιβιντ Γκιούνλαγκσον, παραδοσιακός εταίρος των συντηρητικών, ενώ οι κυβερνώντες σοσιαλδημοκράτες τιμωρήθηκαν. Το Κόμμα της Ανεξαρτησίας, που υποσχέθηκε μείωση φόρων και ελάφρυνση των δανείων των νοικοκυριών. Αυτή ήταν η βασική πρόκληση για τους ψηφοφόρους. Υπάρχει όμως και ένα ακόμη ζήτημα, εξίσου σημαντικό. Η προοπτική της χώρας και η πορεία ένταξής της στην Ε.Ε., κάτι που υποστήριζαν οι σοσιαλδημοκράτες και που θα πρέπει να θεωρείται πλέον παρελθόν με τη συγκυβέρνηση των δύο πρώτων κομμάτων, που έχουν αρκετά ευρωσκεπτικιστικές θέσεις.

«Το Κόμμα της Ανεξαρτησίας καλείται να αναλάβει ευθύνες. Η κατάσταση σήμερα απαιτεί αλλαγή» είπε ο Μπενεντίκτσον ενώπιον υποστηρικτών του, δηλώνοντας έτοιμος να ηγηθεί ενός κυβερνητικού συνασπισμού. Κράτησε, ωστόσο, προσεκτική στάση για το εάν θα γίνει πρωθυπουργός, σημειώνοντας ότι στην ιστορία της χώρας ο αρχηγός της κυβέρνησης προέρχεται συνήθως, αλλά όχι πάντα, από το πρώτο κόμμα. «Αυτό στο οποίο δεν θα συμβιβαστούμε είναι η μείωση των φόρων και η αύξηση του βιοτικού επιπέδου του ισλανδικού λαού» είπε ο Μπένεντικτσον. 

Το Κόμμα της Ανεξαρτησίας, το οποίο έφερε το στίγμα της ισλανδικής κατάρρευσης που ξεκίνησε αργά το 2008 και κορυφώθηκε το 2009, είχε επικεντρώσει την προεκλογική του εκστρατεία στη μείωση της φορολογίας και χαλάρωση του δανειακού βάρους στα νοικοκυριά – τα οποία, παρά τα μέχρι τώρα μέτρα για ρυθμίσεις των χρεών τους, δεν έχουν δει τα στεγαστικά τους (συνδεδεμένα με τον πληθωρισμό) να ελαφρύνουν σημαντικά. Η σοσιαλδημοκράτης πρωθυπουργός Γιοχάνα Σιγκουρνταρντότιρ αποχωρεί από την πολιτική.

Τα δύο κεντροδεξιά κόμματα είναι ευρωσκεπτικιστικά και υποστηρίζουν ότι η Ισλανδία ήδη απολαμβάνει τα περισσότερα πλεονεκτήματα της πλήρους ένταξης μέσω των συμφωνιών για ελεύθερο εμπόριο με την Ε.Ε., καθώς και επειδή ανήκει στον χώρο Σένγκεν. Πολλοί Ισλανδοί ήταν απογοητευμένοι από την κεντροαριστερή κυβέρνηση, επειδή τα μέτρα λιτότητας που έλαβε ήταν υπερβολικά επώδυνα.

Ο Ισλανδός πρόεδρος Ολαφουρ Γκρίμσον ισχυρίζεται ότι η ισλανδική πολιτική για την αντιμετώπιση της κρίσης επικρίθηκε έντονα. Ακόμη και σήμερα, πολλοί υποστηρίζουν ότι η Ισλανδία τα κατάφερε επειδή απλά είχε το δικό της νόμισμα και δεν ήταν μέλος της ευρωζώνης. «Φυσικά και βοήθησε πολύ το γεγονός ότι είχαμε το δικό μας νόμισμα. Προχωρήσαμε στην υποτίμηση της κορόνας και αυτό ήταν σημαντικό. Ωστόσο, όλες οι άλλες κινήσεις που κάναμε δεν είχαν σχέση με την υποτίμηση. Στηρίξαμε το σύστημα πρόνοιας. Δώσαμε τη δυνατότητα στους πολίτες να συμμετάσχουν στις πολιτικές και κοινωνικές μεταρρυθμίσεις. Αφήσαμε τις τράπεζες να χρεοκοπήσουν και φτιάξαμε άλλες. Αυτά θα τα κάναμε ακόμη και εάν ήμασταν μέλος της ευρωζώνης» είπε πρόσφατα ο Γκρίμσον στην DW.

Ο ίδιος θεωρεί ότι «η ισλανδική εμπειρία μπορεί να λειτουργήσει ως εγερτήριο κάλεσμα για τους άλλους. Να τους κάνει να επανεξετάσουν τις στρατηγικές των τελευταίων 30 ετών. Το πρόγραμμα διαχείρισης της κρίσης του ΔΝΤ ολοκληρώθηκε πριν από ενάμιση χρόνο. Φεύγοντας, η αντιπροσωπία του ΔΝΤ παραδέχτηκε ότι διδάχτηκε πολλά από την ισλανδική εμπειρία, μια εμπειρία που δείχνει έναν εντελώς διαφορετικό δρόμο από αυτόν που ακολουθείται σήμερα.

Πώς νίκησαν Βρετανούς και Ολλανδούς καταθέτες

Τον Ιανουάριο του 2013 η Ισλανδία κατάφερε μια μεγάλη νίκη στις δικαστικές αίθουσες για μία από τις πλέον σύνθετες υποθέσεις σε εθνικό, αλλά και διεθνές επίπεδο, την υπόθεση Icesave. Σύμφωνα με απόφαση του δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελεύθερων Συναλλαγών, η Ισλανδία είχε το δικαίωμα, όταν οι τράπεζές της κατέρρευσαν τον Οκτώβριο του 2008, να αρνηθεί να αποζημιώσει τους ξένους αποταμιευτές. Η απόφαση αποτελεί ήττα για τη Βρετανία και την Ολλανδία και έδωσε μια νέα τροπή στο θέμα των χρεοκοπημένων τραπεζών και στο κατά πόσο πρέπει ή όχι να διασώζονται με δημόσιο χρήμα. Μετά τη χρεοκοπία της μεγαλύτερης ιδιωτικής τράπεζας της χώρας, της Landsbanki, η Ισλανδία αναγκάστηκε να εθνικοποιήσει επειγόντως το τραπεζικό σύστημά της, χωρίς να μπορεί να απαντήσει στις ανησυχίες των καταθετών της Icesave, μιας online τράπεζας θυγατρικής της Landsbanki, την οποία προτιμούσαν οι Βρετανοί και οι Ολλανδοί αποταμιευτές. Την εποχή του κραχ, η Icesave είχε καταθέσεις σχεδόν 4 δισ. ευρώ. Οι κυβερνήσεις της Βρετανίας και της Ιρλανδίας είχαν αποζημιώσει τότε πλήρως τους αποταμιευτές της Icesave και στη συνέχεια είχαν στείλει τον λογαριασμό στο Ρέικιαβικ. Ομως το 2010 και στη συνέχεια το 2011 οι Ισλανδοί είχαν αρνηθεί με δημοψήφισμα τις ρυθμίσεις της αποζημίωσης που είχαν συμφωνηθεί με το Λονδίνο και τη Χάγη, υποστηρίζοντας ότι δεν έχουν τη νομική υποχρέωση να αναλάβουν τις ζημιές μιας ιδιωτικής τράπεζας. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προσέφυγε στο δικαστήριο EFTA για παραβίαση της ευρωπαϊκής οδηγίας σχετικά με την εγγύηση των καταθέσεων, η οποία υποχρεώνει να εξασφαλίζεται ένα ελάχιστο 20.000 ευρώ σε κάθε καταθέτη μιας τράπεζας που χρεοκοπεί. Το δικαστήριο απέρριψε όλες τις κατηγορίες, θεωρώντας ότι δεν παραβίασε την οδηγία περί εγγυήσεων καταθέσεων, δεδομένου ότι η χρηματοπιστωτική κρίση στην Ισλανδία ήταν πάρα πολύ ισχυρή. Θεώρησε, επίσης, ότι η Ισλανδία δεν έκανε διάκριση ανάμεσα στους καταθέτες στη χώρα και στους καταθέτες στη Βρετανία ή την Ολλανδία.

Στέλλα Θεοδώρου

{{-PCOUNT-}}13{{-PCOUNT-}}

ΣΧΟΛΙΑ

Η δημοκρατία δημοσιεύει άμεσα κάθε σχόλιο. Ωστόσο δεν υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Σχόλια με ύβρεις διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται.

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Ο Τσακαλώτος αδειάζει τον Αλέξη Τσίπρα και στηρίζει τον Κυριάκο Μητσοτάκη!

Χαμός στα social media! Πολλοί συριζαίοι τον παροτρύνουν να... σηκωθεί να φύγει. Οργισμένη παρέμβαση Πολάκη! Με καζάνι έτοιμο να εκραγεί μοιάζει από χθες ο ΣΥΡΙΖΑ...

Στην Αθήνα ο νικητής της χρονιάς στο ΛΟΤΤΟ – Τι λέει ο ιδιοκτήτης του τυχερού πρακτορείου ΟΠΑΠ στον Αγ. Δημήτριο

Το μεγαλύτερο ποσό μέσα στο 2020 μοίρασε χθες το ΛΟΤΤΟ σε έναν μεγάλο νικητή που κέρδισε 1,4 εκατομμύρια ευρώ. Το «χρυσό» δελτίο, που έβαλε...

Τρέχουν κατόπιν εορτής για τις κλίνες στις ΜΕΘ

Βαρύτατα εκτεθειμένη η κυβέρνηση από τους χειρισμούς για την πανδημία Σε ασφυκτικό κλοιό βρίσκεται η κυβέρνηση λόγω της αύξησης των ασθενών που πάσχουν από κορονοϊό...

Θρασύτατος ο Κώστας Μπακογιάννης για τις σπατάλες του «Μεγάλου Περιπάτου»

Αλγεινές εντυπώσεις και κύμα αντιδράσεων στο διαδίκτυο προκάλεσε η ομολογία αποτυχίας του δημάρχου Αθηναίων Κώστα Μπακογιάννη, που παραδέχθηκε ότι ο «Μεγάλος Περίπατος» στην Πανεπιστημίου......

Διάλογος παρωδία (εφ’ όλης της ύλης) με τουρκική ατζέντα

Έναρξη διαλόγου με ιδανικές συνθήκες, για τον Ερντογάν φυσικά. Όλοι όσοι οδηγούν την Ελλάδα στο τραπέζι του διαλόγου με ατζέντα που βολεύει την Τουρκία...