Δευτέρα, 19 Απρίλιος 2021

Η τελική αναμέτρηση στον πόλεμο μεταξύ Ερντογάν – στρατηγών

Τους λογαριασμούς του με τους στρατηγούς, σε μια κρίσιμη χρονικά συγκυρία για τον ίδιο αλλά και για την τουρκική πολιτική σκηνή συνολικά, επιχειρεί να κλείσει ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, εν όψει και των προεδρικών εκλογών του Αυγούστου. Υστερα από μια μακρά περίοδο πολιτικής και κοινωνικής αναταραχής και σκανδάλων διαφθοράς, τουρκικό δικαστήριο ανακοίνωσε με… καθυστέρηση δεκαετιών την ετυμηγορία για τον σχεδόν αιωνόβιο πρωταγωνιστή του πραξικοπήματος του 1980. Ο 96χρονος σήμερα Κενάν Εβρέν καταδικάστηκε σε ισόβια κάθειρξη και αποτελεί τον πρώτο πραξικοπηματία που μαζί με τον πρώην διοικητή της αεροπορίας Ταχσίν Σαχινκάγια κρίνεται ένοχος για τον ρόλο του στη χούντα του 1980. Ο 96χρονος Εβρέν και ο 89χρονος Σαχινκάγια είναι άλλωστε δύο από τους τελευταίους που έχουν απομείνει στη ζωή. Ως επικεφαλής των ενόπλων δυνάμεων, ο Εβρέν κατέλαβε την εξουσία με πραξικόπημα που εκδηλώθηκε τα ξημερώματα της 12ης Σεπτεμβρίου 1980 και συνέχισε να ελέγχει την εξουσία για τα επόμενα εννέα χρόνια. Ο Εβρέν είχε γλιτώσει την παραπομπή έως το 2010, όταν η Αγκυρα ήρε την ασυλία του στο πλαίσιο ενός πακέτου νομικών αλλαγών που υιοθετήθηκε τριάντα ολόκληρα χρόνια μετά τη χούντα.

Ο εισαγγελέας κατηγόρησε τον Εβρέν και τον απόστρατο αρχηγό της τουρκικής πολεμικής αεροπορίας ότι «διαμόρφωσαν ατμόσφαιρα κατάλληλη για στρατιωτικό πραξικόπημα μέσω σειράς παράνομων πράξεων». Εξαιτίας της κατάστασης της υγείας τους, οι δύο κατηγορούμενοι παρακολούθησαν την αγόρευση του εισαγγελέα μέσω τηλεδιάσκεψης από τα δωμάτιά τους στο νοσοκομείο. Τον Νοέμβριο του 2012 είχαν αναλάβει χωρίς ενοχές την ευθύνη για την επέμβαση του στρατού και είχαν δηλώσει ότι ενήργησαν με τον τρόπο αυτόν από αγάπη για την πατρίδα. «Πράξαμε αυτό που ήταν σωστό εκείνη την εποχή. Και αν ήταν σήμερα, θα ξαναέκανα το ίδιο πράγμα» είχε δηλώσει τότε ο Κενάν Εβρέν. Ο τουρκικός στρατός οργάνωσε τρία πραξικοπήματα από το 1960 και κατόρθωσε να προκαλέσει την πτώση της ισλαμικής κυβέρνησης το 1997. Η δίκη είναι η πρώτη που διεξάγεται στην Τουρκία κατά πραξικοπηματιών και εντάσσεται στη σύγκρουση ανάμεσα στον στρατό και στο κυβερνών από το 2002 Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης.

Το πραξικόπημα του Εβρέν συνδέθηκε με την υπόθεση «Βαριοπούλα». Εκατοντάδες στρατιωτικοί έχουν καταδικαστεί για τις υποθέσεις «Εργκενεκόν» και «Βαριοπούλα», μεταξύ των οποίων και ο πρώην αρχηγός ΓΕΕΘΑ Ιλκέρ Μπασμπούγ, ο οποίος αφέθηκε ελεύθερος τον περασμένο Μάρτιο με δικαστική απόφαση. Το 2007 έγιναν οι πρώτες αποκαλύψεις για το σχέδιο «Εργκενεκόν», ενώ η σύγκρουση του κοσμικού κράτους που εκπροσωπούσαν οι στρατιωτικοί κεμαλιστές και του ισλαμικού κατεστημένου κορυφώθηκε το 2010, όταν αποκαλύφθηκαν από την τουρκική εφημερίδα «Taraf» τα σχέδια της λεγόμενης επιχείρησης «Βαριοπούλα», η οποία παρουσιάστηκε ως μέρος της υπόθεσης «Εργκενεκόν».

Το σχέδιο «Βαριοπούλα» προέβλεπε τη δράση μιας ομάδας αξιωματικών των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων, με στόχο να προκληθεί κρίση με την Ελλάδα και να επωφεληθεί απ’ αυτή η Αγκυρα. Το σχέδιο προέβλεπε κατάρριψη ελληνικού αεροσκάφους και εισβολή από το Αιγαίο και τον Εβρο, επιθέσεις σε τζαμιά αλλά και δολοφονίες χριστιανών, με στόχο να δημιουργήσουν αναστάτωση και να προκαλέσουν έτσι την επέμβαση του στρατού, που θα καλούνταν πλέον να αποκαταστήσει την… τάξη. Μέρος του σχεδίου ήταν, επίσης, η δολοφονία του Πατριάρχη Βαρθολομαίου. Toν Σεπτέμβριο του 2012 ο πέλεκυς της τουρκικής δικαιοσύνης έπεφτε βαρύς για τους 365 αξιωματικούς του τουρκικού στρατού, που εμπλέκονταν στην υπόθεση «Βαριοπούλα». Περισσότεροι από 170 κατηγορούμενοι καταδικάστηκαν σε 13 χρόνια έκαστος, ενώ μόνο 34 από τους 365 κατηγορουμένους αθωώθηκαν.

Τα δικαιώματα

Πριν από λίγες ημέρες, εκατοντάδες Τούρκοι αξιωματικοί κατέθεσαν αίτηση αποφυλάκισης μετά την απόφαση του ανώτατου δικαστηρίου της χώρας ότι παραβιάστηκαν τα δικαιώματά τους στη διάρκεια της δίκης τους. Η δίκη για την υπόθεση «Βαριοπούλα», που διήρκεσε από το 2010 έως το 2012, σηματοδότησε το απόγειο της προσπάθειας του Ερντογάν να περιορίσει την επιρροή του στρατού στην πολιτική ζωή της χώρας. Ο Τούρκος πρωθυπουργός είχε δηλώσει νωρίτερα φέτος ότι είναι ανοιχτός στο ενδεχόμενο μιας νέας δίκης για την υπόθεση «Βαριοπούλα». Αξιωματούχοι ισχυρίστηκαν ότι τα στοιχεία που χρησιμοποιήθηκαν στη δίκη είχαν παραποιηθεί από τον Φετχουλάχ Γκιουλέν, τον ισχυρό ισλαμιστή ιεροκήρυκα που χρησιμοποιούσε την επιρροή του στην αστυνομία και στο δικαστικό σύστημα για να βοηθήσει τον Ερντογάν να περιορίσει την ισχύ του στρατού. Ο ίδιος ο Γκιουλέν, που πλέον έχει έρθει σε σφοδρή αντιπαράθεση με τον πρώην σύμμαχό του Ερντογάν, αρνείται οποιαδήποτε εμπλοκή στην υπόθεση.

Γιατί είχε γίνει η επέμβαση

Το πραξικόπημα του ’80 εκδηλώθηκε στην Τουρκία σε μια περίοδο συγκρούσεων ακροαριστερών και ακροδεξιών ακτιβιστών, που πολλοί τότε είχαν πει ότι ήταν οργανωμένο σχέδιο των Αμερικανών και το είχαν χαρακτηρίσει ως «αναγκαίο κακό» προκειμένου να σωθεί η χώρα από την αναρχία. Ωστόσο, οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων κατηγορούν τον Εβρέν ότι έχει βάψει τα χέρια του με αίμα επειδή υπεραμύνθηκε του απαγχονισμού 17χρονου, ο οποίος είχε καταδικαστεί για τη δολοφονία ενός στρατιώτη στη διάρκεια των ταραχών. «Αν δεν απαγχονιστούν όσοι το αξίζουν, θα μεταδοθούν σαν ιός» φέρεται ότι είχε πει ο Εβρέν. Κατά τη διάρκεια της εξουσίας του, 50 άνθρωποι εκτελέστηκαν, 500.000 συνελήφθησαν και χιλιάδες άλλοι εξαφανίστηκαν.

Ενας διπλωμάτης καριέρας τοποθετείται «απέναντι» στον «σουλτάνο» Ταγίπ!

Κίνηση-ματ επιχειρεί να κάνει η τουρκική αντιπολίτευση, επιλέγοντας ως υποψήφιο που θα αναμετρηθεί με τον νυν πρωθυπουργό Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν για την προεδρία της χώρας, στις 8 Αυγούστου, τον πρώην γενικό γραμματέα του Οργανισμού Ισλαμικής Διάσκεψης Εκμελεντίν Ιχσάνογλου. Ο κ. Ιχσάνογλου προτάθηκε από κοινού από το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα (CHP) και το Κόμμα της Εθνικιστικής Δράσης (MHP), προκαλώντας αναστάτωση στην τουρκική πολιτική σκηνή. Ακαδημαϊκός, με εντυπωσιακή διπλωματική καριέρα, γνώσεις αγγλικών, αραβικών, γαλλικών, περσικών, ο Ιχσάνογλου έγινε ευρύτερα γνωστός μετά την ανάδειξή του στην προεδρία του Οργανισμού Ισλαμικής Διάσκεψης το 2005, αλλά και για τις προσπάθειες προσέγγισης της μουσουλμανικής με τη δυτική κουλτούρα. Επί 25 χρόνια διευθυντής του Ερευνητικού Κέντρου της Ισλαμικής Διάσκεψης, στη συνέχεια έγινε ο πρώτος εκλεγμένος πρόεδρος του Οργανισμού Ισλαμικής Διάσκεψης ύστερα από πρόταση του Κόμματος της Δικαιοσύνης και της Ανάπτυξης (AKP). Ολοι οι αναλυτές τονίζουν ότι, ενώ ο ίδιος δεν έχει ποτέ κρύψει τη θρησκευτική πίστη του, η γυναίκα του δεν φορά το παραδοσιακό μαντίλι, αντίθετα με τη γυναίκα του σημερινού προέδρου Αμπντουλάχ Γκιουλ. «Προτείνουμε ένα όνομα το οποίο θα γίνει αποδεκτό από όλους και θα αποτελέσει παράδειγμα για όλους εξαιτίας της φήμης, της τιμιότητας, των γνώσεων και της εμπειρίας του» δήλωσε στους δημοσιογράφους ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου.

Ο πρόεδρος του MHP Ντεβλέτ Μπαχτσελί τόνισε, χαρακτηριστικά, ότι ο κύριος Ιχσάνογλου γνωρίζει πολύ καλά τη Μέση Ανατολή και τις ισλαμικές χώρες και η συμβολή του στη σημερινή συγκυρία μπορεί να είναι κρίσιμη. Tην υποψηφιότητα του Ιχσάνογλου, που είχε κρατηθεί απολύτως μυστική, πρότεινε ο Κεμάλ Ντερβίς, ο υπουργός που σχεδίασε την έξοδο της Τουρκίας από την καταστροφική κρίση του 2001.

Στελλα Θεοδώρου

{{-PCOUNT-}}14{{-PCOUNT-}}

Η εφημερίδα δημοκρατία δημοσιεύει άμεσα κάθε σχόλιο. Ωστόσο δεν υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Σχόλια με ύβρεις διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται.

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ