9|04|2020

Η Τουρκία του Ερντογάν ως περιφερειακή δύναμις

Χρόνος ανάγνωσης: 4 λεπτά

Στόχος της Αγκυρας είναι η ολική επαναφορά της στη γεωπολιτική λειτουργία που επιτελούσε στο παρελθόν η Οθωμανική ΑυτοκρατορίαΑπό τον
Ηλία Ηλιόπουλο*

Η σύγχρονη Τουρκία διανύει μία μεταβατική περίοδο, μεστή προκλήσεων, αντιφάσεων και ευκαιριών, με επιδιωκόμενο τερματικό σταθμό την ανάδειξή της σε Ηγεμονεύουσα Περιφερειακή Δύναμη (Regional Hegemonic Power) του γεωπολιτικού υποσυστήματος Νοτιοανατολικής Ευρώπης και Ανατολικής Μεσογείου – με άλλους λόγους: την ολική επαναφορά της στην γεωπολιτική λειτουργία, που επιτελούσε η Οθωμανική Αυτοκρατορία.

Οι λόγοι, επί των οποίων βασίζει την ηγεμονική φιλοδοξία της, είναι οι ακόλουθοι:

Η Τουρκία διαθέτει αξιοσημείωτη δημογραφική ευρωστία και, συναφώς, αστείρευτες δεξαμενές βιολογικής ενεργείας και γεωπολιτικού δυναμικού.

Η Τουρκία διαθέτει τον μεγαλύτερο και ισχυρότερο Στρατό σε ολόκληρο το γεωπολιτικόν υποσύστημα. Στρατό με τεραστία σωρευμένη πραγματική πολεμική πείρα – και όχι διακοσμητικό στρατό παρελάσεων ή οργανισμό ανούσιας υποαπασχολήσεως μερικών δεκάδων χιλιάδων ενστόλων δημοσίων υπαλλήλων. Και το κυριώτερον, διαθέτει (αποδεδειγμένη) πολιτική βούληση και ικανότητα να τον χρησιμοποιεί ως εργαλείον πολιτικής (policy tool) υποστηρικτικόν της διπλωματίας, ασκώντας, με υψηλότατο δείκτη επιτυχίας, Στρατηγικές Εξαναγκασμού, Εκβιασμού, Περιορισμένης και Ανακλήσιμης Προκλήσεως, Τετελεσμένων και ούτω καθ’ εξής.

Η Τουρκία διαθέτει άριστα κατηρτισμένη και αφοσιωμένη εις την υπηρεσία του εθνικού συμφέροντος (national interest) πολιτική, στρατιωτική, διπλωματική και εν γένει ιθύνουσα γραφειοκρατική ελίτ καθώς και Ιδεολογικούς Μηχανισμούς Κράτους αρτίως λειτουργούντες και τεταγμένους στην υπηρεσία του εθνικού συμφέροντος.

Οι ιθύνουσες τουρκικές ελίτ εμφανίζονται εμφορούμενες από ιστορική συνείδηση, αυτοκρατορική μνήμη και εξόχως ανεπτυγμένη εθνική αυτοπεποίθηση – στοιχεία τα οποία τους επέτρεψαν να συνδιαλέγονται, ως ίσος προς ίσον, με άπαντες τους μείζονες γεωστρατηγικούς δρώντες (κοινώς: τις Μεγάλες Δυνάμεις) του διεθνούς συστήματος, δηλαδή τις ΗΠΑ και την Ρωσσία (σημειωτέον ότι το υβριδικό υπερεθνικό μόρφωμα της ούτω καλουμένης Ευρωπαϊκής Ενώσεως ούτε είναι ούτε θα γίνει ποτέ Μεγάλη Δύναμις, όπως γράφαμε από το 2007, ερχόμενοι σε ευθεία αντίθεση προς τις πολιτικές, παραπολιτικές και «ακαδημαϊκές» μετριότητες των Αθηνών).

Τα ανωτέρω ισχύουν καθ’ ολοκληρίαν για τον (επί δύο δεκαετίες σχεδόν) ηγέτη της Τουρκίας Recep Tayyip Erdoğan. Ο οποίος έχει ήδη καταλάβει στα ιστορικά συγγράμματα μία θέση μεταξύ των μεγαλυτέρων ηγετών της συγχρόνου Τουρκίας (του Γαζή Mustafa Kemal Atatürk, του Ali Adnan Ertekin Menderes και του Turgut Özal). Και ο οποίος Erdoğan είναι, αναμφιβόλως, ο ένας εκ των δύο σπουδαιοτέρων ηγετών της εποχής μας, μαζί με τον Vladimir Vladimirovich Putin.
Περαιτέρω, η Τουρκία επέτυχε, επί εποχής Erdoğan, αλματώδη οικονομική ανάπτυξη, η οποία της επέτρεψε να καταστεί μέλος της Ομάδος των Είκοσι οικονομικώς σπουδαιοτέρων χωρών του πλανήτου (G-20). Οι όποιες συγκυριακές δυσκολίες (τις οποίες σπεύδουν να υπερεκτιμήσουν οι ανιστόρητοι και ιδεοληπτικοί του πολιτικού συστήματος και των ΜΜΕ των Αθηνών) δεν αποτελούν, φυσικά, ανυπέρβλητο πρόβλημα για μία μεγάλη χώρα, η οποία διαθέτει τεραστία εσωτερική αγορά και, βεβαίως, νομισματική και οικονομική κυριαρχία. Συνάμα, η Τουρκία επέτυχε να αναδειχθεί σε κόμβο των (κρισίμων για τις ενεργειοβόρες Οικονομίες της Δυτικής Ευρώπης) οδών υδρογονανθράκων του 21ου αιώνος.

Τέλος, η Τουρκία δεν αντιμετωπίζει καμμία άμεση και ορατή Απειλή εκπορευομένη από εθνοκρατικό γεωστρατηγικό Δρώντα.

Η άρδην μεταβολή του διεθνούς γεωστρατηγικού περιβάλλοντος, η επελθούσα εξ αιτίας της πτώσεως της ΕΣΣΔ (Δεκέμβριος 1991), σήμανε ότι εξέλιπεν για την Τουρκία η από Βορρά Απειλή – εξέλιξις μείζονος σημασίας για την Εθνική Ασφάλεια του Κράτους των Στενών. Από το 1991 και εντεύθεν, και για πρώτη φορά από εποχής Μ. Αικατερίνης, η Τουρκία εφάνη να απελευθερώνεται από την παραδοσιακή ρωσσοφοβία της.

Στην μηδενική Εκτίμηση Απειλής από Βορρά, μετά το 1991, οφείλει να αναζητηθεί και η αληθής αιτία της αποκλίσεως μεταξύ Αγκύρας και Ουάσιγκτων.

Η ψύχρανσις του διπλωματικού κλίματος, συνεπεία της αρνήσεως της Κυβερνήσεως Ερντογάν να παραχωρήσει διευκολύνσεις στα αμερικανικά στρατεύματα εν όψει της εισβολής εις το Ιράκ, τον Μάρτιο του 2003, υπήρξε μόνον η συγκυριακή αφορμή – όπως και άλλες, έκτοτε. Άπαξ ληφθείσης της (πράγματι, ιστορικής) Αποφάσεως της Τουρκίας να μη συνδράμει την επί μισόν αιώνα σύμμαχόν της (ΗΠΑ), τα πράγματα δεν θα είναι ποτέ ξανά, εφ’ εξής, όπως ήσαν τον καιρό των ψυχροπολεμικών σταθερών και βεβαιοτήτων.

Προς αποφυγή παρερμηνειών, ορισμένοι επισημαίναμε από πολλών ετών ότι τούτο δεν εσήμαινε κατ’ ανάγκην και ρήξη στις σχέσεις Τουρκίας – ΗΠΑ, και προειδοποιούσαμε ότι καλόν θα ήτο να αποφεύγονται απλουστευτικές προσεγγίσεις.

Μακράν του να συνεπάγεται οπωσδήποτε ρήξη στις σχέσεις της με τις ΗΠΑ, η τουρκική ενέργεια του 2003 ώφειλε να εκληφθεί ως εκπομπή ενός σαφούς μηνύματος εκ μέρους της Άγκυρας προς την υπερατλαντική Σύμμαχό της: ότι δηλαδή, στο νέο, μετα-διπολικό γεωστρατηγικό περιβάλλον, η Τουρκία (ακριβώς επειδή απηλλάγη από το άγχος της Ρωσσικής Απειλής), όποιαν τροπή και αν ελάμβαναν τα πράγματα εις το μέλλον, σε καμμία περίπτωση δεν θα συμπορεύετο, πλέον, με τις ΗΠΑ ως άβουλος εντολοδόχος τους (εάν υποτεθεί ότι το έπραξε ποτέ κατά το παρελθόν).

Όπως και στην περίπτωση της δευτέρας αγγλοσαξονικής επεμβάσεως στο Ιράκ (2003), έτσι και τώρα, στην περίπτωση της δικής της στρατιωτικής επεμβάσεως στην Συρία, η Άγκυρα στάθμισε τις επιθυμίες της Συμμάχου της (ΗΠΑ) με γνώμονα τα δικά της εθνικά συμφέροντα.

Διέγνωσε τον κίνδυνο να απελευθερωθεί τέτοια δυναμική σχετικά με το Κουρδικόν Ζήτημα, που θα απειλούσε να τραυματίσει σοβαρώς την Εθνική Ασφάλειά της και να επιφέρει ανεξέλεγκτες καταστάσεις.

Συνεπώς, η Τουρκία ενήργησε, καθιστώντας, και τώρα όπως και το 2003, απολύτως σαφές ότι θα προτάσσει πάντοτε την δική της στρατηγική θεώρηση και τα εθνικά της συμφέροντα έναντι εκείνων του παραδοσιακού εταίρου της.

Κατά την περίφημη ρήση του Νέστορος των Διεθνών Σχέσεων, Καθηγητού Ahmet Sükrü Esmer: «Στις διεθνείς σχέσεις δεν υπάρχουν αιώνιες φιλίες και αιώνιοι εχθροί, υπάρχει μόνον το ζήτημα του αιωνίου συμφέροντος.»

Αλλά αυτά είναι «ψιλά γράμματα» και «terra incognita» για τις πολιτικές (και «πολιτειακές»!) μετριότητες των Αθηνών, που εξακολουθούν να φαντασιώνονται μίαν «ενωμένη Ευρώπη» (sic!) και να αναμηρυκάζουν πομφόλυγες περί «διεθνούς δικαίου»…

ΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΙ ΤΩΡΑ

image

Καθηγητή Γενετικής Κώστας Τριανταφυλλίδης: «Τον Ιούνιο το χάπι για τον κορωνοϊό»

...
image

Έγραψαν Χανιώτη για άσκοπη μετακίνηση έξω την πόρτα του σπιτιού του!

...
image

Έρευνα: Σε πλήρη ύφεση η μεταδοτικότητα του κορωνοϊού στην Ελλάδα – «Αναστροφή του lockdown θα σημάνει αναζωπύρωση»

...
image

Τύπος με γάντια στο σούπερ μάρκετ μυρίζει τα λαχανικά (video)

...
image

«Έχασε τη μάχη» ο δημοσιογράφος Άκης Τσόπελας

...
image

Νίκος Τζανάκης, διευθυντής Πνευμολογικής του ΠΑΓΝΗ: «Το φετινό καλοκαίρι θα είναι διαφορετικό από τα προηγούμενα»

...
image

Νεκρός από κορωνοϊό ένας 79χρονος από την Καστοριά

...
image

Έκκληση για τη νόμιμη μετακίνηση των εθελοντών της Ζωοφιλικής Ένωσης Ηλιούπολης 

...
image

Πλοίο-καραντίνα για τους μετανάστες που έρχονται από την Τουρκία, ζητούν οι νησιώτες του βορείου Αιγαίου

...
image

Η Δέσποινα Μοιραράκη παλεύει μόνη της να βάψει τα μαλλιά της (video)

...

ΣΧΟΛΙΑ

Η δημοκρατία δημοσιεύει άμεσα κάθε σχόλιο. Ωστόσο δεν υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Σχόλια με ύβρεις διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται.

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

«Βόμβα» 70.000.000€ από τον όμιλο των «Παραπολιτικών»!

Σε δυσθεώρητα ύψη οι υποχρεώσεις της εταιρίας και προ των πυλών ένα τεράστιο «κανόνι» που θα συνταράξει την αγορά Πόσα χρήματα μπορεί να ξοδέψει κάποιος,...

Ελπιδοφόρα ανακοίνωση από καθηγητή του ΑΠΘ «Τον Ιούνιο το χάπι κατά του φονικού κορονοϊού»

Η Θέση μας: Το κράτος υπέρ του εποικισμού Άγνωστο παραμένει ποιος μπορεί να προσβληθεί από τον κορονοϊό, καθώς αυτό καθορίζεται από το DNA του καθενός,...

Η πανδημία έχει στριμώξει στα σχοινιά τον «σουλτάνο»

Ο Ερντογάν, σε πλήρη σύγχυση, αποφυλακίζει όλους τους γκιουλενιστές Σε δίκοπο μαχαίρι έχει μετατραπεί για τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν η κατάσταση με την εξάπλωση της...

Κυβερνητικό μπλόκο στη διανομή του Αγίου Φωτός

Νέο χτύπημα κατά του θρησκευτικού αισθήματος με πρόσχημα την προστασία από τον κορονοϊό. Απαγόρευσαν την πρωτοβουλία δήμων Την οργή χιλιάδων πιστών έχει προκαλέσει η απαράδεκτη...

Ανοίγει η πλατφόρμα για το 600άρι

Από σήμερα έως τη Δευτέρα του Πάσχα 120.000 επιστήμονες μπορούν να υποβάλλουν αιτήσεις. Σε δύο δόσεις θα γίνει η καταβολή M ε τη διαδικασία ήδη...

«Μπλόκα» στα διόδια εν όψει του Πάσχα

Σαρωτικοί έλεγχοι σε λιμάνια-αεροδρόμια για να αποτραπεί η έξοδος προς τα χωριά. Βαριά πρόστιμα και αφαίρεση πινακίδων Μπλόκα σε διόδια, αεροδρόμια και λιμάνια στήθηκαν από...

«Εκτόξευση» των τιμών σε αγροτικά προϊόντα λόγω του κορονοϊού

Ανατιμήσεις σε βασικά είδη διατροφής έως και 200% στη χονδρική. Για δυσκολίες στη συγκομιδή κάνουν λόγο οι παραγωγοί Σ ημαντικές αυξήσεις σε φρούτα και λαχανικά...

SOLIDARITÉ: Online Ομαδική Εικαστική Έκθεση

Η έκθεση “SOLIDARITÉ” της Pop-Up Art Gallery “INAOSSIEN Art”, φέρνει κοντά 19 σύγχρονους σημαντικούς καλλιτέχνες από όλο τον Κόσμο σε μια περίοδο που το...

Απολογία του Αλέξη Τσίπρα για τον Σωτήρη Τσιόδρα

Αποδοκίμασε τους ακραίους. Ζήτησε επιδότηση της εργασίας και όχι της ανεργίας. Τι είπε για τις εφημερίδες Άδειασε δημόσια χθες το βράδυ ο Αλέξης Τσίπρας τις...

Έγιναν… συνήθεια οι γκάφες για την Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κατερίνα Σακελλαροπούλου

Σε νέο ατόπημα υπέπεσε χθες η Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κατερίνα Σακελλαροπούλου, η οποία σε επικοινωνία της με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη μέσω τηλεδιάσκεψης -ούτε...

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης άκουσε την κραυγή αγωνίας των γιατρών

Συνομιλία του πρωθυπουργού με τους εντατικολόγους, που ζήτησαν ουσιαστική ενίσχυση για τις ΜΕΘ Με γιατρούς από τις Εντατικές των μεγαλύτερων νοσοκομείων της χώρας, που δίνουν...

Οι «τορπίλες» που έφεραν το ναυάγιο!

Στα άκρα η διαφωνία Ιταλίας - Ολλανδίας (βλέπε Γερμανία) στο Eurogroup. Σήμερα η νέα προσπάθεια για εξεύρεση λύσης Μετά το προχθεσινό ναυάγιο, σήμερα θα γίνει...

H 7η ΥΠΕ Κρήτης παρέλαβε δωρεά υγειονομικού εξοπλισμού από επιχειρήσεις του νησιού

Σε σημαντική δωρεά μέσων ατομικής προστασίας για τη θωράκιση των εργαζομένων στις δημόσιες υγειονομικές μονάδες της Κρήτης έναντι του νέου ιού SARS-Cov–2, προχώρησαν τρείς...

Χιλάλ Σουντανί: Θα γυρίσω πιο δυνατός κι έτοιμος την επόμενη σεζόν

Ένας από τους μεγάλους άτυχους του φετινού Ολυμπιακού είναι ο Χιλάλ Σουντανί. Ο Αλγερινός επιθετικός, που τραυματίστηκε τη στιγμή που... πετούσε φωτιές, αποκάλυψε στο...

Τον θαυμασμό του για τους Έλληνες εξέφρασε ο προπονητής της Εθνικής ποδοσφαίρου Τζον Φαν’τ Σχιπ

Το δικό του μήνυμα στην ελληνική κοινωνία έστειλε ο Τζον Φαν'τ Σχιπ. Μέσω του διαδικτυακού καναλιού της ΕΠΟ, ο προπονητής της Εθνικής Ανδρών, ο...

Η Agrino στηρίζει και ευχαριστεί το υγειονομικό προσωπικό της χώρας και τους εργαζομένους της

Η Agrino συνδράμει στον τομέα της Υγείας στηρίζοντας τις υπεράνθρωπες προσπάθειες που καταβάλλουν γιατροί και νοσηλευτές σε εθνικό επίπεδο για τον περιορισμό του COVID-19...

Γυμναστική στο σπίτι: Εβδομαδιαίο πρόγραμμα για αρχάριους, ερασιτέχνες και αθλητές (video)

Σύμφωνα με την νέα καθημερινότητα ειδικών συνθηκών που περνάμε όλοι μας λόγω της πανδημίας, πρέπει να προσαρμοζόμαστε καθημερινά σε νέες και άγνωστες συνθήκες πολύ...

Χτύπησε ο ιός της αριστερής ανευθυνότητας

Έβαλαν σε κίνδυνο τις ζωές ασθενών με τις απαράδεκτες συγκεντρώσεις έξω από νοσοκομεία και μάλιστα χωρίς μάσκες! Βρήκαν την αφορμή λόγω της Παγκόσμιας Ημέρας Υγείας...

Άρχισαν το «τσιπάρισμα» μέσω των smart ρολογιών

Το Βερολίνο, με πρόσχημα τον ιό, θα παρακολουθεί τους Γερμανούς! Την ώρα που οι εξελίξεις τρέχουν αναφορικά με την εξάπλωση της πανδημίας του κορονοϊού και...