Παρασκευή, 23 Απρ 2021

«Νιώθω δέος μπροστά στην τεράστια πνευματική και ιστορική ευθύνη μου!»

Ο κ. Βαρθολομαίος, νέος Μητροπολίτης Σμύρνης -πρώτη φορά 94 χρόνια μετά την Καταστροφή- μιλά για τη σημασία της εκλογής του, τον εκεί Ελληνισμό και τις ενέργειές του μετά την ενθρόνιση (24/9)

Από τον
Σωτήρη Λέτσιο

Ιστορικές στιγμές ζουν τις τελευταίες μέρες ο Ελληνισμός και η Ορθοδοξία. Με τη συμπλήρωση των 94 ετών από τη Μικρασιατική Καταστροφή -και με τις μνήμες από τον τραγικό θάνατο του ιερομάρτυρα Μητροπολίτη Σμύρνης Χρυσοστόμου να αναβιώνουν- η Ιερά Σύνοδος του Οικουμενικού Πατριαρχείου εξέλεξε έπειτα από εισήγηση του Οικουμενικού Πατριάρχη κ. Βαρθολομαίου νέο Μητροπολίτη Σμύρνης, τον αρχιγραμματέα της Ιεράς Συνόδου αρχιμανδρίτη Βαρθολομαίο Σαμαρά. Στη συνέντευξη που ακολουθεί ο νέος Μητροπολίτης κ. Βαρθολομαίος αναφέρεται στη σημασία της εκλογής, στις συνθήκες που επικρατούν σήμερα στον Ελληνισμό της Σμύρνης αλλά και στην έως σήμερα διαδρομή του στον εκκλησιαστικό χώρο.

Θεοφιλέστατε, ξεκινώντας τη συνέντευξή μας, θα θέλαμε να μας αναφέρετε περιληπτικά τους σημαντικότερους σταθμούς στην έως σήμερα διαδρομή σας στο Οικουμενικό Πατριαρχείο.

Γεννήθηκα στα Ανω Λεχώνια Βόλου το 1972 και αποφοίτησα από το Πρότυπο Κλασικό Λύκειο Βόλου το 1990. Σπούδασα Ελληνική Φιλολογία, ειδικευθείς στην Κλασική Φιλολογία, στη Φιλοσοφική Σχολή και Θεολογία στη Θεολογική Σχολή του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Χειροτονήθηκα διάκονος το 1995 και πρεσβύτερος το 1996 από τον σεβασμιότατο Μητροπολίτη Σεβαστείας κ. Δημήτριο. Αρχικώς διηκόνησα για επτά χρόνια στη Μητρόπολη Βεροίας, Ναούσης και Καμπανίας, υπό τον σημερινό Μητροπολίτη της σεβασμιότατο κ. Παντελεήμονα, με τον οποίο είχα συνδεθεί από τα φοιτητικά μου χρόνια στη Θεσσαλονίκη, όταν εκείνος διηκόνει εκεί ως πρωτοσύγκελος της Ιεράς Μητροπόλεως Θεσσαλονίκης. Εκείνος με συνέδεσε με τον Μητροπολίτη Σεβαστείας και εκείνος τον προσεκάλεσε στη Μητρόπολή του να με χειροτονήσει και, με την ευλογία του Οικουμενικού Πατριάρχη, να μου δώσει το σεπτό πατριαρχικό αποστολικό όνομα. Το 2002 προσελήφθην στην πατριαρχική αυλή αρχικώς ως γραμματεύς παρά τον τότε αρχιγραμματεύοντα σεβασμιότατο Μητροπολίτη Φιλαδελφείας κ. Μελίτωνα. Το έτος 2005 διωρίσθην υπογραμματεύων της Αγίας και Ιεράς Συνόδου και το 2011 αρχιγραμματεύς αυτής. Παραλλήλως, διετέλεσα γραμματεύς και στη συνέχεια και γραμματεύον μέλος διαφόρων Συνοδικών Επιτροπών, ανάμεσα σε αυτές αυτών επί των Κανονικών ως και επί των Διορθοδόξων Ζητημάτων. Μετέσχων διαφόρων εκκλησιαστικών αποστολών, κυρίως διορθοδόξου χαρακτήρος, ως και όλων των προπαρασκευαστικών επιτροπών και πανορθοδόξων διασκέψεων προετοιμασίας της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου ως γραμματεύς ή και μέλος. Κατά τις εργασίες της Συνόδου αυτής στην Κρήτη, ήμουν γραμματεύς του προέδρου αυτής, του Οικουμενικού Πατριάρχου κ.κ. Βαρθολομαίου. Παραλλήλως, είμαι πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου Υποστηρίξεως του Οικουμενικού Πατριαρχείου, που εδρεύει στον Πειραιά. Την 29ην Αυγούστου εξελέγην Μητροπολίτης Σμύρνης και θα συνεχίσω να ασκώ τα καθήκοντα του αρχιγραμματεύοντος της Αγίας και Ιεράς Συνόδου του Οικουμενικού Πατριαρχείου.

Τα πρώτα συναισθήματα και οι πρώτες αντιδράσεις σας μόλις σας ανακοινώθηκε η εκλογή σας στον μητροπολιτικό θρόνο της Σμύρνης ποια ήταν; Αναμένατε μια τέτοια απόφαση;

Η εκλογή μου ως Μητροπολίτης Σμύρνης ήταν έκπληξη για μένα. Ουδέποτε είχα σκεφτεί κάτι τέτοιο. Είμαι βαθύτατα συγκινημένος για την πολύ τιμητική αυτή πρόκριση, καθώς η πρωτεύουσα της Ιωνίας αποτελεί ένα σύμβολο, μια αξία για το ευσεβές Γένος μας. Γι’ αυτό και αισθάνομαι την ανάγκη να εκφράσω την εκ βάθους ψυχής ευχαριστία μου στον Οικουμενικό Πατριάρχη για την τιμητική αυτή πρόκριση, μαζί με τη διαβεβαίωση ότι θα διακονώ με όλες μου τις δυνάμεις την Ορθόδοξη Εκκλησία και τον πανίερο θεσμό του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Η Ιωνία είναι πανάρχαια κοιτίδα του πολιτισμού μας, από των αρχαίων ποιητών, των προσωκρατικών φιλοσόφων και των αρχαίων ιστορικών μέχρι και των νεωτέρων χρόνων. Εκεί άνθισεν αρχαίος ελληνικός, ρωμαϊκός, βυζαντινός και νεότερος πολιτισμός του Γένους μας. Η Σμύρνη υπήρξε πόλη των ελληνικών γραμμάτων και του πολιτισμού. Η Σμύρνη είναι μία από τις σημαντικές κοιτίδες του ελληνοχριστιανικού πολιτισμού, από των αποστολικών χρόνων, με συνεχή χριστιανική παρουσία, και έδρα Μητροπόλεως αδιακόπως, από των πρώτων χριστιανικών αιώνων. Και μόνον η ιδέα ότι εντάσσομαι στη χρυσή αλυσίδα των Επισκόπων Σμύρνης, από Πολυκάρπου μέχρι Χρυσοστόμου του Καλαφάτη, η οποία και συνεχίζει στο πρόσωπό μου, ιλιγγιώ. Αναγινώσκοντας, μάλιστα, τις βιβλικές αποκαλυπτικές προτροπές προς τον άγγελο της Σμύρνης, αισθάνομαι δέος ενώπιον της τεραστίας πνευματικής και ιστορικής ευθύνης μου.

Με το περιβάλλον των δικών σας ανθρώπων ποιες σκέψεις μοιραστήκατε και τι σας συμβούλεψαν να πράξετε; Με ποιες ενέργειες και πρωτοβουλίες σκοπεύετε να αναλάβετε στην ιστορική αυτή Μητρόπολη; Ποια είναι η εικόνα του Ελληνισμού σήμερα στη Σμύρνη;

Ο ρόλος του κληρικού είναι να εργάζεται για τη σωτηρία των ψυχών του ποιμνίου αυτού. Εργο και ευθύνη αυτού, πολύ περισσότερο του Επισκόπου, είναι να εγγράφει πολίτες στη Βασιλεία του Θεού. Να εκκλησιοποιεί τον κόσμο και όχι να εκκοσμικεύει την Εκκλησία. Ολη η δραστηριότητά του θα πρέπει να έχει αυτό το επίκεντρο και αυτό τον σκοπό. Τα κριτήρια των επιλογών και των αποφάσεών του θα πρέπει να είναι αυτά. Βεβαίως, κάθε εποχή έχει τις δικές της απαιτήσεις. Χρέος του Επισκόπου είναι να αφουγκράζεται τα μηνύματα και τις απαιτήσεις των καιρών και, έχοντας στον νου και στην καρδία του τη διδασκαλία του Ιδρυτού της Εκκλησίας μας Κυρίου Ιησού Χριστού, να οδηγεί με τα έργα και τους λόγους του το ποίμνιό του σε Αυτόν. Καθώς, μάλιστα, ζούμε σε μια κοινωνία παγκοσμιοποιημένη, ο Επίσκοπος θα πρέπει να διδάσκει και να εργάζεται για την εδραίωση της ειρήνης, της καταλλαγής, της αλληλοκατανοήσεως, της αγάπης και της συνεργασίας μεταξύ των ανθρώπων, ώστε να βασιλεύσει η επί γης ειρήνη. Ο Επίσκοπος πρέπει να είναι ειρηνοποιός, κατά τον γνωστό μακαρισμό, εργαζόμενος το αγαθόν. Με αυτά τα κριτήρια θα εργασθώ διά το μικρό ορθόδοξο ποίμνιο της Σμύρνης, το οποίο δεν έχει σχέση με το πολυάριθμο ποίμνιο αυτής προ του 1922, με τις πολλές ενορίες, τα σχολεία και τα ευαγή ιδρύματα. Μέριμνά μου θα είναι η οργάνωση της Ορθοδόξου Κοινότητος Σμύρνης και η ικανοποίηση των λατρευτικών και εν γένει θρησκευτικών αναγκών των ορθοδόξων αυτής. Σήμερα κατοικούν στη Σμύρνη, ως με επληροφόρησαν, δεν το γνωρίζω ο ίδιος προσωπικώς, περίπου 300 Ελληνες ορθόδοξοι και πάρα πολλοί ορθόδοξοι οικονομικοί μετανάστες εξ ανατολικών χωρών.

Με βάση την πλούσια παράδοση της Ελληνικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, ποια πρόσωπα έχουν αποτελέσει πρότυπα και σημεία αναφοράς στη διαμόρφωση της προσωπικότητάς σας;

Οι αρχαίοι Ελληνες έλεγαν «πάντων χρημάτων μέτρον άνθρωπος», οι δε Πατέρες της Εκκλησίας μας, οι οποίοι προσέλαβαν την αρχαία ελληνική σοφία και την «εκκλησιοποίησαν», λέγουν «πάντων χρημάτων μέτρον Θεός». Για εμάς τους χριστιανούς και μάλιστα τους κληρικούς οδοδείκτες είναι το θεανδρικό πρόσωπο του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού, η διδασκαλία και τα έργα Του. Παραδείγματα δε οι ανά τους αιώνες Αγιοι της Εκκλησίας, οι οποίοι έκαναν τη θεωρία πράξη, τον λόγο έργα. Αυτά είναι τα προσωπικά μου παραδείγματα και σε αυτά αναζητώ πάντοτε τις λύσεις, με τη βοήθεια και την πνευματική καθοδήγηση του πνευματικού μου πατρός σεβασμιότατου Μητροπολίτου Σεβαστείας κ. Δημητρίου, στον οποίο εκ νεότητος επέλεξα να «ακουμπήσω» την ψυχή μου και να του εμπιστευθώ την προς σωτηρία μου χειραγώγηση.

Πότε έχει οριστεί να γίνει η ενθρόνισή σας; Πότε αναλαμβάνετε επισήμως τα νέα σας καθήκοντα;

Η ενθρόνισή μου έχει ορισθεί για την 24ην Σεπτεμβρίου, ώρα 18.00, στον Ιερό Ναό του Αγίου Βουκόλου στη Σμύρνη, οπότε αναλαμβάνω τα καθήκοντά μου αυτά.

Εως τώρα έχετε λάβει κάποια μηνύματα από τον ελλαδικό χώρο;

Ναι, έχω λάβει δεκάδες μηνύματα από Αρχιερείς, ιερείς, φίλους και συγγενείς, εκπροσώπους της Πολιτείας και μικρασιατικών σωματείων.

«Διευκολύνουν τους χριστιανούς οι Αρχές. Φέτος η Σουμελά δεν άνοιξε λόγω έργων»

Οι ορθόδοξες εκκλησίες της Σμύρνης σήμερα ποιες είναι; Εξυπηρετούν τις ανάγκες των πιστών; Βρίσκονται σε ικανοποιητική κατάσταση;

Στη Σμύρνη υπάρχει εδώ και αρκετές δεκαετίες ένας ολλανδικός ναός, ο οποίος ενοικιάζεται από το ελληνικό κράτος για την εξυπηρέτηση των λατρευτικών αναγκών των υπαλλήλων του Ελληνικού Γενικού Προξενείου Σμύρνης. Ο ναός αυτός τιμάται επ’ ονόματι της Αγίας Φωτεινής και αυτός εξυπηρετεί και τις λατρευτικές ανάγκες των ορθόδοξων πιστών της Σμύρνης. Προσφάτως το τουρκικό κράτος επισκεύασε τον ιστορικό Ναό του Αγίου Βουκόλου, τον οποίο ευγενώς παραχωρεί για την τέλεση ιερών ακολουθιών, καθώς αυτός ευρίσκεται υπό την ιδιοκτησία του. Ως έχω πληροφορηθεί, ο ευμεγέθης αυτός ναός χρησιμοποιείται στις μεγάλες εορτές της πίστεώς μας, στις πατριαρχικές επισκέψεις κ.λπ. Οι υπάρχοντες αυτοί ναοί εξυπηρετούν τις ανάγκες των πιστών σήμερα. Από της θέσεως αυτής οφείλω να εκφράσω τις ευχαριστίες μου προς τις τοπικές Αρχές της Σμύρνης για τις διευκολύνσεις που παρέχουν προς εξυπηρέτηση των θρησκευτικών αναγκών των ολίγων χριστιανών της περιοχής.

Σε ποιο επίπεδο υπάρχει καλή συνεργασία με τις τοπικές τουρκικές Αρχές ως προς την παροχή βοήθειας ακόμη και για απλά λειτουργικά ζητήματα;

Η υπό των χριστιανών άσκηση των θρησκευτικών καθηκόντων είναι ελεύθερη στην Τουρκία. Οι κρατικές Αρχές παρέχουν διευκολύνσεις, όπως προ ολίγου είπα, για την εκπλήρωση των θρησκευτικών καθηκόντων των χριστιανών, λαμβάνοντας μάλιστα, εάν και όταν χρειάζεται, και μέτρα ασφαλείας και προστασίας τους. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, η παροχή αδειών για την τέλεση πατριαρχικών θείων λειτουργιών στην Παναγία Σουμελά, στην Κύζικο και αλλού. Στο σημείο αυτό πρέπει να διευκρινιστεί ότι η μη τέλεσις πατριαρχικής θείας λειτουργίας εφέτος στη Μονή Παναγίας Σουμελά οφείλεται στο γεγονός ότι εκτελούνται έργα συντήρησής της, οπότε δεν ήταν δυνατή η τέλεση αυτής. Ελπίζουμε έως του χρόνου να έχουν ολοκληρωθεί.

Θα συνεχίσετε να ασκείτε συγχρόνως με τα καθήκοντά σας ως Μητροπολίτης Σμύρνης και εκείνα που έως πρόσφατα είχατε και στο Φανάρι;

Ναι, θα συνεχίσω να ασκώ τα καθήκοντά μου ως αρχιγραμματεύς (αρχιγραμματεύων, κατά την ακρίβεια) της Συνόδου. Ο χώρος των συνοδικών γραφείων είναι πλέον οικείος σε εμέ, καθώς, όπως είπα παραπάνω, διακονώ σε αυτόν από την πρώτη στιγμή της προσλήψεώς μου στο Οικουμενικό Πατριαρχείο. Ως γνωστόν, ο αρχιγραμματεύς είναι στενός συνεργάτης του Οικουμενικού Πατριάρχου, διεκπεραιώνει τις πατριαρχικές και συνοδικές αποφάσεις και εντολές. Βεβαίως, είναι ένα έργο πολυεύθυνο και πολυεπίπεδο, γι’ αυτό και ο Πατριάρχης έθεσε στη διάθεσή μου τον νεοεκλεγέντα βοηθό Επίσκοπό του, τον θεοφιλέστατο Επίσκοπο Ερυθρών κ. Κύριλλο, ο οποίος θα με βοηθεί στο έργο μου στη Σμύρνη.

Από την Εφημερίδα Ορθόδοξη Αλήθεια 

{{-PCOUNT-}}27{{-PCOUNT-}}

Η εφημερίδα δημοκρατία δημοσιεύει άμεσα κάθε σχόλιο. Ωστόσο δεν υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Σχόλια με ύβρεις διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται.

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ