Πέμπτη, 22 Οκτωβρίου 2020

Ο τουρκόφιλος κύριος Αϊντε και οι σκοτεινές επιδιώξεις του

Χρόνος ανάγνωσης: < 1 λεπτό

Οι ισχυρές διασυνδέσεις του με συμφέροντα που κάνουν μπίζνες με τον «σουλτάνο» εξηγούν τη στάση που τήρησε στο Κυπριακό

Από τον
Ανδρέα Κούτρα

Οι χειρισμοί του Εσπεν Μπαρθ Αϊντε στο μείζον εθνικό θέμα, το Κυπριακό, φάνηκε ότι ήταν εξαρχής μονόπλευροι και υπέρ των τουρκικών συμφερόντων. Αυτό έγινε ξεκάθαρο στη διάσκεψη του Κραν Μοντανά της Ελβετίας, αλλά και αργότερα, σε συνεντεύξεις που έδωσε σε κυπριακά μέσα ενημέρωσης ο ειδικός σύμβουλος του γ.γ. του ΟΗΕ, επιχειρώντας να βγάλει… λάδι την Τουρκία όσον αφορά τις ευθύνες της για τη μη επίτευξη συμφωνίας, εμμένοντας στα παρεμβατικά δικαιώματά της, στον ρόλο της εγγυήτριας δύναμης και στη διατήρηση των κατοχικών στρατευμάτων στο νησί.

Ο ρόλος του 53χρονου Νορβηγού πολιτικού φαίνεται, ωστόσο, ότι είναι πολύ πιο σύνθετος και εδράζεται στις πολιτικές φιλοδοξίες του, στις σχέσεις που έχει αναπτύξει με ένα μέρος του συστήματος εξουσίας σε ΗΠΑ (είχε πολύ καλές σχέσεις με τη Βικτόρια Νούλαντ) και Βρετανία, σε επιχειρηματικά συμφέροντα, δεξαμενές σκέψης και ΜΚΟ, που έχουν γίνει «μόδα» για την εκτέλεση συμβολαίων. Το ότι ο Νίκος Κοτζιάς είχε χαρακτηρίσει τον Εσπεν Μπαρθ Αϊντε «λομπίστα των τουρκικών θέσεων» ίσως και να είναι μια έκφραση κομψή μπροστά στα «παιχνίδια» που φαίνεται ότι παίζει ο πρώτος Ευρωπαίος πολιτικός που ανέλαβε από το 1974 διαμεσολαβητής του ΟΗΕ στο Κυπριακό.

Μια σειρά από στοιχεία δείχνει ότι ο «σκοτεινός» κ. Αϊντε επιχείρησε να προωθήσει, όσο ήταν υπουργός Αμυνας αλλά και Εξωτερικών στη Νορβηγία (πριν τοποθετηθεί στον ΟΗΕ), συμφέροντα επιχειρήσεων της χώρας του που έχουν μεγάλη εξαγωγική δραστηριότητα στην Τουρκία, ενώ στήριξε την Αγκυρα στις ενεργειακές επιδιώξεις της εντός του Αιγαίου και της κυπριακής ΑΟΖ.

Απειλές

Ηταν η περίοδος που η Λευκωσία είχε βάλει ρότα για την αξιοποίηση των ενεργειακών κοιτασμάτων της, ενώ αργότερα, φέτος την άνοιξη, ο Εσπεν Μπαρθ Αϊντε προειδοποιούσε την Κύπρο για κίνδυνο «θερμού επεισοδίου» με την Τουρκία, αν δεν μοιραστούν ισότιμα τα κοιτάσματα υδρογονανθράκων σε Ελληνοκυπρίους και Τουρκοκυπρίους.

Τις δεσμεύσεις (;) του ή την εκδούλευσή του θέλησε να την πουλήσει εν μέσω συνομιλιών για το Κυπριακό, πιθανόν λόγω της επιστροφής του στην κεντρική πολιτική σκηνή της Νορβηγίας. Οπως παραδέχθηκε, θα κατέλθει στις εκλογές του φθινοπώρου και, αν το κόμμα του (το Εργατικό) καταφέρει να αναλάβει τη διακυβέρνηση της χώρας, τότε ο ίδιος θα διεκδικήσει υπουργικό θώκο. Ορισμένοι αποδίδουν τον ζήλο του για λύση του Κυπριακού στις πολιτικές φιλοδοξίες του, ότι θα ήθελε ως «προίκα» την λύση του Κυπριακού, αλλά είναι πολύ περισσότεροι αυτοί που εκτιμούν ότι θα ήθελε να ικανοποιήσει ταυτόχρονα και τα συμφέροντα που εκπροσωπεί.

Ο κ. Αϊντε, κατά την επίσκεψή του στην Ελλάδα (στις 19 Ιουνίου 2017), παραμονές της διάσκεψης του Κραν Μοντανά της Ελβετίας, πριν από τη συνάντησή του με τον υπουργό Εξωτερικών Νίκο Κοτζιά, είχε προηγουμένως περάσει από την τουρκική πρεσβεία στην Αθήνα συναντώντας τον πρέσβη. Διέπραξε έτσι διπλωματικό ολίσθημα, αναγκάζοντας τον κ. Κοτζιά να τον υποδεχθεί στη Βασιλίσσης Σοφίας λέγοντάς του: «Εσπεν, όταν πηγαίνεις στην Αγκυρα για να συναντήσεις τον Τσαβούσογλου βλέπεις προηγουμένως τον Ελληνα πρέσβη;»

Οι πληροφορίες λένε ότι ο ειδικός σύμβουλος του γ.γ. του ΟΗΕ απέφυγε να απαντήσει, αλλά κύκλοι του υπουργείου Εξωτερικών γνώριζαν ότι είχε, επίσης, παρακαθίσει σε γεύμα στο Ψυχικό με επιχειρηματίες και εφοπλιστές που έχουν πολιτικές και οικονομικές διασυνδέσεις με το Λονδίνο και τη Νορβηγία, τους οποίους θα εξυπηρετούσε μια λύση στο Κυπριακό εδώ και τώρα. Μάλιστα, ένας εκ των συνδαιτυμόνων του κ. Αϊντε συνδέεται με νορβηγική εταιρία-κολοσσό στις παγκόσμιες μεταφορές και στον ενεργειακό κλάδο, και με μια άλλη στον τομέα της Αμυνας, που επί ηγεσίας του Αϊντε στο υπουργείο Αμυνας πωλούσε οπλικά συστήματα στην Τουρκία. Με έναν άλλον Ελληνα εφοπλιστή, στο ίδιο ταξίδι του στην Αθήνα, ο ειδικός σύμβουλος του γ.γ. του ΟΗΕ συναντήθηκε στην Πλάκα. Και το ερώτημα που τίθεται είναι: Ποια η σκοπιμότητα αυτών των συναντήσεων;

Τα παιχνίδια που έπαιξε ο Νορβηγός πολιτικός υπέρ της Τουρκίας δεν θα μπορούσαν να κρυφτούν από την εικόνα που ήθελε να περάσει, όταν φορούσε την κυπριακή στολή και χόρευε με Ελληνοκυπρίους και Τουρκοκυπρίους στη νεκρή ζώνη, στην οδό Λήδρας, ενώπιον του Νίκου Αναστασιάδη και του Μουσταφά Ακιντζί. Κάτω από το προσωπείο του… διαμεσολαβητή του ΟΗΕ κρυβόταν η «προβιά» του υπονομευτή της δίκαιης και βιώσιμης λύσης του Κυπριακού. Ακόμη και σήμερα υπερασπίζεται το καθεστώς του Ρ. Τ. Ερντογάν μεταξύ των Ευρωπαίων πολιτικών, ίσως γιατί ποντάρει σε ένα λόμπι το οποίο μπορεί να τον στηρίξει και στις νορβηγικές εκλογές.

Κλιμάκωση

Τη στιγμή λοιπόν που κλιμακώνεται η ένταση στις σχέσεις Τουρκίας και Γερμανίας, με τον Γερμανό πρόεδρο Φρανκ Βάλτερ Σταϊνμάγερ να κατηγορεί ευθέως τον Ταγίπ Ερντογάν ότι όσοι του ασκούν κριτική και του κάνουν αντιπολίτευση φυλακίζονται ή φιμώνονται και με την Τουρκία να συμπεριφέρεται ως «τρομοκράτης» στην περιοχή της Μέσης Ανατολής, στην ανατολική Μεσόγειο και στο Αιγαίο, αμφισβητώντας τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας, της Κύπρου και απειλώντας τις με «casus belli», ο Εσπεν Μπαρθ Αϊντε θέλει να προσφέρει δεκανίκι στην Αγκυρα προωθώντας το αίτημα των «τεσσάρων ελευθεριών»: Ενα τουρκικό αίτημα που αφορά καθαρά τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις της Τουρκίας στην Ε.Ε., αλλά ο ειδικός σύμβουλος του γ.γ. του ΟΗΕ έσπευσε να το βάλει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων στο Κραν Μοντανά παρά το γεγονός ότι του είχε ανάψει «κόκκινο» ο Ζαν Κλοντ Γιούνκερ.

Ο χαμηλών τόνων, πάντα χαμογελαστός και γνώριμος των διαδρόμων της εξουσίας κ. Αϊντε είχε μπει στο «μικροσκόπιο» των Αμερικανών από την αρχή της πολιτικής καριέρας του, λόγω και της προσέγγισης με τις ΗΠΑ, στην οποία πίστευε. Μέσα από τις διαρροές αμερικανικών εμπιστευτικών εγγράφων των WikiLeaks, το 2008, διαβάζει κανείς (τότε ο Εσπεν Μπαρθ Αϊντε ήταν αναπληρωτής υπουργός Αμυνας) ότι «οι σχέσεις του με το ΥΠΕΞ, με δεξαμενές σκέψης, ΜΚΟ και τον ΟΗΕ, καθώς και η επιρροή της τρέχουσας θέσης του θα του αποφέρουν πιθανώς είτε υπουργικό θώκο σε μια μελλοντική κυβέρνηση είτε μια υψηλή θέση στον ΟΗΕ ή στην Ε.Ε.». Οι Αμερικανοί είχαν προβλέψει, δηλαδή, την εξέλιξη του Νορβηγού πολιτικού πριν από μία δεκαετία.

Στο πώς έγινε αυτή η πρόβλεψη απαντά ένα άλλο περιστατικό, που περιγράφεται στις αποκαλύψεις των WikiLeaks, αφού ο κ. Αϊντε, ως αναπληρωτής υπουργός Αμυνας, κατάφερε, κόντρα στην εναντίωση του επικεφαλής Πολιτικής Ασφάλειας και της στρατιωτικής ηγεσίας της χώρας του, να πιέσει τη Νορβηγία να στείλει μία μεραρχία στην Αϊτή, σε απάντηση αιτήματος του ΟΗΕ, ζητώντας ακόμη και από τις ΗΠΑ να αιτηθούν μια τέτοια αποστολή. Στο απόρρητο διπλωματικό σήμα τους, οι Αμερικανοί σημειώνουν την έκπληξη και το σοκ μέσα στο νορβηγικό υπουργείο Αμυνας «διότι κάποιος έβαλε τα προσωπικά συμφέροντά του πάνω από τα συμφέροντα της ίδιας του της χώρας».

Σε νέο απόρρητο διπλωματικό σήμα τους, οι Αμερικανοί δήλωναν έκπληκτοι με το πόσο γρήγορα η νορβηγική κυβέρνηση πρότεινε για αγορά μαχητικού το αμερικανικό F-35 έναντι του σουηδικού Gripen. Κάποιοι το συνέδεσαν με τη συμμετοχή νορβηγικής εταιρίας στην παραγωγή του αμερικανικού αεροσκάφους. Είναι η ίδια που προμήθευε με οπλικά συστήματα και την Τουρκία. Το συμπέρασμα είναι, λοιπόν, ότι τίποτα δεν είναι τυχαίο…

Η σύμπλευση Οσλο –  Αγκυρας και το παραλίγο θερμό επεισόδιο στο Αιγαίο

Η συνεργασία της Τουρκίας με τη Νορβηγία, χώρα από την οποία προέρχεται ο Εσπεν Μπαρθ Αϊντε, είναι αρκετά στενή όσον αφορά τον ενεργειακό τομέα και μάλιστα από τη σύμπραξή τους λίγο έλειψε να υπάρξει θερμό επεισόδιο το 2008, ανοιχτά του Καστελόριζου.
Στις 13 Νοεμβρίου του 2008 το νορβηγικό ερευνητικό σκάφος με την ονομασία «Malene Ostervold» επιχείρησε να κάνει σεισμικές έρευνες εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας για λογαριασμό της Τουρκίας, συνοδεία μάλιστα και μιας τουρκικής φρεγάτας. Η Ελλάδα έστειλε πολεμικό πλοίο στην περιοχή ζητώντας την άμεση αποχώρηση του νορβηγικού ερευνητικού από την περιοχή, ενώ αντέδρασε και σε διπλωματικό επίπεδο, στέλνοντας διάβημα διαμαρτυρίας και στη Νορβηγία ότι το σκάφος της παραβίασε την ελληνική υφαλοκρηπίδα και αυτό δεν θα επιτραπεί ξανά.

Τρία χρόνια μετά, και συγκεκριμένα στις 23 Οκτωβρίου του 2011, ένα άλλο πλοίο της Νορβηγίας, το «Oceanic Challenger», ανέλαβε έρευνες για λογαριασμό της τουρκικής κρατικής εταιρίας ΤΡΑΟ δυτικά της Κύπρου. Το σκάφος επιχείρησε έρευνες σε μία γραμμή 1.100 χιλιομέτρων επί 40 μέρες. Την ίδια περίοδο εντός του FIR Λευκωσίας βρίσκονταν ακόμη δύο πλοία, το τουρκικό «Πίρι Ρέις» και το νορβηγικό «Bergen».

Οι αντιδράσεις από Λευκωσία και Αθήνα για τον ρόλο της Νορβηγίας στις επιδιώξεις της Αγκυρας άρχισαν να φουντώνουν και τότε η Τουρκία αποφάσισε να συνεργαστεί με τη ναυτιλιακή εταιρία που διεξάγει σεισμικές έρευνες και έχει έδρα το Οσλο, την Polarcus, αγοράζοντας το ερευνητικό πλοίο «Polarcus Samur». Η Τουρκία το έβαψε στα χρώματά της και το μετονόμασε σε «Barbaros Hayreddin Pasa», το οποίο συχνά πυκνά, όπως τώρα, κάνει βόλτες προκαλώντας εντός της κυπριακής ΑΟΖ.

Τέλος, η μεγάλη νορβηγική εταιρία σεισμικών ερευνών TGS έχει διεξαγάγει έρευνες στην περιοχή νότια από το Καστελόριζο το 2001-2002. Δεν είναι γνωστό αν η εταιρία πήρε εντολές να πραγματοποιήσει την έρευνα ή ενήργησε μόνη της. Τα αποτελέσματα των ερευνών έδειξαν ότι η περιοχή παρουσιάζει ενδιαφέρουσες δομές για ύπαρξη υδρογονανθράκων. Σε αυτά βασίστηκε η Τουρκία για να εκδώσει χάρτες με τους οποίους διεκδικεί τα Οικόπεδα 4, 5 και 6 της κυπριακής ΑΟΖ.

Οταν, μάλιστα, η άλλη νορβηγική εταιρία, η PGS, ολοκλήρωσε τις σεισμικές έρευνες στην Ελλάδα και ανέλαβε το 2008 σεισμικές έρευνες και ανοιχτά της Κύπρου, είχε δεχτεί παρενοχλήσεις από τουρκικά μαχητικά αεροσκάφη και πλοία που πλησίαζαν το νορβηγικό σκάφος και φώναζαν ακόμη και με τηλεβόες να σταματήσει η έρευνα. Φαίνεται, λοιπόν, ότι υπάρχει σύγκρουση συμφερόντων και μεταξύ νορβηγικών εταιριών.

Κλίμα έντονης καχυποψίας την επόμενη ημέρα του ναυαγίου

Το «ναυάγιο» στο Κραν Μοντανά, οι αδέξιοι και χοντροκομμένοι υπέρ της Τουρκίας χειρισμοί του ειδικού συμβούλου του γ.γ. του ΟΗΕ Εσπεν Μπαρθ Αϊντε και το παιχνίδι της απόδοσης ευθυνών που συνεχίζεται έχουν προκαλέσει κλίμα καχυποψίας μεταξύ των Ελληνοκυπρίων και των Τουρκοκυπρίων και ανάμεσα στην Ελλάδα και την Τουρκία, που επί του παρόντος εμποδίζει την ανάληψη νέας πρωτοβουλίας για λύση στο Κυπριακό.

Μάλιστα, με τις δηλώσεις του ο κ. Αϊντε (ότι ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Μεβλούτ Τσαβούσογλου θα έκανε στο Κραν Μοντανά μια πρόταση
η οποία θα ικανοποιούσε τους Ελληνοκυπρίους, που ποτέ δεν έγινε και ο ειδικός σύμβουλος αρνείται να την αποκαλύψει για λόγους «εμπιστευτικότητας») προκάλεσε μεγαλύτερη δυσαρέσκεια στη Λευκωσία, φτάνοντας στο σημείο ο Νίκος Αναστασιάδης να απειλήσει με τη δημοσιοποίηση των πρακτικών της διάσκεψης.

Το κλίμα για τον κ. Αϊντε είναι πολύ βαρύ τόσο στη Λευκωσία όσο και στην Αθήνα, αφού θεωρείται πως παίζει πλέον ξεκάθαρα μονόπλευρο παιχνίδι υπέρ των θέσεων της Τουρκίας και των Τουρκοκυπρίων, ενώ του αποδίδονται ευθύνες για την προχειρότητα με την οποία προετοίμασε τη Διάσκεψη στο Κραν Μοντανά.
Η παραμονή του Νορβηγού πολιτικού στη θέση του ειδικού διαμεσολαβητή του ΟΗΕ ίσως και να δυσκολεύει την επαναπροσέγγιση των δύο πλευρών.

Η ανάμειξη του Εσπεν Μπαρθ Αϊντε στα πολιτικά δρώμενα της χώρας του και πάλι (έχει δηλώσει ότι θα κατέβει στις εκλογές του φθινοπώρου, αλλά δεν λήγει η θητεία του στον ΟΗΕ) και η αντικατάστασή του με άλλον πολιτικό επιλογής του Αντόνιο Γκουτέρες (ο Αϊντε είναι επιλογή του Μπαν Κι Μουν) ενδεχομένως να έφερναν άλλον άνεμο εξελίξεων στο Κυπριακό, αν και 43 χρόνια μετά την εισβολή στην Κύπρο το πρόβλημα παραμένει.

Επίσης, πιθανός αντικαταστάτης του Νορβηγού φιλόδοξου πολιτικού να πήγαινε πίσω χρονικά έναν νέο κύκλο διαπραγματεύσεων. Ο ΟΗΕ και οι μεγάλες δυνάμεις (ΗΠΑ – Βρετανία) δείχνουν πάντως ότι επιθυμούν να διατηρηθούν η προσέγγιση και οι προσπάθειες μεταξύ των δύο πλευρών στην Κύπρο αρχικά για την επίτευξη συγκλίσεων στα βασικά θέματα. Δεν αποκλείεται να αναληφθεί σύντομα και νέα πρωτοβουλία για να καθίσουν ξανά Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
Ζητούμενο ωστόσο αποτελεί ο ρόλος της Τουρκίας. Οσο επιμένει στα παρεμβατικά δικαιώματα, στη διατήρηση των εγγυήσεων και στην παραμονή κατοχικών στρατευμάτων στην Κύπρο, η λύση θα βρίσκεται μακριά.

{{-PCOUNT-}}29{{-PCOUNT-}}

ΣΧΟΛΙΑ

Η δημοκρατία δημοσιεύει άμεσα κάθε σχόλιο. Ωστόσο δεν υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Σχόλια με ύβρεις διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται.

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Ήρθε η ώρα της πληρωμής για τα αναδρομικά – Τι θα δουν οι συνταξιούχοι στα ΑΤΜ

Αρχίζει, μαζί με την καταβολή των συντάξεων του Νοεμβρίου, η πίστωση των αναδρομικών. Συνολικά θα καταβληθεί 1,341 δισ., αν και το ΣτΕ επιδίκασε 3,9...

865 νέα κρούσματα! Ποιες περιοχές είναι στο «κόκκινο»

331 θετικοί στην Αττική, ενώ πιο δύσκολη θεωρείται η κατάσταση στη Θεσσαλονίκη με 181 νέα περιστατικά Εκτός ελέγχου είναι η έξαρση της πανδημίας στη χώρα,...

Αυτοκτόνησε ιδιοκτήτης γηροκομείου μετά τον εντοπισμό κρουσμάτων

Η αφόρητη πίεση που ένιωθε με την έξαρση του κορονοϊού και το ψυχολογικό βάρος που ένιωσε πριν από λίγες ημέρες, όταν εντοπίστηκαν κρούσματα στη...

Η «Πρωτοβουλία Νέων» μάχεται για τον κόσμο που ονειρεύεται να ζει

Τον αγώνα της για να δημιουργήσει τον κόσμο του μέλλοντος, μια κοινωνία στην οποία ονειρεύεται να ζει δίνει η οργάνωση «Πρωτοβουλία Νέων». Από την Γιώτα...

Μέτωπο με Κύπρο και Αίγυπτο κατά της τουρκικής ασυδοσίας

Νέα Τριμερής Σύνοδος Κορυφής χθες στη Λευκωσία. Μητσοτάκης: Η ηγεσία της Τουρκίας φαντασιώνεται αυτοκρατορικές πρακτικές με επιθετικές δράσεις Ελλάδα, Κύπρος και Αίγυπτος καταδίκασαν με τον...