Δευτέρα, 12 Απρίλιος 2021

Ρωγμές στην «φούσκα» της (πιστής) Ολλανδίας

Υποστήριξε όσο λίγοι στην Ευρώπη το πιο σκληρό πρόσωπο της δημοσιονομικής ορθοδοξίας και αρεσκόταν στο να υπακούει με ευλάβεια τις γερμανικές θέσεις. Τώρα η Ολλανδία, η πιο σημαντική σύμμαχος του Βερολίνου στην απαίτηση για μεγαλύτερη δημοσιονομική λιτότητα στην Ευρώπη, έχει πέσει και η ίδια σε οικονομική κρίση.

Από το 2010 ακόμη, όταν ακούστηκαν οι πρώτες φωνές για τους «τεμπέληδες του Νότου», που ζούσαν με τα δανεικά των τραπεζών, η ολλανδική φούσκα είχε εμφανίσει τις πρώτες ρωγμές. Λίγοι, όμως, είχαν μπήκαν στον κόπο να δουν πιο προσεκτικά τα στοιχεία της Eurostat του 2009 για τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά, που αποκάλυπταν περίτρανα ότι τα σκήπτρα κατείχαν τα νοικοκυριά της Ολλανδίας. Οι Ολλανδοί οικονομολόγοι πολλές φορές στο παρελθόν είχαν προειδοποιήσει για τις πολιτικές των ολλανδικών τραπεζών, που τα «καλά» χρόνια έδιναν αφειδώς στεγαστικά δάνεια που ξεπερνούσαν το 125% της αξίας του ακινήτου, καθώς κάλυπταν και άλλες δαπάνες, φόρους, ανακαινίσεις ακόμη και αγορά αυτοκινήτου.

Σήμερα, όπως χαρακτηριστικά ανέφερε σε δημοσίευμα το γερμανικό περιοδικό «Der Spiegel», «η κάποτε υποδειγματική οικονομία υποφέρει κάτω από μεγάλα χρέη και από μια φούσκα με τα ακίνητα που απειλεί την ανάπτυξη και αυξάνει την ανεργία». «Ο Μίκαελ Σίπενς ξέρει τι σημαίνει ρίσκο. Ο 41χρονος εργάζεται στην ολλανδική τράπεζα ING και δουλειά του είναι να αποφασίζει για τη χρηματοδότηση προγραμμάτων, όπως πάρκα αιολικής ενέργειας στην Κύπρο και εργοστάσια φυσικού αερίου στην Τουρκία. Μέχρι τώρα δούλευε με χρήματα άλλων και έβγαζε έναν πολύ καλό μισθό» γράφει το περιοδικό «Der Spiegel». Μόνο που ξαφνικά ο άνθρωπος αυτός κατάλαβε τι σημαίνει μια κακή επένδυση σε προσωπικό επίπεδο. Πριν από έξι χρόνια αγόρασε για εκείνον και την οικογένειά του, τη γυναίκα του και τα τρία παιδιά τους, ένα σπίτι κοντά στις ακτές της Βόρειας Θάλασσας. Κόστιζε 430.000 ευρώ, αλλά η τράπεζα γενναιόδωρα του έδωσε δάνειο για 500.000 ευρώ. Ετσι είχαν χρήματα για την ανακαίνιση και διάφορους φόρους που έπρεπε να πληρώσουν. «Μετά τη χρεοκοπία της Lehman Brothers, οι τιμές των ακινήτων έκαναν απίθανη βουτιά. Το χρέος Ολλανδών, όπως οι Σίπενς, αντιστοιχεί σήμερα στο 250% του εισοδήματός τους. Σε σύγκριση με το 2011 ακόμη και οι Ισπανοί είχαν ανάλογο ποσοστό της τάξης του 125%» τονίζεται στο δημοσίευμα.

Η Ολλανδία είναι ακόμη μια από τις πιο ανταγωνιστικές χώρες στην Ε.Ε., αλλά τώρα που έσκασε η φούσκα των ακινήτων και των στεγαστικών δανείων απειλεί να βυθίσει ολόκληρη την οικονομία μαζί της. Τα τελευταία δύο χρόνια η ανεργία έχει ξεπεράσει το 6%. Ενα στα οκτώ νοικοκυριά δυσκολεύεται να τα βγάλει πέρα. Η κατάσταση δεν συγκρίνεται βέβαια με την Ελλάδα, την Κύπρο, την Πορτογαλία και την Ισπανία, αλλά οι Ολλανδοί, τόσο συνηθισμένοι στην ευημερία και τη σταθερότητα, πονάνε για πρώτη φορά από τη λιτότητα και βλέπουν τον τρόπο της ζωής τους να απειλείται. Η πολιτική κρίση, αναμενόμενη λόγω της οικονομικής δυσπραγίας, άρχισε πριν από έναν χρόνο. Τουλάχιστον τότε την αισθάνθηκαν οι κοινοί θνητοί. Πέρυσι τον Απρίλιο άρχισαν οι διαπραγματεύσεις για περικοπές 14-16 δισ. ευρώ στο Δημόσιο. Τόσα θα χρειάζονταν για να μειωθεί το έλλειμμα από 4,6% σε 3% του ΑΕΠ, το πλαφόν του Μάαστριχτ, το 2013. Αλλά ακόμη και έτσι, για να ισοσκελιστεί ο προϋπολογισμός το 2017, θα πρέπει να βρεθούν άλλα 25 δισ. ευρώ από αυξήσεις φόρων ή μειώσεις δαπανών. Το 2012 για τέταρτη χρονιά στη σειρά η Ολλανδία εμφάνισε δημοσιονομικό έλλειμμα και χρέος υψηλότερο ως ποσοστό επί του ΑΕΠ του ορίου που θέτουν οι δεσμεύσεις της έναντι της ευρωζώνης. Το δημοσιονομικό έλλειμμα της χώρας ανήλθε το 2012 στο 4,1% του ΑΕΠ, υπερβαίνοντας το όριο του 3% που προβλέπεται από τις συνθήκες της ευρωζώνης. Το δημόσιο χρέος διαμορφώθηκε σε επίπεδο 71,2% επί του ΑΕΠ έναντι του 60% που τίθεται ως όριο. Η ολλανδική οικονομία αναμένεται να συρρικνωθεί περαιτέρω κατά 0,5% το 2013, η κοινή γνώμη και τα μέσα ενημέρωσης της χώρας αρχίζουν να διερωτώνται εάν η επιθετική πολιτική λιτότητας της κυβέρνησης είναι αναποτελεσματική.

Οπως ανέφερε δημοσίευμα της εφημερίδας «Financial Times», η πρόταση της ολλανδικής κυβέρνησης για πρόσθετες μειώσεις ύψους 4,3 δισ. ευρώ το 2014, ώστε να μειωθεί το έλλειμμα κάτω από το όριο που επιβάλλει το ευρωπαϊκό δημοσιονομικό σύμφωνο, συναντά αυξανόμενη αντίθεση τόσο από τα κόμματα της αντιπολίτευσης όσο και από το εργατικό κίνημα της χώρας.

Η καταστροφική εμμονή

Ο Κεν Τόιλινγκ, επικεφαλής του κρατικού Κέντρου Οικονομικού Προγραμματισμού της Ολλανδίας τα τελευταία επτά χρόνια, αποχωρεί τον Απρίλιο. Τον περασμένο μήνα συνέταξε μια έκθεση κατηγορώντας τους Ολλανδούς πολιτικούς ότι αγνοούν αυτό που αποτελεί κοινό τόπο για τους οικονομολόγους: ότι δηλαδή η μείωση των ελλειμμάτων είναι πολύ πιο επιζήμια κατά τη διάρκεια των «υφέσεων των ισολογισμών» -όπως η τρέχουσα- από ό,τι συνήθως. Οι βασικοί αμφισβητίες της λιτότητας στα πανεπιστήμια και στις μεγάλες τράπεζες είχαν αποκλειστεί όχι μόνο από τα όργανα που διαμορφώνουν τις κυβερνητικές πολιτικές, αλλά και από τα συμβουλευτικά όργανα των πολιτικών κομμάτων, τόσο των δεξιών όσο και των αριστερών. Αλλωστε, από τους μεγαλύτερους υποστηρικτές της λιτότητας είναι η ολλανδική κεντρική τράπεζα.

Η (προστατευόμενη του Βερολίνου) Λετονία εποφθαλμιά τα κυπριακά κεφάλαια

Ελντοράντο της Βαλτικής, αντίπαλον δέος της Κύπρου, βιτρίνα των γερμανικών τραπεζών; Οποιον χαρακτηρισμό κι αν δώσει κανείς στη Λετονία, δεν απέχει πολύ από τη πραγματικότητα. Χώρα-μέλος της Ε.Ε., που προσδοκά ένταξη στη ζώνη του ευρώ το 2014, η Λετονία, μετά τις εξελίξεις στην Κύπρο, ρίχνει δίχτυα για να προσελκύσει τα ξένα κεφάλαια… μαύρα, κόκκινα, κίτρινα, μπλε… Η δημιουργία λογαριασμού από ξένους καταθέτες είναι εύκολη υπόθεση με την απλή συμπλήρωση 6 εγγράφων, μέσα σε 1 ώρα! Αυτό που έχει ενδιαφέρον όμως είναι ότι η Λετονία βρίσκεται στη «σφαίρα επιρροής» της Γερμανίας. Η χώρα της Βαλτικής, που σημειώνει μια ακόμη επιτυχία, κατάφερε να «διώξει» το ΔΝΤ! Με ανακοίνωσή του το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο ανέφερε ότι θα αποχωρήσει το καλοκαίρι από τη Λετονία, όταν και θα αποπληρωθούν όλα τα δάνεια της χώρας.

Στην ανακοίνωση σημειώνεται ακόμη: «Η Λετονία ολοκλήρωσε με επιτυχία το πρόγραμμα το 2011 και αποπλήρωσε όλες τις δανειακές της υποχρεώσεις το 2012. Η Λετονία έχει ανακτήσει τη μακροοικονομική της σταθερότητα και η οικονομική της ανάκαμψη έχει πλέον εδραιωθεί, αν και πρέπει ακόμα να αντιμετωπιστεί η υψηλή ανεργία και να συνεχιστούν οι μακροοικονομικές μεταρρυθμίσεις». Η Ρίγα, πάντως, απορρίπτει τους φόβους ότι θα γίνει ένα νέο τραπεζικό καταφύγιο για τα ρωσικά κεφάλαια που φεύγουν από την Κύπρο εξαιτίας της κρίσης. «Η εισροή κεφαλαίων προερχομένων από την Κύπρο είναι πολύ, πολύ μικρή» δήλωσε ο Λετονός υπουργός Οικονομικών Αντρις Βιλκς. «Οσον αφορά τις καταθέσεις στη Λετονία των μη κατοίκων, τα κεφαλαία που προέρχονται από την Κύπρο αποτελούν το 10% ως 15% των καταθέσεων αυτών» λέει ο ίδιος. Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, το επίπεδο των καταθέσεων μη κατοίκων στις λετονικές τράπεζες αυξήθηκε κατά 0,4%, δηλαδή κατά 26,900.000 λατ (38.000.000 ευρώ), τον Φεβρουάριο σε σχέση με τον Ιανουάριο. Αναμένοντας την απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που πρόκειται να αποφανθεί τον Ιούνιο κατά πόσο η Λετονία μπορεί να ενταχθεί στο ευρώ, η Ρίγα απορρίπτει οποιαδήποτε νύξη περί αδυναμίας του χρηματοπιστωτικού συστήματός της και επιμένει στο γεγονός ότι αυτό το τελευταίο είναι σύμφωνο με τους ευρωπαϊκούς κανονισμούς. Το ΔΝΤ και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχαν, από την πλευρά τους, προειδοποιήσει τη Λετονία για το γεγονός ότι τα υψηλά επίπεδα των καταθέσεων μη κατοίκων στις τοπικές τράπεζες δείχνουν ότι υπάρχει κίνδυνος να ξεπλένονται χρήματα.

Ορισμένα μέσα ενημέρωσης είδαν στους ευρωπαϊκούς όρους που τέθηκαν στην Κύπρο μέτρα που ωφελούν το Λουξεμβούργο, την Ελβετία και τη Λετονία, χώρες που εμφανίζονται ως πιθανοί προορισμοί κεφαλαίων τα οποία Ρώσοι πελάτες αποσύρουν από τις κυπριακές τράπεζες. Η Λετονία αναφέρθηκε στο πλαίσιο αυτό επειδή έχει μια μεγάλη ρωσόφωνη κοινότητα. Σύμφωνα με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, έως και το 90% των καταθέσεων μη κατοίκων στη Λετονία προέρχεται από τη Ρωσία και από άλλες χώρες της Κοινοπολιτείας Ανεξάρτητων Κρατών (ΚΑΚ), όπως και στις κυπριακές τράπεζες.

Στέλλα Θεοδώρου

{{-PCOUNT-}}13{{-PCOUNT-}}

Η εφημερίδα δημοκρατία δημοσιεύει άμεσα κάθε σχόλιο. Ωστόσο δεν υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Σχόλια με ύβρεις διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται.

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ