Τετάρτη, 21 Απρ 2021

Τα 13 φρικτά λεπτά που «έκαψαν» τις διαδηλώσεις στην Ελλάδα!

Το χρονικό της τραγωδίας στην Marfin στις 5 Μαίου 2010 κατά τη διάρκεια της πρώτης διαμαρτυρίας για το Μνημόνιο

«Εμπαινε ο καπνός στο γραφείο του Νώντα. Η Αγγελική ήταν δίπλα του. Εβαλα το σακάκι μου στη μύτη και κρατούσα την κουπαστή. Κατέβηκα στον άλλον όροφο. Αυτή ήταν η τελευταία επαφή που είχα. Τον Νώντα τον βρήκαν στα σκαλιά. Η Αγγελική δεν είχε κουνηθεί καθόλου από το γραφείο». Το ημερολόγιο δείχνει 5 Μαΐου 2010, σχεδόν δύο εβδομάδες μετά το διάγγελμα του Γιώργου Παπανδρέου από το Καστελόριζο, που έσπρωξε την Ελλάδα στη «δίνη» των Μνημονίων. Η χώρα «παραλύει» από την πανελλαδική απεργία που έχουν κηρύξει τα συνδικάτα. Η Αθήνα «βράζει» από νωρίς το πρωί, καθώς ένας τεράστιος όγκος διαδηλωτών -πάνω από 200.000, σύμφωνα με τις πλέον «μετριοπαθείς» εκτιμήσεις- ξεχύνεται στους δρόμους, αντιδρώντας στα μέτρα λιτότητας.

Στην πλατεία Συντάγματος, χιλιάδες άνθρωποι «πολιορκούν» τη Βουλή. Στα παράθυρα του κτιρίου ξεπροβάλλουν βουλευτές και εργαζόμενοι του Κοινοβουλίου, που δυσκολεύονται να πιστέψουν αυτό που συμβαίνει. Είναι μια μεγαλειώδης αντιμνημονιακή διαδήλωση, που θα μείνει στην Ιστορία. Δυστυχώς, για τους λάθος λόγους… Γύρω στις 14.00, περίπου στο μέσον της οδού Σταδίου, 12 κουκουλοφόροι, οπλισμένοι με ρόπαλα, πέτρες, βαριοπούλες και βόμβες μολότοφ, βγαίνουν από το πλήθος και κατευθύνονται με άγριες διαθέσεις προς το βιβλιοπωλείο Ιανός και, στη συνέχεια, προς το ανοιχτό υποκατάστημα της Marfin Bank. Στην τράπεζα βρίσκονται εκείνη την ώρα 24 εργαζόμενοι.

«Βροχή» από πέτρες

Μια «βροχή» από πέτρες και μερικά χτυπήματα με βαριοπούλες αρκούν για να καταρρεύσει τμήμα της τζαμαρίας, με έναν εκκωφαντικό θόρυβο.

Ενα χέρι -το χέρι ενός δολοφόνου- ρίχνει στο εσωτερικό της τράπεζας μια βόμβα μολότοφ. Το ισόγειο του υποκαταστήματος τυλίγεται στις φλόγες. Οι εργαζόμενοι της Marfin αναζητούν διέξοδο στους ορόφους του κτιρίου, που γεμίζει με πυκνούς μαύρους καπνούς. Χιλιάδες διαδηλωτές εξακολουθούν να διασχίζουν τη Σταδίου, χωρίς να αντιλαμβάνονται την κρισιμότητα των στιγμών. Ακολουθούν 13 δραματικά λεπτά. Οι υπάλληλοι της τράπεζας ανοίγουν τα παράθυρα και βγαίνουν στα μπαλκόνια για να ανασάνουν. Οι μαυροντυμένοι νεαροί τούς βρίζουν και τους απειλούν, ενώ ένας από αυτούς σκύβει στη σπασμένη τζαμαρία και ψεκάζει τον χώρο με εύφλεκτο υγρό. Η φωτιά φουντώνει, η ατμόσφαιρα γίνεται αποπνικτική.

Οι 24 εγκλωβισμένοι της Marfin βρίσκονται σε απόγνωση. Η πόρτα που οδηγεί στην ταράτσα είναι κλειδωμένη. Η μοναδική έξοδος κινδύνου στο ισόγειο είναι αδύνατον να χρησιμοποιηθεί, καθώς το τηλεχειριστήριο που απαιτείται για να ανοίξει η πόρτα βρίσκεται στο φλεγόμενο γραφείο της διευθύντριας. Οι περισσότεροι εργαζόμενοι συγκεντρώνονται σε εξωτερικό χώρο του δευτέρου ορόφου, περιφραγμένο με κάγκελα και οροφή από μεταλλικό πλέγμα. Καταφέρνουν να ξηλώσουν την οροφή, να περάσουν σε διπλανά κτίρια και να σωθούν. Ενας συνάδελφός τους πέφτει από ύψος τριών μέτρων, πηδώντας σε ταράτσα γειτονικού κτίσματος, και τραυματίζεται σοβαρά (κάταγμα σπονδύλου). Οι πυροσβέστες που σπεύδουν στον αριθμό 23 της οδού Σταδίου απεγκλωβίζουν πέντε άτομα που έχουν παγιδευτεί στα μπαλκόνια, χρησιμοποιώντας κλίμακες. Δεν προλαβαίνουν, όμως, να τους σώσουν όλους…

Χάος

Η είδηση για νεκρούς στη Marfin πέφτει σαν κεραυνός στην Αθήνα, που πάλλεται από τα συνθήματα των διαδηλωτών. Στη Σταδίου επικρατεί χάος. Κάποιοι «θερμόαιμοι» διαδίδουν ότι δεν υπάρχουν νεκροί και μιλούν για «προπαγάνδα των ΜΜΕ»! Αλλοι επιτίθενται φραστικά στους πυροσβέστες, ενώ διμοιρίες των ΜΑΤ κάνουν χρήση χημικών. Την ίδια ώρα, συγγενείς εργαζομένων της τράπεζας αναζητούν με δάκρυα στα μάτια τους δικούς τους ανθρώπους. Οι διασωθέντες αγκαλιάζονται, προσπαθούν να μετρηθούν. Πόσοι λείπουν; Ποιοι; Η απάντηση δεν αργεί να έρθει: ο Επαμεινώνδας Τσακάλης, 36 ετών, η Παρασκευή Ζούλια, 35 ετών, και η Αγγελική Παπαθανασοπούλου, 32 χρόνων, έγκυος στον τέταρτο μήνα, είναι νεκροί. Σύμφωνα με την ιατροδικαστική έκθεση, τα αίτια του θανάτου τους είναι η εισπνοή καπνού και τοξικών αερίων.

Η τραγωδία της Marfin κυριαρχεί στην επικαιρότητα και ρίχνει βαριά τη σκιά της στις αντιμνημονιακές κινητοποιήσεις που ακολουθούν. Για περίπου έναν χρόνο (μέχρι την εμφάνιση των «αγανακτισμένων» στην πλατεία Συντάγματος, στα τέλη Μαΐου του 2011) η συμμετοχή των πολιτών στις διαδηλώσεις μειώνεται κατακόρυφα, σε αντίθεση με τα περιστατικά βίας (ξυλοδαρμοί βουλευτών, συγκρούσεις μεταξύ διαδηλωτών και ανδρών των ΜΑΤ κ.λπ.), που «σημαδεύουν» τις περισσότερες συγκεντρώσεις και πορείες διαμαρτυρίας. Το μήνυμα είναι ξεκάθαρο: η παραδομένη στη λιτότητα, στη φτώχεια και την ανεργία ελληνική κοινωνία δεν θα είναι ποτέ πια ίδια… Η Ελλάδα των Μνημονίων είναι μια διαφορετική χώρα…


Ο (σημαντικός) ρόλος των μαρτύρων

H πρώτη ημέρα της δίκης για τη δολοφονική επίθεση στην τράπεζα Marfin σημαδεύτηκε από τις συγκλονιστικές καταθέσεις των εγκλωβισμένων υπαλλήλων, οι οποίοι την 5η Μαΐου 2010 έδωσαν μάχη για να κερδίσουν τη ζωή τους! Πλέον, το ενδιαφέρον στρέφεται στη δεύτερη ημέρα της ακροαματικής διαδικασίας, η οποία θα πραγματοποιηθεί στις 14 Οκτωβρίου 2016.

Οι επόμενες συνεδριάσεις του Μικτού Ορκωτού Δικαστηρίου της Αθήνας αναμένονται με το ίδιο, αν όχι μεγαλύτερο, ενδιαφέρον. Από τη δικαστική αίθουσα αναμένεται να παρελάσαν κι άλλοι εγκλωβισμένοι υπάλληλοι στο τραπεζικό κατάστημα της οδού Σταδίου, αστυνομικοί αλλά και αυτόπτες μάρτυρες της αντίστοιχης επίθεσης, ευτυχώς χωρίς θύματα, στο βιβλιοπωλείο Ιανός. Εξι αστυνομικοί, οι καταθέσεις των οποίων περιλαμβάνονται στη δικογραφία της υπόθεσης, δεν έχουν αναγνωρίσει τον 34χρονο κατηγορούμενο Θοδωρή Σίψα ως έναν εκ των δραστών. Ωστόσο, υπάρχει κι ένας αστυνομικός ο οποίος φέρεται ότι υποστήριξε στον ανακριτή της υπόθεσης ότι τα χαρακτηριστικά του προσομοιάζουν με αυτά ενός εκ των δραστών, χωρίς όμως κι αυτός να προβαίνει σε ανεπιφύλακτη αναγνώριση του.

Οσον αφορά τον δεύτερο κατηγορούμενο Παύλο Αντρέεβ, ενώ αρχικά υπήρξαν μάρτυρες που τον αναγνώριζαν ως έναν εκ των κουκουλοφόρων, στη συνέχεια ενώπιον της ανακρίτριας αναιρέθηκαν. Για παράδειγμα, υπάλληλος του βιβλιοπωλείου Ιανός, ενώ προανακριτικά είχε καταθέσει πως μπορεί να ήταν αυτός ο δράστης, στη συνέχεια, στην κατάθεσή του στον ανακριτή, το πήρε πίσω. «Ο άλλος είχε πιο φαρδιές πλάτες και πλούσιο μαλλί. Αυτός είναι πιο αδύνατος» ανέφερε. Το ίδιο συνέβη και με αυτόπτη μάρτυρας ο οποίος προανακριτικά τον αναγνώρισε σε ποσοστό 70% και εν συνεχεία αναίρεσε την κατάθεσή του. Το εάν θα αναγνωριστούν οι κατηγορούμενοι από τους μάρτυρες θα παίξει σημαντικό ρόλο στην εξέλιξη της υπόθεσης.
Πάντως, κατά τη διάρκεια της πρώτης ημέρας προκάλεσε εντύπωση η κατάθεση του ταμία του υποκαταστήματος της Marfin, ο οποίος είπε χαμηλόφωνα στην πρόεδρο: «Δεν νιώθω ασφάλεια, είναι δύσκολη θέση μου. Υπήρχε διάλογος (σ.σ.: εννοώντας με τα πρόσωπα που βρίσκονταν εκτός του υποκαστήματος και φώναζαν “να καείτε!”)».

Η δίκη για τις ευθύνες στελεχών του ομίλου

Παρότι οι φυσικοί δράστες δεν έχουν ακόμη καταδικαστεί, τον Ιούλιο του 2013 επιβλήθηκαν ποινές σε τρία στελέχη της Marfin για τον θάνατο τριών υπαλλήλων και τον τραυματισμό 21 εργαζομένων. Μεταξύ αυτών, ο τότε διευθύνων σύμβουλος Κωνσταντίνος Βασιλακόπουλος, ο υπεύθυνος ασφαλείας του κτιρίου Εμμανουήλ Βελονάκης και η διευθύντρια του καταστήματος Αννα Βακαλοπούλου. Το δικαστήριο είχε δεχτεί την πρόταση της εισαγγελέως, η οποία υποστήριζε ότι δεν είχαν ληφθεί μέτρα ασφαλείας (μελέτη πυροπροστασίας, πιστοποιητικό από την Πυροσβεστική) από την τράπεζα, καθώς και ότι «ακόμη και την ύστατη στιγμή δεν εκκένωσαν το κατάστημα».
Υπενθυμίζεται ότι σε εκείνη την απεργία της 5ης Μαΐου κανονικά απεργούσαν και οι τραπεζοϋπάλληλοι, γεγονός που είχε προκαλέσει την «έκρηξη» της ΟΤΟΕ κατά των ιθυνόντων της Μarfin. Να σημειωθεί, τέλος, ότι και στην έναρξη της δίκης, την περασμένη Δευτέρα, εργαζόμενη υποστήριξε πως στελέχη της τράπεζας την ώρα που είχε ξεσπάσει η πυρκαγιά τούς έδωσαν οδηγία να σώσουν αρχεία και φακέλους, και όχι να διαφυλάξουν τη ζωή τους! Για την ιστορία (όπως η ίδια τόνισε): Τα αρχεία σώθηκαν.

Οι αιτίες των συνεχών αναβολών

Οι αλλεπάλληλες εκλογικές αναμετρήσεις των τελευταίων ετών αλλά και οι συνεχείς κινητοποιήσεις των δικηγόρων, που απείχαν από τα καθήκοντά τους, «μπλόκαραν» τις περισσότερες φορές την έναρξη της δίκης για την υπόθεση του δολοφονικού εμπρησμού της τράπεζας Marfin, αποτέλεσμα του οποίου ήταν να βρουν τραγικό θάνατο τρεις υπάλληλοί της, αλλά και της αντίστοιχης εμπρηστικής επίθεσης στο βιβλιοπωλείο ΙΑΝΟΣ, χωρίς θύματα αυτήν τη φορά.

Η δίκη αναβλήθηκε μία φορά λόγω κωλύματος του συνηγόρου πολιτικής αγωγής και τις υπόλοιπες τέσσερις λόγω των εκλογικών αναμετρήσεων (κατά τη διάρκεια των οποίων αναστέλλεται η λειτουργία των δικαστηρίων) ή εξαιτίας της αποχής των δικηγόρων. Οι δύο κατηγορούμενοι στην υπόθεση, ο Θοδωρής Σίψας, που κατηγορείται για τον εμπρησμό της Marfin, και ο Παύλος Αντέεβ ή Ανδρεάδης, ουδέποτε υπέβαλαν αίτημα αναβολής της δίκης, καθώς εξαρχής υποστήριζαν ότι επιθυμούν την ταχύτερη το δυνατόν εκδίκαση της υπόθεσης. Η υπόθεση έφτασε πρώτη φορά στο εδώλιο στις 10 Δεκεμβρίου 2013 και από τότε ως την προηγούμενη Δευτέρα 19 Σεπτεμβρίου αναβαλλόταν συνεχώς. Η μόνη φορά που έφτασε κοντά στην εκδίκασή της ήταν τον Δεκέμβριο του 2015, όταν ωστόσο διέκοψε λόγω απουσίας μεγάλου αριθμού μαρτύρων. Εν συνεχεία άρχισαν οι κινητοποιήσεις των δικηγόρων ενάντια στο ασφαλιστικό νομοσχέδιο και τελικά αναβλήθηκε για πέμπτη φορά.

Παράλληλα, χρειάστηκε να περάσουν τρία χρόνια από το 2010 ως το 2013 προκειμένου οι αρμόδιες Αρχές να απαγγείλουν κατηγορίες σε συγκεκριμένα πρόσωπα. Μάλιστα, οι Σίψας και Ανδρεάδης, οι οποίοι εν συνεχεία κατηγορήθηκαν για την υπόθεση, είχαν δώσει ανωμοτί εξηγήσεις στην Κρατική Ασφάλεια ήδη από τον Απρίλιο του 2011. Ωστόσο, ενώπιον του ανακριτή βρέθηκαν στα τέλη Ιανουαρίου του 2013. Και οι δύο αφέθηκαν τελικά ελεύθεροι έως την εκδίκαση της υπόθεσης.

Οι άλλες επιθέσεις που δεν έγιναν γνωστές

Ηταν λίγες ημέρες μετά τη μεγάλη τραγωδία της Marfin, όταν κάποια ιστολόγια άρχισαν να διακινούν μια συνταρακτική πληροφορία, συνοδευόμενη από μαρτυρίες. Σύμφωνα με αυτήν την πληροφορία -που έμελλε να μην ερευνηθεί ποτέ καθώς δεν υπήρχαν… νεκροί-, την ίδια μαύρη ημέρα, πέρα από τη Marfin και τον Ιανό, είχαν γίνει ακόμη τέσσερις απόπειρες φονικών εμπρησμών (σε τράπεζες και καταστήματα) από «γκρούπες» άγνωστων κουκουλοφόρων, ενώ είχε καταγραφεί και μια περίπτωση επιτυχημένου εμπρησμού – ενός δημοσιογραφικού βαν με επιβάτες. Οι πέντε επιθέσεις, σύμφωνα με τους μάρτυρες, είχαν πανομοιότυπη μεθοδολογία και, υπό συνθήκες, αποκαλύπτουν ένα καθολικό σχέδιο καταστροφής με άγνωστους σκοπούς.

Η χρονική στιγμή της έναρξης των αλυσιδωτών επιθέσεων τοποθετείται πολύ κοντά στα γεγονότα της Marfin, όταν η μεγαλειώδης πορεία άρχισε να διαλύεται, και αρκετά μπλοκ διαδηλωτών κινούνταν -πέρα από τα Προπύλαια- προς τη Συγγρού, μέσω της Αμαλίας και της Φιλελλήνων. Οι γνωστές ομάδες ταραξιών προκαλούσαν φθορές, όμως υπήρχε και μια «γκρούπα» κουκουλοφόρων που έδειχνε να έχει πιο άγριες διαθέσεις. «Ηταν “σπασμένη” σε υποομάδες των τεσσάρων, πέντε ή και έξι ατόμων, όλοι με κουκούλες, και δρούσαν με τον ίδιο τρόπο. Η εμπροσθοφυλακή έσπαγε την τζαμαρία και στη συνέχεια ένα ή και δύο άτομα αναλάμβαναν να εκσφενδονίσουν τις μολότοφ» ήταν η περιγραφή ενός ανώνυμου μάρτυρα στο ιστολόγιο που κατήγγειλε τις αλυσιδωτές ενέργειες. Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, με αυτόν τον τρόπο επιχείρησαν να χτυπήσουν σε δύο τράπεζες, μία αντιπροσωπία αυτοκινήτων και μία εταιρία ενοικίασης οχημάτων (Αμαλίας έως και αρχές Συγγρού), όπου υπήρχαν εντός εργαζόμενοι και πελάτες!

Οι τέσσερις επιθέσεις απετράπησαν με την έγκαιρη παρέμβαση διαδηλωτών, αλλά και με την αντίδραση εργαζομένων ή και πελατών. Ωστόσο, στη φονική διαδρομή της η ίδια «γκρούπα» κατάφερε να βάλει φωτιά σε ένα δημοσιογραφικό βαν τουρκικού τηλεοπτικού σταθμού, που ήταν σταθμευμένο στην Αμαλίας και στο οποίο επέβαιναν τρία άτομα, δύο τεχνικοί και μία δημοσιογράφος! Και οι τρεις, κατά τις ίδιες «θαμμένες» μαρτυρίες, απεγκλωβίστηκαν από διαδηλωτές. Τα «φώτα», ωστόσο, είχαν ήδη εστιάσει στη μεγάλη τραγωδία. Καθώς κατά τις απόπειρες και τον εμπρησμό στο βαν δεν προκλήθηκαν τραυματισμοί ή θάνατοι, η Αστυνομία ουδέποτε κλήθηκε να ερευνήσει αν σχετίζονταν με τα γεγονότα της Marfin και αν επρόκειτο για ένα συνολικό «σκοτεινό» σχέδιο.

Ο άγνωστος μύωψ με το τζόκεϊ και η κοπέλα που ζητούσε «αίμα»

Πέραν του Θοδωρή Σίψα και του Παύλου Ανδρεάδη (ή Αντρέεβ), που δικάζονται για τις επιθέσεις σε Marfin και Ιανό, αντίστοιχα, υπάρχουν ακόμη δύο κομβικά πρόσωπα στην τραγική ιστορία τα οποία παραμένουν ασύλληπτα. Το πρώτο άτομο είναι ο άγνωστος με το καπέλο τζόκεϊ, που φέρεται ότι φορούσε και γυαλιά μυωπίας, και έχει περιγραφεί από τους μάρτυρες ως ο εμπρηστής που εκκίνησε την πυρκαγιά στην τράπεζα. Το δεύτερο είναι η κοπέλα την οποία έχουν κατονομάσει αρκετοί μάρτυρες -από το 2010 μέχρι και τη δίκη που άρχισε τη Δευτέρα- ως αυτή που φώναζε «κάψ’ τε τους», την ώρα που το κτίριο ζωνόταν από τους καπνούς. Και οι δύο παραμένουν ασύλληπτοι, όπως και οι υπόλοιποι 10 με 15 κουκουλοφόροι που φέρεται ότι αποτελούσαν τον πυρήνα των φονιάδων.

Οσον αφορά τον Ανδρεάδη (Αντρέεβ), πέραν της καταγωγής του από το Καζακστάν δεν υπάρχουν πολλά επιπλέον στοιχεία. Σχεδόν το ίδιο ισχύει για τον Θοδωρή Σίψα, ο οποίος, ωστόσο, σε κείμενό του είχε παραδεχτεί τη συμμετοχή του στον αντιεξουσιαστικό – αναρχικό χώρο, αρνούμενος κατηγορηματικά την ευθύνη για την τραγωδία. «Ως εργάτης, βιώνοντας στο πετσί μου το καθεστώς της μισθωτής σκλαβιάς, συμμετέχω στους κοινωνικούς-ταξικούς αγώνες, πλάι στους καταπιεσμένους. Με βάση όλα αυτά, ήταν αυτονόητο για μένα να συμμετάσχω σε μια από τις πιο πολυπληθείς στα χρονικά απεργιακές διαδηλώσεις στις 5/5/2010 ενάντια στην υπογραφή του 1ου Μνημονίου […]. Θα επαναλάβω ξανά πως η αξιοπρέπειά μου ως άνθρωπος αλλά και ως άτομο που μιλάει για ελευθερία και αντιεξουσία δεν θα μου επέτρεπε να κάνω αυτό για το οποίο κατηγορούμαι» ανέφερε.

{{-PCOUNT-}}31{{-PCOUNT-}}

Η εφημερίδα δημοκρατία δημοσιεύει άμεσα κάθε σχόλιο. Ωστόσο δεν υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Σχόλια με ύβρεις διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται.

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ