Πέμπτη, 21 Ιανουαρίου 2021

Το «χρυσό βασίλειο» με τους παγετώνες γίνεται σιγά σιγά Ελντοράντο!

Ποια περιοχή του πλανήτη διαθέτει όλα τα πολύτιμα ορυκτά και μέταλλα που θα μπορούσαν να την αναγάγουν σε σύγχρονο Ελντοράντο; Στην ερώτηση δεν θα μπορούσε να υπάρχει καλύτερη απάντηση από τη Γροιλανδία. Η «πράσινη γη», που ήταν μονίμως καλυμμένη από χιόνι -προτού τουλάχιστον την πλήξουν οι συνέπειες της κλιματικής αλλαγής και του λιωσίματος των πάγων-, στο υπέδαφος και στα χωρικά ύδατα της οποίας βρίσκονται θαμμένα, ούτε λίγο ούτε πολύ, το 10% του εναπομείναντος πετρελαίου του πλανήτη, το 30% του φυσικού αερίου, η μεγαλύτερη συγκέντρωση ρουμπινιών παγκοσμίως, χρυσός, ασήμι, σίδηρο. Επίσης, 600.000 τόνοι ουρανίου και το ένα τέταρτο των παγκόσμιων αποθεμάτων σπάνιων γαιών, των σπάνιων μετάλλων με οξείδια γεώδους μορφής («DNA του 21ου αιώνα» τα χαρακτηρίζει η βρετανική «Telegraph») που εξορύσσονται από κοινού με το ουράνιο και χρησιμοποιούνται για την κατασκευή όλων των πολύτιμων εξαρτημάτων της ψηφιακής εποχής: από τα «έξυπνα» τηλέφωνα και τους ηλεκτρικούς λαμπτήρες ως τους υπολογιστές, τις ανεμογεννήτριες και τα… πυραυλικά συστήματα.


 


Παρά τον ανεξάντλητο υπόγειο πλούτο της, η Γροιλανδία, που παραμένει ημιαυτόνομη περιοχή της Δανίας, ήταν ως πρόσφατα γνωστή περισσότερο για τις γαρίδες, τα λοιπά θαλασσινά και τις πολικές αρκούδες της! Κι αυτό κυρίως εξαιτίας του παχέος στρώματος πάγου που κάλυπτε τους υπόγειους θησαυρούς της. Ομως τα τελευταία χρόνια τρεις εξελίξεις τείνουν πλέον να μετατρέψουν την επαρχία του Αρκτικού Κύκλου σε παγκόσμια δύναμη στον τομέα πρώτων υλών. Η πρώτη εξέλιξη είναι ακριβώς η κλιματική αλλαγή, που έχει επιτρέψει την πρόσβαση και την εξόρυξη σε απροσπέλαστες μέχρι πρότινος περιοχές. Η δεύτερη είναι η επίτευξη μερικής αυτονομίας από τη Δανία το 2009, μια εξέλιξη που έδωσε στην κυβέρνηση της Γροιλανδίας το δικαίωμα διαχείρισης των οικονομικών της και αυτοδιάθεσης των πόρων της και, επομένως, των αποφάσεων -αλλά και των κερδών- από τις εξορυκτικές δραστηριότητες.


 


Η τρίτη εξέλιξη ήρθε στα τέλη Οκτωβρίου. Η σοσιαλδημοκρατική κυβέρνηση της πρωθυπουργού Αλέκα Χάμοντ, η οποία είχε εκλεγεί τον Μάρτιο του 2012 με την προεκλογική υπόσχεση της απελευθέρωσης της εκμετάλλευσης των μεταλλευμάτων, πέρασε με οριακή πλειοψηφία (15 έναντι 14 ψήφων) μία ιστορική απόφαση: την άρση της απαγόρευσης στην εκμετάλλευση των κοιτασμάτων ουρανίου και σπανίων γαιών, που είχε επιβάλει η Κοπεγχάγη εδώ και μία 25ετία· μία απόφαση που ανοίγει τον δρόμο στις μεγάλες εταιρίες να σπεύσουν στο Νουούκ -τη γροιλανδική πρωτεύουσα- και να κλείσουν συμφωνίες εξόρυξης του πυρηνικού καυσίμου.


 


Αυτός είναι και ο λόγος που, εσχάτως, οι κάτοικοι του Νουούκ κάνουν ένα λογοπαίγνιο με το όνομα της πόλης και την αγγλική λέξη nuke, που σημαίνει πυρηνικός! Πέρα από τα αστεία όμως, το θέμα είναι ιδιαιτέρως σοβαρό. Αρκετοί είναι εκείνοι που φοβούνται ότι μετά τις συμφωνίες πετρελαϊκής εκμετάλλευσης, που υπογράφει τα τελευταία χρόνια, και μετά τις ανασκαφές πολύτιμων λίθων, κυρίως στις νότιες περιοχές, η Γροιλανδία θα μπει τώρα στο κερδοφόρο, γεωστρατηγικά σημαντικό αλλά και περιβαλλοντικά επικίνδυνο παιχνίδι της πυρηνικής ενέργειας.


 


Αυτή, βέβαια, υπήρξε και η δέσμευση της ίδιας της πρωθυπουργού, που τονίζει ότι η απελευθέρωση είναι ο καλύτερος τρόπος να αποκτήσει διεθνή υπόσταση και οικονομική ανεξαρτησία από την Κοπεγχάγη (μελλοντικά, γιατί όχι, και πλήρη ανεξαρτησία), η οποία επί του παρόντος επιχορηγεί τη Γροιλανδία με ποσό που ανέρχεται στο ένα τρίτο του ετήσιου προϋπολογισμού της. Αλλωστε, για την επαρχία με τους μόλις 56.000 κατοίκους και το ΑΕΠ των μόλις 2 δισεκατομμυρίων δολαρίων -κυρίως από τις εξαγωγές της αλιείας- τα κέρδη από τα δικαιώματα εκμετάλλευσης που αναμένεται να εισπράξει από τις πολυεθνικές του πλανήτη είναι αμύθητα.


 


Είναι ενδεικτικό ότι το καλοκαίρι η γροιλανδική κυβέρνηση υπέγραψε συμφωνία ύψους 2,35 δισ. δολαρίων με τη βρετανική London Mining PLC -χρηματοδοτούμενη από την κινεζική τράπεζα China Development Bank και με υπεργολάβους τις κινεζικές China Construction Communications και Sinosteel Corp- για την επί τριακονταετία εκμετάλλευση των σιδηρομεταλλευμάτων της. Επίσης, μετά την άρση της απαγόρευσης, η αυστραλιανή Greenland Minerals & Energy Ltd. αναπτύσσει μία επένδυση 810.000.000 δολαρίων για την εξόρυξη ουρανίου, ψευδαργύρου και σπάνιων γαιών, με ορίζοντα παραγωγής το 2017.


 


Η κόντρα με την Κίνα


 


Η νέα γεωστρατηγική θέση της Γροιλανδίας τη θέτει σε ανταγωνισμό με την Κίνα, που αυτή τη στιγμή αποτελεί την υπερδύναμη στον τομέα των σπάνιων γαιών, ελέγχοντας το 90% της παγκόσμιας παραγωγής. Αυτό το μονοπώλιο κάνει τη χώρα του κόκκινου δράκου αυτή τη στιγμή να ορίζει την παγκόσμια προσφορά, θέτοντας ποσοστώσεις στις εξαγωγές που οδήγησαν την Ιαπωνία, τις ΗΠΑ και την Ε.Ε. να προσφύγουν εναντίον της στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου.


 


 


Οι οικολόγοι είναι πλέον στα κάγκελα



Η Κίνα, εκτός από ανταγωνιστική χώρα, εξελίσσεται και σε εταίρο της Γροιλανδίας, καθώς δείχνει ιδιαίτερο ενδιαφέρον να διεισδύσει με επενδύσεις στο νέο Ελντοράντο και ιδιαίτερα στην εξόρυξη ουρανίου, που επιδιώκει για να καλύψει τις ενεργειακές ανάγκες της. Στον τομέα αυτόν η Γροιλανδία αποτελεί καλή επιλογή για τους επενδυτές, γιατί, παρά το κόστος εξαγωγής, είναι ένα σταθερό πολιτικό και οικονομικό περιβάλλον – σε αντίθεση με άλλες περιοχές του πλανήτη που διαθέτουν ουράνιο, όπως ο Νίγηρας ή η Ναμίμπια. Αναλυτές εκτιμούν ότι ως το 2030 θα μπορέσει να αναδειχθεί μεταξύ των πέντε μεγαλύτερων εξαγωγέων ουρανίου του πλανήτη, μαζί με χώρες όπως η Αυστραλία, ο Καναδάς και το Καζακστάν.


 


Ομως είναι μεγάλες οι αντιδράσεις από τις περιβαλλοντικές οργανώσεις που ανησυχούν για τα ραδιενεργά απόβλητα και τους κινδύνους που ενέχει η εξόρυξή τους για το ευαίσθητο οικοσύστημα της Αρκτικής. Ηδη 48 μη κυβερνητικές οργανώσεις απ’ όλο τον κόσμο απηύθυναν έκκληση στο γροιλανδικό Κοινοβούλιο να μην περάσει η άρση της απαγόρευσης εξόρυξης, όμως το αίτημα να τεθεί το ζήτημα σε δημοψήφισμα δεν έγινε τελικά αποδεκτό. Αλλοι ανησυχούν επίσης ότι αυτή η μεταλλευτική δραστηριότητα υψηλού κινδύνου δεν θα αποφέρει εναλλακτική πρόταση απασχόλησης για τους ντόπιους Ινουίτ, παρά τα κέρδη που θα αποκομίσει το κράτος. Αλλωστε στο βρετανοκινεζικό σχέδιο εξόρυξης οι περισσότεροι εργάτες θα είναι Κινέζοι. Οπως Κινέζοι και Πολωνοί θα είναι οι περισσότεροι εργαζόμενοι στον αμερικανικό κολοσσό αλουμινίου Alcoa, που σχεδιάζει να δημιουργήσει ένα εργοστάσιο κοντά σε γροιλανδική πόλη 3.000 κατοίκων. Πέρυσι νέος νόμος που πέρασε το γροιλανδικό Κοινοβούλιο απελευθέρωσε και τους μισθούς, επιτρέποντας σε ξένους εργάτες να αμείβονται με χαμηλότερα ημερομίσθια από τους Γροιλανδούς.


 


Οι αντιδράσεις προέρχονται και από τη Δανία, η οποία υποστηρίζει ότι ναι μεν η Γροιλανδία έχει δικαίωμα απόφασης σχετικά με τις εξορύξεις, όχι όμως και ως προς το θέμα των εξαγωγών.


 


Μυρτώ Μπούτση

{{-PCOUNT-}}4{{-PCOUNT-}}

Η εφημερίδα δημοκρατία δημοσιεύει άμεσα κάθε σχόλιο. Ωστόσο δεν υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Σχόλια με ύβρεις διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται.

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ