Κυριακή, 29 Νοεμβρίου 2020

Το κυνήγι του κρυμμένου θησαυρού στους δρόμους του «Ερμή»

Χρόνος ανάγνωσης: < 1 λεπτό

Καλαίσθητα έργα τέχνης και ιστορικά ντοκουμέντα μοναδικής αξίας που δεν έχουν σε τίποτα να ζηλέψουν από κομμάτια που κοσμούν μουσεία και ιδιωτικές συλλογές φιλότεχνων και ιστοριοδιφών μπορούσε κανείς να βρει στο 1ο Φεστιβάλ Ρακοσυλλεκτών της χώρας στην Τεχνόπολη του Δήμου Αθηναίων. Οι επισκέπτες του φεστιβάλ, που προ ημερών διοργάνωσε το Σωματείο Ρακοσυλλεκτών «Ο Ερμής» στο Γκάζι, ήταν αρκετοί. Εξίσου αρκετοί όμως ήταν και οι κρυμμένοι «θησαυροί» οι οποίοι -σε περίοπτες συνήθως θέσεις μέσα στους γεωμετρικά στοιχισμένους σωρούς παλαιών αντικειμένων- «έλαμπαν» και έκαναν τους πωλητές – ευρετές τους να καμαρώνουν.

«Α, αυτό δεν το βρίσκεις πουθενά» έλεγε χαμογελώντας ένας από τους ρακοσυλλέκτες στον ηλικιωμένο κύριο του οποίου το βλέμμα μαγνήτισε ένα χειρόγραφο των αρχών του 20ού αιώνα που υπήρχε στον πάγκο του. Με αυτόν τον τρόπο ήθελε να προλογίσει την «τσιμπημένη» τιμή του εγγράφου που αργότερα του αποκάλυψε. Ο ηλικιωμένος, προσποιούμενος τον αδιάφορο, προχώρησε στον επόμενο πάγκο, μέχρι που η φωνή του ρακοσυλλέκτη τον γύρισε πίσω ανακουφίζοντάς τον: «Ελα, κύριε Σπύρο, κάτι καλύτερο θα κάνω για σένα». Τις δύο ημέρες του φεστιβάλ σκηνές σαν κι αυτή επαναλαμβάνονταν ξανά και ξανά μπροστά στους δεκάδες πάγκους. Αλλωστε, όπως λένε οι διοργανωτές «οι διαπραγματεύσεις με τους πελάτες είναι αναπόσπαστο κομμάτι του επαγγέλματος». Αυτή εξάλλου είναι και η κυριολεκτική έννοια του παζαριού.

Πίσω από έναν από τους πιο τακτοποιημένους και ασυνήθιστα «απαστράπτοντες» πάγκους συναντήσαμε τον κ. Σταύρο Ζεμπερλίκο, πρώην εκτιμητή έργων τέχνης και νυν ρακοσυλλέκτη. Ο τρόπος ομιλίας, ωστόσο, του κ. Ζεμπερλίκου προδίδει τις βαθιές γνώσεις του για το θέμα και τη σχέση αγάπης που έχει με τα αντικείμενα που ο ίδιος συλλέγει και εμπορεύεται. «Πάντα είχα το “μικρόβιο” να ασχολούμαι με ιδιαίτερα αντικείμενα. Δεν υπάρχουν όμως πια αγοραστές για σοβαρά πράγματα. Σε αυτά δεν έχει σημασία η οικονομική τους αξία. Η αξία αυτών των αντικειμένων τις περισσότερες φορές είναι συναισθηματική ή ιστορική» εξηγεί. Ο ίδιος δεν θεωρεί τον εαυτό του συλλέκτη απλώς, όπως λέει, «μαζεύει αντικείμενα που του αρέσουν αισθητικά». Παρατηρώντας τον πάγκο του, εύκολα διαπιστώνει κανείς τις διαφορές με αυτούς των συναδέλφων του. «Υπάρχουν αντικείμενα από ένα μέχρι 2.500 ευρώ» και όλα φαίνονται να είναι ταξινομημένα αναλόγως, με τα πιο «ευτελή» να βρίσκονται χαμηλά, στριμωγμένα το ένα δίπλα στο άλλο.

Το «πάνθεον» της πραμάτειας του όμως καταλαμβάνει μια μικρή γυάλινη βιτρίνα με εξαιρετικά κομψοτεχνήματα και δίπλα σε αυτήν ένα κουτί. Ενα από τα ξεχωριστά κομμάτια που λέγαμε. «Πρόκειται για ξύλινο κουτί του 19ου αιώνα, διακοσμημένο με αντίγραφο του φιλελληνικού έργου “Καβαλάρης Ελληνας αγωνιστής” του Ντελακρουά, το οποίο βρήκα στη Γαλλία. Στον ελληνικό χώρο δεν υπάρχει κάτι αντίστοιχο απ’ όσο γνωρίζω, τα περισσότερα έχουν καταστραφεί» λέει ο κ. Ζεμπερλίκος, εμφανώς υπερήφανος για το απόκτημά του. Τέτοια αριστουργήματα, όπως είναι φυσικό, σπάνια βρίσκονται στα σκουπίδια, πρέπει να ξέρει κάποιος πού θα το βρει και να εκτιμήσει την αξία του. «Συνήθως τα ξεχωριστά αντικείμενα τα βλέπεις και σου κάνουν “κλικ”. Βέβαια, αυτό θέλει εμπειρία και φυσικά αγάπη».

Στο πρωτότυπο αυτό παζάρι της Τεχνόπολης βρέθηκε και ο κ. Βασίλης Πισιμίσης, ρακοσυλλέκτης και συγγραφέας δύο βιβλίων. Ενα για το ρολόι του Πειραιά και ένα για τον υπόκοσμο της Τρούμπας και των Βούρλων, μια και ως Πειραιώτης είχε ήδη συλλέξει αρκετά ντοκουμέντα για την πόλη του. «Είμαι συλλέκτης 30 χρόνια και επαγγελματικά ασχολούμαι με αυτό τα τελευταία 10. Παλιά ασχολούμουν με τα έπιπλα και αυτό το είχα σαν χόμπι, τώρα, ένεκα και της κρίσης, έγινε αναγκαίο» λέει. Η πραμάτεια του περιλαμβάνει κυρίως ιστορικά και συλλεκτικά αντικείμενα. Κάδρα του Ιωάννη Μεταξά, των μελών της βασιλικής οικογένειας, κορόνες και… φοίνικες βρίσκονται διάσπαρτα στον πάγκο του δίπλα σε παλιά σπαθιά, κέρματα και βιβλία γραμμένα στην καθαρεύουσα.

«Το κάθε κομμάτι έχει τη μοναδικότητά του και όλα μαζί αποτελούν τους κρίκους της αλυσίδας μιας εμπεριστατωμένης συλλογής» υπογραμμίζει, υπερασπιζόμενος την αξία και των πιο φαινομενικά κοινών αντικειμένων. «Κάποιοι ισχυρίζονται ότι είναι συλλέκτες και μαζεύουν πίνακες μόνο ή χρυσά νομίσματα. Για εμένα αυτοί είναι επενδυτές. Εμείς που βρίσκουμε αυτά τα αντικείμενα, αλλά και οι περισσότεροι πελάτες μας, ψάχνουμε πολύ για να βρούμε κάτι και μετά ψάχνουμε την ιστορία του, τη χρησιμότητά του, τα υλικά από τα οποία κατασκευάστηκε, πότε κατασκευάστηκε… Εγώ από τη δευτέρα τάξη του δημοτικού μπήκα σε αυτόν τον κόσμο. Ενας δάσκαλός μου με ενέπνευσε να ασχοληθώ με τη συλλογή γραμματοσήμων. Και αργότερα, πριν ακόμα το κάνω επαγγελματικά, πάλι όλη μέρα στα παζάρια ήμουν» καταλήγει, δικαιολογώντας έτσι το πάθος του.

Σήμερα τα νοικοκυριά δεν πετάνε τίποτα, περιμένουν ακόμη δυσκολότερες μέρες

Το Σωματείο Ρακοσυλλεκτών «Ο Ερμής» ιδρύθηκε το 1991 και έκτοτε, όπως λέει ο κ. Ιωάννης Διαμαντίδης, μέλος του Δ.Σ. του σωματείου, «το παζάρι είναι πιο οργανωμένο. Λειτουργούμε συλλογικά και αυτό είναι προς το συμφέρον και το δικό μας, αλλά και των αγοραστών μας».

Παρ’ όλα αυτά, τα τελευταία χρόνια το επάγγελμα έχει δυσκολέψει. Οι κάδοι αδειάζουν αμέσως, οι νέοι ρακοσυλλέκτες της κρίσης, έχοντας μηδαμινές γνώσεις, δυσκολεύουν τη ζωή των επαγγελματιών που επί δεκαετίες τριγυρνούν στην Αθήνα μέρα νύχτα συλλέγοντας «θησαυρούς» από τους κάδους και τα πεζοδρόμια. «Συχνά, αντικείμενα αξίας καταλήγουν σε μάντρες, γιατί αυτοί που τα μαζεύουν δεν μπορούν να τα εκτιμήσουν. Οπως είναι φυσικό, από αυτό χάνουμε εμείς» συμπληρώνει ο ίδιος, με την 20χρονη και πλέον εμπειρία του στο επάγγελμα. Σπάνια βιβλία, πρώτες εκδόσεις, έγγραφα και καρτ ποστάλ είναι η αγαπημένη «λεία» του κ. Διαμαντίδη, ο οποίος όμως, όπως και οι περισσότεροι συνάδελφοί του, βλέπει απογοητευμένος τους συλλέκτες σταδιακά να μειώνονται λόγω -τι άλλο;- της κρίσης.

Την ίδια άποψη διατυπώνει και ο κ. Χρήστος Βογιατζής, που τα τελευταία 10 χρόνια στράφηκε στο επάγγελμα λόγω της φτώχειας, όπως λέει, και σιγά σιγά το έμαθε και το αγάπησε. «Εγώ ξέρω ότι στον κόσμο αρέσουν τα παλιά αντικείμενα, το έβλεπα παλαιότερα. Τώρα όμως τα πράγματα έχουν αλλάξει. Εκτός του ότι δεν αγοράζουν, δεν πετάνε κιόλας!» Η νέα αυτή τάση των Αθηναίων, σύμφωνα με τους επαγγελματίες, έρχεται σε πλήρη αντίθεση με ό,τι ίσχυε σε προηγούμενες κρίσεις. Τότε, όλοι έσπευδαν να πουλήσουν κάποιο αντικείμενο αξίας προκειμένου να εξασφαλίσουν μερικά χρήματα. Σήμερα, πιθανώς υπερεκτιμώντας κάποια από αυτά τα αντικείμενα, τα φυλάσσουν για… ακόμη δυσκολότερες μέρες. Αντιστοίχως, οι νοικοκυρές δεν πετάνε πια τίποτα, με τα πεζοδρόμια στις γειτονιές να μη θυμίζουν σε τίποτα αυτά της προ κρίσης εποχής, όπου όλο και μια καρέκλα ή μια παλιά τηλεόραση θα περίσσευε για καθέναν από τους περιπλανόμενους ρακοσυλλέκτες.

 

«Δεν χωράμε πια στη Σπιναλόγκα της Ιεράς Οδού»

Το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζουν οι ρακοσυλλέκτες της πρωτεύουσας σήμερα όμως είναι άλλο. Ο χώρος που ο δήμος παραχωρεί σε αυτούς για το παζάρι τους κάθε Κυριακή είναι, όπως οι ίδιοι λένε χαρακτηριστικά, «Σπιναλόγκα». «Ο χώρος που μας παραχωρείται εδώ και λίγους μήνες στην Ιερά Οδό βρίσκεται πολύ κοντά στο αμαξοστάσιο των απορριμματοφόρων του δήμου. Το περιβάλλον φυσικά είναι ακατάλληλο και για εμάς και για τους επισκέπτες οι οποίοι, εξαιτίας και αυτού, έχουν ελαττωθεί αισθητά. Ενας δεύτερος λόγος είναι ότι δεν χωράμε στον συγκεκριμένο χώρο, το σωματείο έχει περισσότερα από 500 ενεργά μέλη». Η πρόταση των περισσοτέρων είναι η επιστροφή του κυριακάτικου παζαριού στην οδό Πειραιώς στο Θησείο, με καλύτερη αστυνόμευση, ώστε να μην επαναληφθούν τα επεισόδια που οδήγησαν τελικά στη μεταφορά του.

Αγγελος Σκορδάς

Φωτ.: Χρήστος Ζήνας

{{-PCOUNT-}}16{{-PCOUNT-}}

Η εφημερίδα δημοκρατία δημοσιεύει άμεσα κάθε σχόλιο. Ωστόσο δεν υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Σχόλια με ύβρεις διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται.

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Αντώνης Σαμαράς: Από φέρελπις ηγέτης, στην πολιτική κατάντια των «οφσόρ»

Η περήφανη άνοδος και ο ηθικός κατήφορος του ανθρώπου που πρωτοβγήκε βουλευτής πριν από 43 χρόνια και αρχηγός της Νέας Δημοκρατίας πριν από 11...

Σοβαρό πλήγμα στο εμβόλιο της Οξφόρδης – «Βέλη» και ερωτήματα διεθνών ΜΜΕ για την αποτελεσματικότητά του

Καταγγελίες για σοβαρές παραλείψεις στις κλινικές δοκιμέςΠληθαίνουν οι αμφιβολίες και τα ερωτήματα αναφορικά με την αποτελεσματικότητα του εμβολίου της φαρμακοβιομηχανίας AstraZeneca σε συνεργασία με...

Ελάχιστη χαλάρωση φέρνουν οι γιορτές

Πώς σκέφτονται να αντιμετωπίσουν την έξαρση της πανδημίας ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ενόψει των ΧριστουγέννωνΑπό ιατρική και επιδημιολογική σκοπιά, είναι παραφροσύνη να ξανανοίξουμε τα Χριστούγεννα. Ο...

Νέο πογκρόμ μίσους από τον παράφρονα Ερντογάν

Ισόβια σε... 337 κατηγορουμένους για την απόπειρα πραξικοπήματοςΑκάθεκτος ο Ταγίπ Ερντογάν συνεχίζει το πογκρόμ των εχθρών του εντός Τουρκίας, με τελευταίο επεισόδιο στο σίριαλ...

Ιατρική αμέλεια καταγγέλλει ο δικηγόρος του Μαραντόνα! Ήταν αβοήθητος επί 12 ολόκληρες ώρες

Από τους Γιώργο Σηφάκη, Χάρη ΔάντσηΟ μεγάλος Ντιέγκο δεν είναι πια εδώ. Το «γιατί» και το «πώς» όμως «έφυγε» προχθές από τον πλανήτη όπου...