Σάββατο, 23 Ιανουαρίου 2021

Βόμβες υπερφορολόγησης στον νέο κώδικα για ιδιώτες

Συμφορά στα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις φέρνει η συμφωνία κυβέρνησης και τρόικας για το νέο πακέτο μέτρων που προβλέπει νέες φορολογικές επιβαρύνσεις και σκληρά μέτρα για τους εργαζομένους στον ιδιωτικό τομέα. Το κόστος των μέτρων θα κληθούν να το επωμιστούν και πάλι οι φορολογούμενοι, χωρίς να είναι διασφαλισμένο ότι τα μέτρα αυτά θα έχουν ουσιαστικό αντίκτυπο στα δημόσια οικονομικά ή ότι θα βοηθήσουν την Ελλάδα να βγει από την κρίση.

Παρά το γεγονός ότι οι διαπραγματεύσεις με την τρόικα -για την αναθεώρηση του Μνημονίου- ολοκληρώθηκαν, οι δανειστές μας εξακολουθούν να εκφράζουν αβεβαιότητα για τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας. Η βαθιά ύφεση που προβλέπεται για το 2013 (5% σύμφωνα με το ΙΟΒΕ, έναντι 4,2 % που εκτιμά η κυβέρνηση), η ισοπέδωση της κατανάλωσης και οι αστοχίες στην είσπραξη εσόδων οδηγούν τους αναλυτές της τρόικας στην εκτίμηση ότι η Ελλάδα θα χρειαστεί επιπλέον μέτρα 2 δισ. ευρώ τη διετία 2013-2014 και άλλα 4 δισ. ευρώ τη διετία 2015-2016.

Τα μέτρα αυτά θα αποσαφηνιστούν στον νέο γύρο διαπραγμάτευσης ανάμεσα στην κυβέρνηση και τους τροϊκανούς, ο οποίος προγραμματίζεται για το επόμενο φθινόπωρο.

Το προσχέδιο της έκθεσης των δανειστών επισημαίνει τον κίνδυνο φοροκόπωσης το δεύτερο εξάμηνο του 2013, γεγονός το οποίο μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερη απόκλιση των εσόδων από τους στόχους που έχουν τεθεί. Στο προσχέδιο της έκθεσης αξιολόγησης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την πορεία υλοποίησης του ελληνικού προγράμματος δημοσιονομικής προσαρμογής τονίζεται ότι για το 2013 «η οπισθοβαρής κατανομή των φόρων στο δεύτερο μισό της χρονιάς δημιουργεί τον κίνδυνο ο ρυθμός συλλογής των φόρων να πέσει κάτω από τους στόχους του προγράμματος».

Οι απανωτές αυξήσεις φόρων στα εισοδήματα, την ακίνητη περιουσία και την κατανάλωση περιόρισαν σημαντικά την οικονομική δραστηριότητα της χώρας, ενώ παράλληλα δεν έφεραν περισσότερα έσοδα στα ταμεία του Δημοσίου. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι βασικότερες κατηγορίες τακτικών φορολογικών εσόδων, όπως ο φόρος εισοδήματος και ο ΦΠΑ, έχουν «προσγειωθεί» πλέον κάτω από τα επίπεδα του 2009, λόγω της πρωτοφανούς πτώσης της κατανάλωσης και της δραματικής μείωσης των εισοδημάτων.

Και μέσα σε όλα αυτά έρχεται και η νέα συμφωνία της κυβέρνησης με την τρόικα για ένα πακέτο μέτρων που φέρνει νέες εισοδηματικές απώλειες για την πλειονότητα των Ελλήνων. Μισθωτοί, συνταξιούχοι, αυτοαπασχολούμενοι, αγρότες, ιδιοκτήτες ακινήτων και Ι.Χ. αυτοκινήτων είναι τα θύματα της νέας συμφωνίας, η οποία μεταξύ άλλων προβλέπει:

1) Συνέχιση της βαριάς φορολόγησης των φυσικών προσώπων το 2014 και τα επόμενα έτη. Η νέα συμφωνία προβλέπει την ψήφιση του καινούργιου Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος, που κρύβει νέες παγίδες υπερφορολόγησης για τα φυσικά πρόσωπα. Στις διατάξεις που αποτελούν παγίδες περιλαμβάνονται η επαναφορά των διατάξεων περί τεκμηρίων για τις δαπάνες αγοράς ή ανέγερσης κτισμάτων, αλλαγές στο μέτρο συλλογής αποδείξεων και ακόμα πιο δυσμενή φορολόγηση για τους αγρότες. Ο χαρακτηρισμός των δαπανών αγοράς ή ανέγερσης κτισμάτων ως τεκμηρίων εισοδήματος αναμένεται να αποτελέσει την οριστική «ταφόπλακα» για όλους τους απασχολουμένους σε δραστηριότητες του κλάδου της οικοδομής, καθώς θα προκαλέσει περαιτέρω πτώση στην ήδη περιορισμένη οικοδομική δραστηριότητα. Ο χαρακτηρισμός των αγροτικών εισοδημάτων ως επιχειρηματικών κερδών υποκρύπτει προθέσεις για την επιβολή τέλους επιτηδεύματος και στους αγρότες!

2) Φορολόγηση της ακίνητης περιουσίας 5.700.000 νοικοκυριών, με την επιβολή ενός νέου, ενιαίου φόρου σε όλα ανεξαιρέτως τα κτίσματα (ή, εναλλακτικά, την επέκταση του χαρατσιού της ΔΕΗ), τα εντός σχεδίων πόλεων οικόπεδα και τις εκτός σχεδίου εκτάσεις γης. Ο νέος, ενιαίος φόρος ακινήτων θα υπολογίζεται χωρίς να λαμβάνεται υπόψη η φορολογητέα αξία του συνόλου των ακινήτων που κατέχει κάθε φυσικό πρόσωπο και χωρίς να υπάρχει πρόβλεψη για την εφαρμογή αφορολόγητου ορίου. Θα επιβάλλεται ξεχωριστά σε κάθε ακίνητο, με βάση τον αριθμό των τετραγωνικών μέτρων ή στρεμμάτων, κατά περίπτωση. Ο τρόπος υπολογισμού του νέου φόρου για τις κατοικίες και τα λοιπά κτίσματα θα είναι το ίδιο ισοπεδωτικός με αυτόν που εφαρμόζεται σήμερα, μέσω των λογαριασμών ηλεκτρικού ρεύματος, για την επιβολή του Εκτακτου Ειδικού Τέλους Ακινήτων ή χαρατσιού στα ηλεκτροδοτούμενα κτίσματα.

3) Επιβολή φόρου πολυτελούς διαβίωσης από το 2013 αντί από το 2014 σε όσους φορολογουμένους κατέχουν Ι.Χ. αυτοκίνητα κυβισμού άνω των 1.928 κ.εκ. και παλαιότητας μέχρι 10 ετών, πισίνες και… αεροσκάφη. Ο νέος αυτός φόρος θα υπολογίζεται με συντελεστή 5% επί των προβλεπόμενων ποσών τεκμηρίων διαβίωσης στις περιπτώσεις Ι.Χ. αυτοκινήτων με κινητήρες από 1.929 έως 2.500 κ.εκ. και με συντελεστή 10% επί των προβλεπόμενων ποσών τεκμηρίων διαβίωσης στις περιπτώσεις Ι.Χ. αυτοκινήτων με κινητήρες άνω των 2.500 κ.εκ., πισίνων και αεροσκαφών.

Από την επιβολή του συγκεκριμένου φόρου θα εξαιρούνται τα Ι.Χ. κυβισμού άνω των 1.928 κ.εκ. που έχουν παλαιότητα άνω των 10 ετών.

Μαζεμένοι οι λογαριασμοί-φωτιά στο δύσκολο δεύτερο μισό του έτους

Πρόσθετα δημοσιονομικά μέτρα το ερχόμενο φθινόπωρο προμηνύει η «μαύρη τρύπα» των 906.000.000 ευρώ (φτάνει το 1,6 δισ., αν περιληφθούν οι επιστροφές φόρων) που καταγράφηκε στον Προϋπολογισμό το πρώτο εξάμηνο του έτους. Λόγω της αδυναμίας των φορολογουμένων να πληρώσουν τους απανωτούς φόρους και τα χαράτσια, το Δημόσιο αποτυγχάνει να πιάσει τους εισπρακτικούς στόχους, με αποτέλεσμα ο Προϋπολογισμός να έχει εκτροχιαστεί και τα κρατικά ταμεία να στεγνώνουν.

Το πρωτογενές έλλειμμα στα τέλη Ιουνίου διαμορφώθηκε στο 1,51 δισ. ευρώ από 970.000.000 ευρώ που ήταν στο πρώτο πεντάμηνο και έναντι στόχου 3,31 δισ. ευρώ, ενώ το έλλειμμα, συμπεριλαμβανομένων και των δαπανών για τόκους, διαμορφώθηκε στα 4,99 δισ. ευρώ, βελτιωμένο έναντι του στόχου 7,19 δισ. ευρώ. Τα καθαρά έσοδα του Τακτικού Προϋπολογισμού ανήλθαν σε 22,6 δισ. ευρώ και παρουσιάζουν υστέρηση 906.000.000 ευρώ έναντι του στόχου.

Η μεγαλύτερη υστέρηση έναντι των στόχων καταγράφεται τον Ιούνιο, και συγκεκριμένα:

-Στον φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων κατά 178.000.000 ευρώ ή 34%, λόγω της παράτασης της προθεσμίας υποβολής φορολογικών δηλώσεων.

-Στους άμεσους φόρους κατά 109.000.000 ευρώ ή 52,1%, λόγω της καθυστέρησης αποστολής των ειδοποιητηρίων για τους φόρους περιουσίας (ΦΑΠ 2011).

-Στον ΦΠΑ όλων των κατηγοριών κατά 114.000.000 ευρώ ή 11,7%.

-Στους φόρους κατανάλωσης κατά 145.000.000 ευρώ ή 18,9%.

Στο υπουργείο Οικονομικών εκτιμούν ότι σημαντικό μέρος της υστέρησης των φορολογικών εσόδων, ύψους περίπου 200.000.000 ευρώ, οφείλεται στην απεργία των εφοριακών υπαλλήλων τις δύο τελευταίες εργάσιμες μέρες του Ιουνίου (27 και 28 του μήνα), που είχε ως αποτέλεσμα την είσπραξη του ποσού αυτού τις δύο πρώτες ημέρες του Ιουλίου 2013. Στα μη φορολογικά έσοδα καταγράφηκε υστέρηση 707.000.000 ευρώ, εξαιτίας της καθυστέρησης είσπραξης από τις τράπεζες της απόδοσης 10% επί του εισφερόμενου κεφαλαίου από το Δημόσιο και της μετάθεσης είσπραξης των αποδόσεων από τη διακράτηση ελληνικών ομολόγων στα χαρτοφυλάκια των κεντρικών τραπεζών του Ευρωσυστήματος.

Το οικονομικό επιτελείο ευελπιστεί σε αύξηση των φορολογικών εσόδων στο δεύτερο εξάμηνο, που οι φορολογούμενοι θα αρχίσουν να πληρώνουν τους φόρους για τα εισοδήματά τους και την ακίνητη περιουσία τους.

Στο δεύτερο εξάμηνο του έτους, οι φορολογικοί λογαριασμοί θα έρθουν όλοι… μαζεμένοι στους φορολογουμένους, καθώς θα κληθούν να πληρώσουν τον φόρο εισοδήματος που θα προκύψει με την εκκαθάριση των φετινών φορολογικών δηλώσεων, το χαράτσι μέσω των λογαριασμών της ΔΕΗ, τους φόρους ακίνητης περιουσίας για τα έτη 2011, 2012 και 2013, τον φόρο πολυτελείας που ήρθε έναν χρόνο νωρίτερα και τα νέα τέλη κυκλοφορίας.

Στο οικονομικό επιτελείο εκφράζονται οι φόβοι ότι πολλοί φορολογούμενοι δεν θα μπορούν να ανταποκριθούν στις φορολογικές τους υποχρεώσεις, με αποτέλεσμα το Δημόσιο να χάνει έσοδα και ταυτόχρονα να αυξάνονται οι ληξιπρόθεσμες οφειλές, οι οποίες έχουν εκτοξευθεί στα 59 δισ. ευρώ.

Ενοποίηση ασφαλιστικών – φορολογικών οφειλών και πλειστηριασμοί για τα χρέη

Η έναρξη λειτουργίας του Κέντρου Είσπραξης Ασφαλιστικών Οφειλών (ΚΕΑΟ) φέρνει στο προσκήνιο τους πλειστηριασμούς και την ενοποίηση των ασφαλιστικών με τις φορολογικές οφειλές. Το ΚΕΑΟ θα λειτουργεί εντός του ΙΚΑ και η βασική του λειτουργία θα είναι η ενοποίηση της διαδικασίας είσπραξης ληξιπρόθεσμων οφειλών των τεσσάρων μεγαλύτερων ασφαλιστικών ταμείων, δηλαδή του ΙΚΑ, του ΟΑΕΕ, του ΟΓΑ και του ΕΤΑΑ. Στις βασικές του αρμοδιότητες είναι και η διαδικασία εφαρμογής των μέτρων αναγκαστικής είσπραξης (π.χ. πλειστηριασμοί) ως έσχατη λύση. Δηλαδή το ΚΕΑΟ, αφού πραγματοποιήσει όλη τη διαδικασία και ειδικότερα αφού βεβαιώσει μια οφειλή ως ληξιπρόθεσμη από μη καταβολή ασφαλιστικών εισφορών και προχωρήσει στη σύνταξη Πράξης Βεβαίωσης Οφειλής, αναλαμβάνει και την εκτέλεση της διαδικασίας πλειστηριασμού. Προηγείται η υποχρέωση να ενημερωθεί ο οφειλέτης για την ύπαρξη της οφειλής με κάθε πρόσφορο μέσο (τηλεφωνικά, SMS, e-mail, μέσα κοινωνικής δικτύωσης). Εάν ο οφειλέτης το επιθυμεί, οι υπηρεσίες του ΚΕΑΟ τον εντάσσουν σε καθεστώς ρύθμισης. Σε διαφορετική περίπτωση, προχωράει η έκδοση παραγγελιών κατάσχεσης και υποθηκών και ακολούθως η διενέργεια πλειστηριασμών.

Στη διάταξη του πολυνομοσχεδίου αναφέρεται ρητά ότι η συγκεκριμένη ενοποίηση θα περιλαμβάνει και το σκέλος της φορολογικής διοίκησης, άρα και τα ληξιπρόθεσμα χρέη προς τις Εφορίες, και θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί το αργότερο μέχρι την 1/7/2016. Ενα χρόνο αργότερα, δηλαδή μέχρι την 1/7/2017, θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί η πλήρης ενσωμάτωση στη φορολογική διοίκηση και η ενοποίηση της διαδικασίας είσπραξης φορολογικών και ασφαλιστικών εισφορών.

Η ίδρυση του ΚΕΑΟ κρίθηκε απαραίτητη από την τρόικα, για να υπάρξει ενιαία διαδικασία είσπραξης ληξιπρόθεσμων οφειλών, καθώς διαπιστώθηκε ότι σε κάθε Ταμείο υπήρχε διαφορετικός τρόπος διεκδίκησης μη καταβολής ασφαλιστικών εισφορών. Μάλιστα, στον ΟΓΑ δεν προβλεπόταν καθόλου η διαδικασία είσπραξης των καθυστερούμενων ασφαλιστικών οφειλών. Αποτέλεσμα ήταν να υπάρχουν μακροχρόνιες καθυστερήσεις και πολλές φορές να καθίσταται αδύνατη η διεκδίκηση των ληξιπρόθεσμων οφειλών από ασφαλιστικές εισφορές.

Στο πλαίσιο της επιτάχυνσης της λειτουργίας του ΚΕΑΟ, δίνεται η δυνατότητα ενδυνάμωσης της εισπρακτικής ικανότητας του ΙΚΑ μέχρι της 1/4/2014. Για τον λόγο αυτόν, ήδη από την 1/7/2013 έχουν διαβιβαστεί στο ΚΕΑΟ οι ληξιπρόθεσμες οφειλές του ΙΚΑ και του ΟΑΕΕ. Αντίστοιχα, την 1/1/14 θα διαβιβαστούν τα χρέη που έχουν συσσωρευτεί στον ΟΓΑ και στο ΕΤΑΑ. Υπεύθυνος λειτουργίας του ΚΕΑΟ θα οριστεί κατά πάσα πιθανότητα ο υποδιοικητής του ΙΚΑ, αρμόδιος για την πορεία των εσόδων Κώστας Παπαθανασίου. Το κέντρο θα έχει έξι διευθύνσεις (Μητρώου Οφειλετών, Διακανονισμού Οφειλών, Ανάλυσης και Αξιολόγησης Κινδύνου, Αναγκαστικών Μέτρων Είσπραξης και Νομικής Υποστήριξης, Οικονομικής Διαχείρισης – Διοικητικής Υποστήριξης και Πληροφορικής). Στο ΚΕΑΟ διαβιβάζονται οι ληξιπρόθεσμες οφειλές άνω των 5.000 ευρώ, αλλά και οι οφειλές που κατέστησαν απαιτητές λόγω μη τήρησης προηγούμενων ρυθμίσεων τμηματικής καταβολής.

Αλλαγή υπολογισμού στον κατώτατο μισθό

Ο κατώτατος μισθός στον ιδιωτικό τομέα θα προκύπτει, από το 2017 και μετά, ύστερα από απόφαση του εκάστοτε υπουργού Εργασίας, χωρίς να χρειάζεται η ψήφος της Βουλής. Το δεύτερο δεκαπενθήμερο του Ιουνίου κάθε έτους, ο υπουργός Εργασίας θα καταθέτει την πρότασή του στο Υπουργικό Συμβούλιο, από το οποίο θα λαμβάνει μια τυπική έγκριση. Θα προηγείται βέβαια διαβούλευση με κοινωνικούς και επιστημονικούς φορείς, η οποία θα ξεκινάει στα τέλη Φεβρουαρίου κάθε έτους. Σε κάθε περίπτωση, για το ύψος του νομοθετημένου κατώτατου μισθού και ημερομισθίου θα λαμβάνονται υπόψη η κατάσταση της ελληνικής οικονομίας την εκάστοτε περίοδο, οι προοπτικές της για ανάπτυξη από την άποψη της παραγωγικότητας, των τιμών, της ανταγωνιστικότητας, της απασχόλησης, του ποσοστού της ανεργίας, των εισοδημάτων και των μισθών.

Οι κοινωνικοί εταίροι που θα μετέχουν στη διαβούλευση θα είναι εκ μέρους των εργαζομένων η ΓΣΕΕ και από την πλευρά των εργοδοτών ο Σύνδεσμος Επιχειρήσεων και Βιομηχανιών (ΣΕΒ), η Εθνική Συνομοσπονδία Ελληνικού Εμπορίου (ΕΣΕΕ), η Γενική Συνομοσπονδία Επαγγελματιών, Βιοτεχνών, Εμπόρων Ελλάδος (ΓΣΕΒΕΕ) και ο Σύνδεσμος Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων (ΣΕΤΕ).

Η διαβούλευση θα συντονίζεται από τριμελή επιτροπή, η οποία θα αποτελείται από τον πρόεδρο του Οργανισμού Μεσολάβησης και Διαιτησίας (ΟΜΕΔ) και από έναν εκπρόσωπο για τα υπουργεία Οικονομικών και Εργασίας.

Κάθε τελευταίο δεκαήμερο του Φεβρουαρίου θα αποστέλλεται έγγραφη πρόσκληση για να συμμετέχουν στη διαβούλευση σε εξειδικευμένους επιστημονικούς φορείς όπως είναι η Τράπεζα της Ελλάδος (ΤτΕ), η Εθνική Στατιστική Υπηρεσία, ο ΟΑΕΔ, το Ινστιτούτο Εργασίας (ΙΝΕ) της ΓΣΕΕ, το Ινστιτούτο ΙΜΕ-ΓΣΕΒΕΕ, το ΙΟΒΕ, το Ινστιτούτο του ΣΕΤΕ και το Κέντρο Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών (ΚΕΠΕ). Εως την 31η Μαρτίου κάθε έτους θα συντάσσεται σχετική έκθεση που θα περιλαμβάνει την αξιολόγηση του ισχύοντος νομοθετημένου κατώτατου μισθού, αλλά και εκτιμήσεις για τυχόν προσαρμογή του στις εκάστοτε οικονομικές συνθήκες. Θα σχηματίζεται σχετικός φάκελος και έως την 30ή Απριλίου κάθε έτους θα αποστέλλεται στο ΚΕΠΕ, το οποίο έχει αναλάβει την ευθύνη της εκπόνησης του Σχεδίου Πορίσματος Διαβούλευσης, σε συνεργασία με επιτροπή από πέντε ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες.

Το συγκεκριμένο σχέδιο θα ολοκληρώνεται το αργότερο μέχρι την 31η Μαΐου κάθε έτους και θα υποβάλλεται στον υπουργό Εργασίας. Στη συνέχεια θα εκδίδεται η απαραίτητη υπουργική απόφαση και θα καθορίζεται ο νέος κατώτατος μισθός, με τη σύμφωνη γνώμη και του Υπουργικού Συμβουλίου.

Οι ομαδικές απολύσεις

 

Η τρόικα έθεσε επίσημα στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων θέμα αύξησης του ποσοστού των ομαδικών απολύσεων, μέσω αλλαγής του θεσμικού πλαισίου που ισχύει ως σήμερα. Οι όποιες αλλαγές θα προκύψουν μέσα από συγκριτική μελέτη με το τι ισχύει στην υπόλοιπη Ευρωπαϊκή Ενωση, σε μια προσπάθεια να βρει η κυβέρνηση και σε αυτό το θέμα τη χρυσή τομή. Το διά ταύτα όμως είναι ότι η τρόικα απαιτεί όσο γίνεται μεγαλύτερη αποδέσμευση της διαδικασίας. Στο πλαίσιο αυτό είναι πιθανό να πάψει να είναι υποχρεωτική η υπουργική έγκριση και η ταυτόχρονη θετική γνωμοδότηση του Ανώτατου Συμβουλίου Εργασίας (ΑΣΕ) για περιπτώσεις ομαδικών απολύσεων που υπερβαίνουν το ανώτατο όριο που ορίζει ο νόμος. Υπενθυμίζεται ότι για περιπτώσεις επιχειρήσεων άνω των 150 ατόμων ισχύει όριο απόλυσης το 5% τον μήνα ή το πολύ 30 άτομα. Για επιχειρήσεις από 20 έως 150 άτομα ισχύει το ανώτατο όριο των έξι ατόμων σε μηνιαία βάση.

Ταυτόχρονα, η τρόικα θέλει να δώσει έμφαση στον όρο «αναδιάρθρωση» μιας επιχείρησης ή ενός ομίλου. Στο πλαίσιο αυτό, και εάν πράγματι μπορεί να αποδειχθεί με στοιχεία ότι μια επιχείρηση βρίσκεται σε φάση αναδιάρθρωσης, δηλαδή μειώνει τα λειτουργικά της κόστη για να μην κλείσει εντελώς, τότε ζητείται να επιτρέπεται να προχωρά σε ομαδικές απολύσεις χωρίς όριο. Ετσι, επικαλούμενη μια επιχείρηση τη διαδικασία αναδιάρθρωσης στην οποία βρίσκεται, θα μπορεί να απολύει σωρηδόν, χωρίς να λογοδοτεί στο υπουργείο Εργασίας και στα θεσμικά του όργανα.

Στέλιος Κράλογλου, Βασίλης Αγγελόπουλος

{{-PCOUNT-}}39{{-PCOUNT-}}

Η εφημερίδα δημοκρατία δημοσιεύει άμεσα κάθε σχόλιο. Ωστόσο δεν υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Σχόλια με ύβρεις διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται.

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ